Kinh tế số tại Trung Quốc: “Tam quốc” phân tranh

Trong bản dự báo thị trường mới được tung ra vào tháng tư vừa rồi, hãng phân tích Statista cho hay Trung Quốc sẽ sớm vượt Mỹ để trở thành nền kinh tế kĩ thuật số lớn nhất thế giới vào đầu năm 2018, và được kì vọng đạt doanh thu gần 900 tỷ đô la Mỹ vào năm 2019.

Vậy mà trước đây, đã có thời gian những công ty công nghệ của Trung Quốc bị “ngó lơ” bởi các nhà đầu tư tại thung lũng Silicon, khi họ cho rằng các công ty này tăng trưởng không cao và thường sao chép lại các sản phẩm từ phương Tây. Giờ đây gió đã đổi chiều, Trung Quốc đã có trong tay những công ty công nghệ với quy mô khổng lồ, cùng tham vọng vươn ra toàn cầu.

Hiện nay 3 công ty này đang gần như thống trị nền kinh tế số tại quốc gia tỷ dân. Các đối thủ phương Tây rất khó có thể đánh đổ được 3 gã khổng lồ này trên sân nhà của họ. Có những lý do chủ quan và khách quan tạo nên các khác biệt quan trọng giữa công ty công nghệ Trung Quốc và đối thủ đến từ phương Tây.

3 ông lớn dẫn dắt nền kinh tế kĩ thuật số của Trung Quốc vươn lên, nhưng bản thân các công ty này cũng cạnh tranh nhau rất khốc liệt, và đang ở những hoản cảnh trái ngược.

Xem thêm

Xem thêm

Xem thêm

Tăng trưởng doanh thu của công ty này đã có sự sụt giảm nghiêm trọng suốt 3 năm qua: từ mức 54% vào năm 2014, xuống còn 35% vào năm 2015, và chỉ xấp xỉ 6.3% trong năm 2016. Nhiều chuyên gia nhận định rằng Baidu rất dễ sẽ trở thành Yahoo của Trung Quốc, khi cũng từng một thời là công ty tìm kiếm dẫn đầu, rồi chìm dần do thiếu sự đổi mới và sai lầm trong quản lý.

Công ty này đang “đốt tiền” vào rất nhiều lĩnh vực: từ trí thông minh nhân tạo (AI), video trực tuyến, kính thực tế ảo…Trong khi lợi nhuận lại đang bị đe dọa bởi các đối thủ kinh doanh. Khoảng 90% doanh thu của Baidu đến từ quảng cáo trực tuyến trên công cụ tìm kiếm của của công ty này. Nhưng hiện nay, thị phần quảng cáo trực tuyến của Baidu đang bị “gặm nhấm” dần bởi quảng cáo trên mạng xã hội Wechat (Tencent) và trên nền tảng thương mại điện tử của Alibaba.

Hiện Baidu đang chú trọng tìm kiếm nhân tài ở các quốc gia khác ngoài Trung Quốc, sau khi triển khai chiến dịch tuyển dụng tại các trường đại học hàng đầu nước Mỹ, như Stanford hay MIT (Học viện công nghệ Massachusetts). Cùng với đó, Baidu cũng kết nối với mảng nghiên cứu trí tuệ nhân tạo tại thung lũng Silicon.

Đối với Alibaba, có lẽ Jack Ma không còn cảm thấy hài lòng với thị phần 70% thương mại điện tử tại Trung Quốc mà công ty này đang nắm giữ. Sức ép của sân chơi quốc nội ngày càng lớn, nếu muốn giữ được đà tăng trưởng cho Alibaba, công ty cần khai phá các thị trường mới. Năm 2016, Alibaba đã chi 1 tỷ đô la Mỹ để nắm quyền sở hữu Lazara, từ đó đặt một chân vào thị trường thương mại điện tử tại Đông Nam Á.

Vào tháng 3 vừa rồi, Lazara đã cho ra mắt dịch vụ cho phép người dân Singapore được mua hàng trực tiếp từ Taobao (nền tảng thương mại trực tuyến của Alibaba).

Một vũ khí khác cho chiến lược “Go global” của Alibaba chính là Ant Financial. Đây là một phương tiện thanh toán ra đời từ năm 2004, với mục đích giúp khách hàng của Alibaba có thể mua hàng hóa trực tuyến dễ dàng hơn. Đến năm 2016 , sau hơn một thập kỷ, giá trị của Ant Financial có thể đã đạt đến 75 tỷ đô la Mỹ. Tại Trung Quốc, công ty này cung cấp dịch vụ đa dạng từ ngân hàng trực tuyến cho tới các sản phẩm đầu tư. Hiện nay, Ant Financial đang đầu tư vào các công ty thanh toán trực tuyến tại Thái Lan, Philippine, Singapore, Hàn Quốc…Ở Mỹ, công ty này đang cạnh tranh với Euronet – đối thủ đến từ châu Âu – trong cuộc chiến mua lại MoneyGram (công ty cung cấp dịch vụ chuyển tiền hàng đầu thế giới).

Vị chủ tịch Jack Ma cũng là một “hỏa lực” trong chiến lược vươn ra toàn cầu của Alibaba. Năm 2016 vừa rồi, tỉ phú này đã dành ra hơn 800 giờ ghé thăm các Hoàng tử, Tổng thống, Thủ tướng và nhiều nhân vật cấp cao khác. Ông không chỉ trở thành một trong những nhà lãnh đạo toàn cầu, mà còn thúc đẩy hình ảnh của Alibaba trên trường quốc tế.

Doanh thu và lợi nhuận ròng của Tencent hiện nay đang dẫn đầu trong nhóm 3 ông lớn này. Vũ khí chính mà Tencent nhắm tới Alibaba chính là lượng lớn cổ phần mà công ty này nắm giữ tại jd.com – công ty thương mại điện tử lớn thứ 2 ở Trung Quốc. Jd.com có mô hình kinh doanh được xây dựng tương tự như Amazon. Công ty này đầu tư rất nhiều vào nhà xưởng, logistics và vận chuyển. Doanh thu của jd.com tăng trưởng nhanh, từ 28 tỷ đô la Mỹ trong năm 2015, đã lên tới 37,5 tỷ vào năm 2016.

Thị phần thương mại trên Internet giữa doanh nghiệp với khách hàng (B2C) của công ty này cũng tăng từ 18% năm 2014 lên 25% trong năm vừa rồi. Sự phát triển mạnh mẽ này của jd.com sẽ đe dọa trực tiếp mảng thương mại điện tử - vốn là trụ cột trong mô hình kinh doanh của Alibaba.

Tencent cũng rất “bạo chi” trong các thương vụ thâu tóm. Năm 2016, công ty này đã làm giới kinh doanh bất ngờ khi mua lại công ty trò chơi di động khổng lồ Supercell. Đây là nhà phát triển đứng sau những tựa game đình đám cho di động như Clash of Clans, Hay Day, Boom Beach hay mới nhất là Clash Royale. Tổng doanh thu từ kinh doanh game trong năm 2015 của Tencent và Supercell gộp lại là 11,1 tỷ USD, tương đương với 12% tổng doanh thu của toàn bộ ngành công nghiệp game thế giới.

Nền kinh tế số tại Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục có những bước phát triển dài hơi. Đây sẽ vẫn là động lực không nhỏ cho sự tăng trưởng và cạnh tranh của 3 ông lớn – Alibaba, Tencent, Baidu. Chuyên gia Duncant Clark (tác giả cuốn sách về Alibaba) nhận định rằng các công ty công nghệ khổng lồ này “sẽ tốn nhiều công sức để vươn ra được khỏi sức hút từ thị trường Trung Quốc”. Nhưng có một điều rõ ràng rằng giờ đây, không một nhà đầu tư nào tại Mỹ còn có thể “ngó lơ” những ông lớn Trung Quốc này được nữa.

Cuộn Xuống

Cuộn Lên