Phần lớn các doanh nghiệp start-up đều đam mê, cháy hết mình trong những năm đầu khởi nghiệp. Song, hạn chế lớn nhất của họ chính là chưa nhìn đủ xa để chuẩn bị cho những bước đi dài.

Ba nhóm dự án khởi nghiệp giành giải cao nhất tại cuộc thi “Go Global Start-up 2017” là những nhóm có nhiều tiềm năng để phát triển doanh nghiệp lớn mạnh.

Chiến thắng của tầm nhìn

Với mong muốn các đội dự thi trong vòng chung kết sẽ ý thức tốt hơn yếu tố tầm nhìn và kế hoạch chuẩn bị ra thị trường thế giới, Ban giám khảo Cuộc thi “Go Global Start-up 2017” đã nhấn mạnh với các đội dự thi: chỉ có 5 phút để trình bày kế hoạch ra thế giới và 15 phút để hỏi – đáp.

Hầu hết 5 đội đi đến được vòng chung kết là những đội đã có kinh nghiệm từ 1-4 năm trên thị trường nội địa, do đó ít nhiều các đội đều có chuẩn bị kỹ kế hoạch tham gia thị trường của mình. Tuy nhiên, khi bị ban giám khảo “xoay” về kế hoạch bước ra thế giới, một vài đội dự thi tỏ ra lúng túng.

Giám khảo Nguyễn Phi Vân nói rằng, khi đưa tiêu chí “ra thế giới” cho các đội trình bày là ban giám khảo đã biết sẽ khó và thách thức cho các đội, nhưng nếu bây giờ không đề cập đến thì biết khi nào?

Dự án của đội Vua Cua, tuy có kinh nghiệm triển khai nhà hàng, thâm nhập thị trường, phát triển sản phẩm… nhưng Vua Cua vẫn khá lúng túng khi chia sẻ về triển vọng đưa doanh nghiệp ra thị trường thế giới.

Dự án Coffee Bike của hai bạn trẻ Hoàng Tiễn và Quốc Anh với nhiệt huyết đem cà phê Việt ra thị trường Mỹ, nhưng kế hoạch của đội vẫn chỉ mới là bước đi đầu tiên, xúc tiến với người quen để mở cửa hàng tại Mỹ, chứ nhóm cũng chưa có kế hoạch cụ thể, chuẩn hóa quy trình của mô hình ra thị trường lớn…

Ba đội còn lại như Nấm tươi cười, Star Home Spa, NOF có phần trình bày sản phẩm, dịch vụ và kế hoạch chinh phục thị trường chi tiết hơn. Nhóm của Nấm tươi cười có lợi thế đã phát triển sản phẩm riêng, quy trình chế biến, đóng gói theo tiêu chuẩn nên việc nhân rộng mô hình, mở rộng sản xuất và phát triển xuất khẩu… có thể thuận lợi hơn, bởi ngay từ đầu Nấm tươi cười có đội ngũ khá mạnh và được hỗ trợ bởi các chuyên gia trong nước lẫn quốc tế.

Dự án của Star Home Spa chú trọng sự tiện lợi, giá hợp lý, mô hình dễ nhân rộng… cũng là một dự án hứa hẹn khi nhóm sáng lập trình bày được quy mô đầu tư hợp lý, lợi nhuận hấp dẫn và khả năng mở rộng ra quốc tế qua mạng lưới Việt kiều.

Nhóm dự án thời trang NOF với tầm nhìn chinh phục thời trang trong nước và cả quốc tế nên ngay từ những ngày đầu, nhóm nhắm đến nhiều phương án thiết kế, sản xuất, kinh doanh… đa dạng theo chuỗi cung ứng. Thiết kế có thể từ Ý; nhà máy có thể từ Trung Quốc và kinh doanh tại Việt Nam, châu Á hoặc châu Âu… Tuy nhiên, dù đây là dự án thú vị, nhưng thách thức của NOF vẫn là những điều rất cơ bản: xây dựng thương hiệu, khách hàng mục tiêu và quản trị chuỗi cung ứng khi mở rộng…

Nghĩ trước để lên kế hoạch thực hiện

Tầm nhìn thế giới có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế càng ngày càng sâu rộng và ảnh hưởng lên nhiều lĩnh vực. Khi làm chuyên gia tư vấn cho các dự án quốc tế ở nhiều quốc gia, bà Nguyễn Phi Vân nói rằng: “Bài học đầu tiên mà các chuyên gia truyền đạt cho các doanh nghiệp chính là tầm nhìn thế giới. Điều này cũng giống như trao cho doanh nghiệp một cái bản đồ để họ biết được mình ở đâu và tương lai mình sẽ đi đến những nơi nào, có thể cạnh tranh với ai, trụ vững ở thị trường nào”. Ngay cả khi sản phẩm, dịch vụ không xuất khẩu ra nước ngoài thì doanh nghiệp cũng phải biết mình đang nằm ở vị trí nào trong chuỗi sản xuất, kinh doanh toàn cầu, bởi mọi nguyên liệu, mọi cấu phần trong sản phẩm, dịch vụ doanh nghiệp đều có liên đới đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Nếu ngay từ đầu, doanh nghiệp không nhận ra, không tự trang bị “phần nền” này sẽ là một thiếu sót lớn trong sự phát triển doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng ban dự án Co.opmart phân khúc cao, thành viên ban giám khảo nhận xét, hầu hết các dự án khởi nghiệp khá thú vị trong ý tưởng sáng tạo. Tuy nhiên, để đi đường dài, ban giám khảo nhìn thấy hầu hết các dự án khởi nghiệp vẫn cần hoàn chỉnh thêm phần phát triển bền vững và kế hoạch bước ra thế giới. Và rất cần những người đi trước, những doanh nghiệp lâu năm trên thị trường, ban cố vấn… Đây mới thật sự là những hỗ trợ lớn để các start-up có thêm nguồn năng lượng mới.

Có một chi tiết thú vị, đó là khi các nhóm dự án trình bày, Ban giám khảo (bà Nguyễn Phi Vân, bà Nguyễn Thị Thanh Lâm, ông Nguyễn Tiến Dũng) thường gợi ý hoặc xoáy sâu các câu hỏi để đặt các đội trong tư thế phải sẵn sàng, thì ngược lại, CEO Mai Trường Giang, giám khảo khách mời và từng là chủ đầu tư chuỗi quán Startup Coffee, cũng là người đưa thương hiệu bánh Chewy Junior từ Singapore về Việt Nam, đã không làm khó thí sinh mà gần như anh tham gia rất nhiều góp ý thực tế cho các start-up. Anh không ngần ngại chia sẻ kinh nghiệm mất mát của mình để thuyết phục nhóm dự án cần tỉnh táo và chắc chắn trong chiến lược kinh doanh của mình.

“Tôi mất gần 4 tỷ đồng cho một dự án thì các bạn phải hết sức tỉnh táo để đừng mắc sai lầm giống như tôi. Ngay cả dự án Nấm tươi cười, bây giờ các bạn chưa ra thế giới, nhưng tôi đã thấy có một công ty khác ở Singapore làm tương tự như các bạn và thậm chí còn có kế hoạch phát triển rất nhanh. Có nghĩa là khi chúng ta mới chuẩn bị 1 bước, thì thế giới đang có rất nhiều người khác chuẩn bị nhiều hơn, kỹ hơn và có khả năng đánh bại chúng ta trên chính thị trường của mình. Do vậy, các start-up không phải chỉ chuẩn bị mà phải chuẩn bị rất tốt và chạy nhanh hơn nữa, nếu không muốn thất bại”.

Có thể thấy các dự án, dù non trẻ và đã có những bước khởi đầu tốt tại thị trường Việt Nam, nhưng vẫn còn khá lúng túng khi nghĩ đến thị trường quốc tế trong bối cảnh nhiều sản phẩm, dịch vụ của Việt Nam đang bị cạnh tranh mạnh và gay gắt cả trong nước lẫn quốc tế.

Thiên Thủy

Kết quả cuộc thi “Go Global Start-up 2017”

Giải nhất: Dự án Nấm tươi cười, Đại diện: Phạm Thị Hồng Vân

Giải nhì: Dự án Star Home Spa, Đại diện: Hồ Thị Kim Ngân

Giải ba: Dự án thời trang NOF, Đại diện: Ngô Thị Thúy

print