Năm ngoái, Richard Laermer, Giám đốc một công ty truyền thông ở New York đã quyết định cho phép nhân viên của mình làm việc ở nhà thường xuyên. Nhưng ông đã nghĩ lại.

“Chúng tôi thuê người lớn, những người hiểu biết, tự giác và tự trọng; không nên ràng buộc họ ở vào văn phòng 5 ngày một tuần. Miễn sao công việc vẫn chạy là được”, Laermer nói hồi năm ngoái. Hóa ra, ông đã sai.

Không thể họp vì có kế hoạch đi… nghỉ dưỡng

“Nhân viên của tôi đã lạm dụng lợi thế này”, Laermer buồn rầu thú nhận. Một số gần như “mất tích”, không hề liên lạc với đồng nghiệp cả ngày trời. Giọt nước cuối cùng làm tràn ly là khi một nữ nhân viên từ chối tham dự một cuộc họp quan trọng của công ty, vì bà… có kế hoạch đi nghỉ dưỡng ở Hamptons. “Đó là điều kỳ cục nhất tôi nghe được trong nhiều năm qua”, ông thốt lên.

Vậy là 10 tháng sau khi áp dụng chế độ làm việc linh hoạt, Laermer buộc phải thay đổi, yêu cầu nhân viên của mình phải đến văn phòng làm việc hàng ngày như tất cả các công ty khác. Laermer nói thêm rằng, một số nhân viên trẻ có căn hộ quá nhỏ hẹp, không thể bố trí được chỗ làm việc tốt.

Hơn 60% số công ty, tổ chức tham gia cuộc khảo sát của Hiệp hội Quản lý Nguồn nhân lực năm nay cho biết, họ cho phép một số loại hình làm việc từ xa (năm 1996, tỷ lệ này chỉ là 20% mà thôi). Nhưng làm việc từ xa có nhiều mức độ, và 77% số được hỏi không cho phép nhân viên làm việc ở nhà toàn thời gian mà chỉ áp dụng hình thức này đối với một số loại việc nhất định như thợ sửa điện, nước hoặc nhân viên giao hàng…

Làm sao để nhân viên hạnh phúc?

Trong 2 thập kỷ qua, nhờ có những tiến bộ công nghệ, như internet, và đặc biệt là là các chương trình chat nhóm, các phần mềm dùng chung, xu hướng làm việc từ xa – thuật ngữ để chỉ bất kỳ công việc nào được thực hiện bên ngoài mô hình văn phòng truyền thống – đã bùng nổ trong 20 năm qua. Nó được coi là “một mũi tên trúng hai đích”: vừa đáp ứng mong muốn được làm việc trong môi trường linh hoạt, thoải mái của người lao động, nhất là người lao động có con nhỏ; đồng thời tiết kiệm được cho công ty chi phí thuê và vận hành văn phòng. Một cuộc khảo sát năm 2013 của Công ty tư vấn Pew cho thấy người lao động đánh giá tiêu chí làm việc linh hoạt là “điều cực kỳ quan trọng”. Chính sách này còn giúp thu hẹp khoảng cách lương giữa người lao động nam và nữ.

Tuy nhiên, hiện nay trong rất nhiều lĩnh vực, để hoàn thành nhiệm vụ, người lao động phải làm việc theo nhóm nhiều hơn. Những nỗ lực riêng lẻ không được phối hợp đồng bộ sẽ không chỉ làm chậm tiến độ công việc của một bộ phận, mà còn ảnh hưởng đến nhiệm vụ chung của cả công ty, nghiên cứu của Deloitt năm 2016 chỉ rõ. Erica Volini phụ trách bộ phận nhân lực ở Mỹ của Deloitte nhận xét: “Để làm việc theo nhóm, bạn cần có tinh thần hợp tác và tính kỷ luật cao”. Trong khi đó, các chính sách cho phép làm việc từ xa đã khiến cho người lao động có xu hướng thu mình lại, chưa kể một số trường hợp trở nên lười biếng và dễ dãi hơn với bản thân.

Mọi nhân viên đều xứng đáng được tin cậy, nhưng chế độ làm việc ngoài văn phòng phải xem xét trên cơ sở từng cá nhân chứ không thể áp dụng cho tất cả

International Business Machines Corp (IBM), vốn nổi tiếng “nuông chiều” những nhân viên giỏi, chuyên hoạt động độc lập và đề cao tự do cá nhân như tiêu chí ưu tiên hàng đầu của họ mới đây cũng đã phải xem xét áp dụng nội quy về thời gian làm việc nghiêm khắc hơn.

Đầu năm nay, người khổng lồ công nghệ này tuyên bố với 2.000 người lao động tại Mỹ của mình rằng họ không được phép làm việc ở nhà nữa và khoảng 2.000 nhân viên khác cũng phải chuyển sang làm việc ở văn phòng thường xuyên hơn. Đối mặt với 20 quý liên tiếp bị giảm doanh thu, IBM hy vọng việc đội ngũ nhân viên quay trở lại làm việc tập trung hơn và tương tác với nhau thường xuyên hơn sẽ giúp nâng cao năng suất làm việc và thúc đẩy hoạt động sáng tạo.

Khi không còn áp dụng chế độ làm việc từ xa, nghĩa là đưa đội ngũ nhân viên vào khuôn khổ bó buộc hơn, các công ty làm thế nào để nhân viên của họ vẫn hài lòng? IBM vẫn cho phép một số loại công việc được thực hiện từ xa để đáp ứng nhu cầu chăm sóc con cái của nhân viên. Richard Laermer vẫn chấp nhận những ngoại lệ và cho phép nhân viên nghỉ việc sớm hơn, từ 3 giờ chiều vào những ngày thứ Sáu hàng tuần. “Mọi nhân viên đều xứng đáng được tin cậy, nhưng chế độ làm việc ngoài văn phòng phải xem xét trên cơ sở từng cá nhân. Áp dụng cho tất cả mọi người là không hiệu quả”, ông Laermer nói.

Cẩm Hà