..." /> Bí quyết của điều kỳ diệu - Tạp chí Doanh nhân Online

Bí quyết của điều kỳ diệu

Bí quyết của điều kỳ diệu

Khởi nghiệp, đó không chỉ là tinh thần của chủ doanh nghiệp mà còn là tinh thần của cả đội ngũ. Khởi nghiệp không chỉ dành cho những doanh nghiệp mới mà còn là cơ hội để làm nên điều...

Chuyện kinh doanh Tác giả

Khởi nghiệp, đó không chỉ là tinh thần của chủ doanh nghiệp mà còn là tinh thần của cả đội ngũ. Khởi nghiệp không chỉ dành cho những doanh nghiệp mới mà còn là cơ hội để làm nên điều kỳ diệu ở những công ty có bề dày trên thị trường. Đó chính là cách Tập đoàn Thiên Minh đang làm.

Một buổi chiều nắng nóng ở Hà Nội, tại văn phòng của Tập đoàn Thiên Minh, xen giữa những cuộc điện thoại công việc, Chủ tịch Tập đoàn Thiên Minh Trần Trọng Kiên chia sẻ với Doanh Nhân về tinh thần khởi nghiệp tại doanh nghiệp đã có 20 năm kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực du lịch này.

Chọn đối tác – chọn người đồng điệu về văn hóa 

Gần đây, Thiên Minh gây chú ý với việc bắt tay đối tác AirAsia để phát triển tại thị trường Việt Nam. Ý tưởng này bắt đầu từ khi nào và như thế nào, thưa ông?

Từ khoảng 2 năm trước, khi chúng tôi nhìn lại thị trường và so sánh với khu vực và thấy rằng, mảng hàng không giá rẻ của Việt Nam đang rất tiềm năng. Trong khi đó, mình lại có rất nhiều lợi thế mà không phải doanh nghiệp nào cũng có được. Với kinh nghiệm ba năm trong mảng hàng không với Hải Âu Aviation, chúng tôi có cơ hội hiểu thêm về thị trường, kinh nghiệm quản lý, vận hành, xử lý các vấn đề liên quan đến hoạt động hàng không như: mặt đất, phát triển đội ngũ, an ninh hàng không… và điều quan trọng là sự thấu hiểu với khách hàng. Tôi tin rằng, về mặt kinh nghiệm và sự thấu hiểu khách hàng, Thiên Minh thuộc nhóm đứng đầu thị trường hiện nay. Nhiều năm hoạt động trên thị trường giúp chúng tôi hiều về khách hàng quốc tế… Vì vậy, chúng tôi quyết định làm và tìm kiếm đối tác để hợp tác. Nói về hàng không giá rẻ, thị trường chỉ có một số cái tên như RyanAir, Southwest Airlines, TigerAir, AirAsia…

Nhưng tại sao lại là AirAsia chứ không phải là những cái tên khác, thưa ông? 

Bên cạnh các yếu tố về thương hiệu, mạng lưới, quy trình quản lý hệ thống thì sự phù hợp văn hóa là yếu tố rất quan trọng để Thiên Minh quyết định kết hợp với đối tác AirAsia. Câu chuyện khởi nghiệp của họ cũng có rất nhiều điểm tương đồng với Buffalo Tour cách đây nhiều năm. Họ bắt đầu với quy mô rất nhỏ, chỉ có hai người với một cái máy bay, bản thân ông chủ doanh nghiệp lúc đó phải tự đi làm tất cả mọi khâu, từ chạy đi lo giấy phép, đến khuân vác đồ cho khách, thậm chí, để có được sản phẩm bán trên máy bay, tối hôm trước đích thân họ phải đi đến các cửa hàng 7-Eleven để gom đồ. Nhưng điều quan trọng là sau đó họ tập hợp rất nhanh nguồn lực và xây dựng văn hóa công ty rất tốt. Sau khi đi qua những bước thăng trầm, đến nay họ đã trở nên thận trọng hơn, chín chắn và tập trung hơn nhiều. Dù có rất nhiều thứ thay đổi, nhưng nền tảng của họ vẫn vững vàng, đó vẫn là tinh thần khởi nghiệp trong cách xây dựng đội ngũ, trong cách mở rộng phát triển và cạnh tranh, họ luôn đặt khát vọng trở thành số 1 thế giới. Hiện họ đang ở vị trí số 1 thế giới trong các hãng hàng không giá rẻ về đúng giờ, số 1 về đảm bảo chất lượng dịch vụ, số 1 về mạng lưới với 60 triệu khách hàng. Tinh thần khởi nghiệp này cũng là sự tương đồng với Thiên Minh. Chúng tôi bắt đầu cũng rất khó khăn, cũng phải làm nhiều thứ và con đường cũng không kỳ diệu lắm.

Những công ty hàng trăm năm đều sẽ có những lúc khó khăn, tinh thần khởi nghiệp là thứ cần duy trì để giúp công ty đi qua sóng gió

Kết quả mà AirAsia đạt được đến nay tương đối kỳ diệu với 200 tàu bay và đặt mục tiêu phát triển lên 500 tàu bay trong vòng 10 năm tới, hướng đến trở thành hãng hàng không đứng đầu thế giới về công nghệ và tính hiệu quả. Ngay cả định hướng này cũng rất giống với Thiên Minh, chúng tôi không muốn làm nhiều thứ mà sẽ chỉ làm ít, nhưng tập trung vào một số thứ để làm thật xuất sắc. Đến nay Buffalo Tour đang đứng đầu Đông Nam Á trong mô hình kinh doanh quản lý điểm  đến (DMC)  với giá trị vốn hóa 100 triệu USD.

Vậy ngoài Buffalo Tour, còn điều kỳ diệu nào mà các thương hiệu của Thiên Minh đã làm được, thưa ông? 

Hiện Thiên Minh có bốn mảng chính: Du lịch trực tuyến với Ivivu, hàng không chung với Hải Âu, khách sạn và Buffalo Tour. Với mảng trực tuyến, ivivu hiện đã có hơn nửa triệu fan và lượng truy cập mỗi ngày khoảng 120 – 150 nghìn lượt – cao nhất trong các trang của Việt Nam về traffic. Đây là kết quả từ việc triển khai mô hình tích hợp rất hiệu quả trên iVivu, bao gồm cả booking, tour, vé máy bay… cùng với đó là sự linh hoạt về tiếp cận thị trường cũng như việc đầu tư mạnh vào việc làm nội dung. Lượng thành viên của iVivu đang tăng trưởng 2%/tuần, tương đương với 40.000 thành viên mới mà không phải bỏ tiền chạy quảng cáo, đó cũng là một điều kỳ diệu đấy chứ!
Mảng khách sạn của Thiên Minh vẫn tăng trưởng đều đặn một cách tự nhiên, hiện Thiên Minh đã có 12 khách sạn. Gần đây, chúng tôi cũng vừa ký với TUI (tập đoàn về lữ hành – khách sạn có trụ sở tại Đức) một hợp đồng để xây dựng khu phức hợp gần 600 phòng ở Quảng Nam, đây cũng là dự án đầu tiên của TUI tại Đông Nam Á.
Đối với mảng hàng không, Hải Âu là hãng hàng không tư nhân thứ 2 tồn tại sau hai năm, cùng với Vietjet Air. Hai năm qua với chúng tôi vẫn là giai đoạn học nghề. Chúng tôi cần khoảng 3 – 5 năm để xuất sắc trong nghề mình làm, sau đó sẽ là giai đoạn chọn thứ mình có thể làm xuất sắc nhất và tập trung theo đuổi.

Hãy luôn khuyến khích cỏ dại mọc 

Với Thiên Minh, tinh thần khởi nghiệp không chỉ là với chủ doanh nghiệp mà còn được xây dựng trong chính đội ngũ. Từ khi nào ông thấy điều đó quan trọng với doanh nghiệp?

Chẳng phải nhận ra mà là bản chất mọi thứ nó là như thế, đặc biệt khi quy mô công ty ngày càng lớn, tới khoảng 3 đến 4 nghìn người. Có một số việc luôn luôn không thay đổi. Thứ nhất: Đến một lúc bạn sẽ già đi rất nhanh, cùng với đó, bạn sẽ chậm hơn, yếu hơn và có thể là kém nhạy bén hơn. Thứ hai: Thị trường luôn biến động rất nhanh và không bao giờ giống như trước nữa. Thứ ba: Anh không thể cứ làm CEO hay chủ tịch mãi được, đến một thời điểm nhất định, mình cũng phải lùi lại và cuộc đời của một công ty dài hơn cuộc đời của mình rất nhiều. Trong số nhiều người trong doanh nghiệp, sẽ có những người trở thành lãnh đạo thay thế mình. Tôi nghĩ những người quản lý chuyên nghiệp cũng đều nghĩ như vậy. Điều quan trọng là mình phải tách rõ vai trò của mình với cương vị người làm chủ và người làm quản lý chuyên nghiệp. Với quản lý chuyên nghiệp, việc quản trị phải đảm bảo xây dựng tinh thần khởi nghiệp trong đội ngũ để nếu có rủi ro gì với người đứng đầu thì công ty cũng sẽ ngay lập tức có người sẵn sàng thay thế. Những công ty hàng trăm năm tuổi đều có những lúc khó khăn, thậm chí trở về con số 0 và chính bản thân nó phải tự hồi phục. Vì vậy, tinh thần khởi nghiệp là thứ cần duy trì để giúp công ty đi qua sóng gió.

Vậy làm thế nào để ông có thể gieo tinh thần khởi nghiệp đó cho đội ngũ Thiên Minh? 

Tôi không nghĩ mình cần phải gieo mà đó là thứ luôn tồn tại trong tất cả mọi người, nó giống như cỏ dại luôn sẵn sàng mọc lên, quan trọng là mình sẵn sàng tạo môi trường để nuôi lớn nó hay nhổ nó đi, đó là hai cách lựa chọn của hai tư duy quản trị khác nhau. Tôi chọn cách đầu tiên, bởi chúng tôi luôn muốn làm những cái mới, vì vậy, chúng tôi tạo ra môi trường để đội ngũ muốn làm và dám làm cái mới. Có những môi trường điều này lại không phù hợp, bởi họ chỉ cần đội ngũ làm như một cái máy, các vấn đề đã có chủ doanh nghiệp quyết định.

Vậy có lẽ với lĩnh vực của Thiên Minh thì điều này lại là yếu tố tối quan trọng, vì là ngành dịch vụ và gắn với trải nghiệm khách hàng? 

Cũng không hẳn. Ví dụ như TUI, dù làm trong mảng du lịch – lữ hành, nhưng cách làm của họ là xây dựng quy trình chuẩn và họ tạo ra một hệ thống để con người làm theo quy trình, tạo ra những trải nghiệm chuẩn mực.

Vậy tại sao Thiên Minh lại muốn sáng tạo? 

Vì quan điểm của tôi khác, tôi không muốn chỉ làm một thương hiệu và sẵn sàng hy sinh những cái nhỏ để có cái lớn. Hãy tưởng tượng doanh nghiệp của mình như một con ngỗng. Sẽ có những doanh nghiệp chỉ cần tập trung vào việc làm thế nào để con ngỗng không ốm và không dừng việc đẻ trứng. Trong khi đó, Thiên Minh có những con rất nhỏ chưa thành con ngỗng, nhưng chúng tôi muốn chúng lớn rất nhanh và ngày càng có nhiều con ngỗng đẻ được nhiều trứng. Để ngỗng không ốm, vấn đề nằm ở quy trình để bảo vệ nó. Đó là cách tiếp cận của một số tập đoàn lớn, nhưng Thiên Minh thì khác. Tôi thuộc thế hệ khởi nghiệp đầu tiên, đã “lên khỏi mặt đất” rồi, giờ là lúc cần phải lớn thật nhanh. Muốn vậy, cần phải trải nghiệm nhiều thứ. Sau khi đủ trải nghiệm để chắc chắn một thứ mình có thể làm tốt nhất và tiếp tục làm thì sẽ tập trung nguồn lực để phát triển thật nhanh. Đó cũng là con đường mà Buffalo Tour đã đi. Trước kia, Buffalo Tour có thể rất thoải mái để thử nghiệm thật nhiều thứ, nhưng giờ thì câu chuyện lại nằm ở chỗ làm thế nào để con ngỗng không ốm – như cách mà các tập đoàn lớn vẫn làm. Gốc vấn đề là như vậy, mỗi giai đoạn sẽ cần những sự tập trung phát triển khác nhau. Quan điểm của tôi là mình sẽ không thể vận hành doanh nghiệp này mãi mãi, sẽ tới lúc tôi phải rút ra. Khi còn đang vận hành, tôi muốn đây là nơi có thể nuôi dưỡng được tinh thần khởi nghiệp của nhiều người – những người muốn là mình, muốn dấn thân và thử nghiệm những cái mới.

Tôi muốn đây là nơi có thể nuôi dưỡng được tinh thần khởi nghiệp của nhiều người – những người muốn là mình, muốn dấn thân và thử nghiệm những cái mới

Vậy những người được nuôi dưỡng tinh thần đó có ở lại với Thiên Minh lâu dài không, thưa ông? 

Họ ở lại nhiều mà đi cũng nhiều. Những người thích trải nghiệm cá nhân có xu hướng ra đi và xây dựng cái gì đó cho riêng mình, đặc biệt khi trong ngành du lịch cơ hội rất nhiều. Thực tế là gần một nửa trong số 50 doanh nghiệp lớn nhất trên thị trường du lịch Việt Nam là những người từ Buffalo ra.

Vậy hẳn là Thiên Minh cũng đang làm điều gì đó có ích cho nền kinh tế khi giúp tạo ra nhiều doanh nghiệp du lịch chất lượng? 

Đúng vậy, tạo ra một môi trường mà cỏ mọc thoải mái, điều đó cũng tốt cho cộng đồng đấy chứ!

Tôi nhận thấy, cứ sau một thời gian im ắng, thị trường lại đón nhận những thông tin rất bất ngờ từ Thiên Minh. Khi thì mua lại chuỗi khách sạn Victoria, lúc thì mua thủy phi cơ, gần đây là hợp tác với AirAsia. Những điều bất ngờ này hẳn đều là kết quả của một quá trình chuẩn bị và thường các ý tưởng đến như thế nào?

Thị trường hàng không và du lịch hiện đang tăng trưởng rất nhanh khi nhu cầu đi lại, tham quan, học hỏi ngày càng tăng, điều này tạo ra rất nhiều cơ hội để làm những thứ mới. Chúng tôi luôn nghĩ rằng, cơ hội chỉ đến khi mình luôn mở ra cho các ý tưởng mới, còn sẽ rất khó để vẽ được một chiến lược lâu dài. Nhưng rồi cũng sẽ đến thời điểm mình cần phải chọn một vài thứ, đầu tư tập trung để trở thành số 1. Thiên Minh cũng đang tiến đến thời điểm đó. Mình sẽ phải nghĩ một cách sâu sắc, trong vòng 10 năm tới, mình sẽ là số 1 thế giới về mảng gì.

Từ câu chuyện của Thiên Minh, có thể thấy rằng, khởi nghiệp không chỉ dành cho những công ty mới mà cả những công ty hơn 20 năm tuổi như Thiên Minh vẫn tiếp tục khởi nghiệp, phải không thưa ông? 

Đúng vậy. Đó chính là nền tảng của Thiên Minh và tôi tin rằng, đây cũng là điều tạo ra lợi thế cạnh tranh và sự phát triển của Thiên Minh.

Xin cảm ơn ông!

Bài viết liên quan