Chiến lược hóa giải nợ của CII

Chiến lược hóa giải nợ của CII

Đối mặt với một loạt rắc rối tài chính xảy ra gần đây, nhưng CII đang có chiến lược hóa giải một cách suôn sẻ để vừa đạt được các mục tiêu kinh doanh đề ra, vừa đem lại lợi...

Kinh doanh Tác giả

Đối mặt với một loạt rắc rối tài chính xảy ra gần đây, nhưng CII đang có chiến lược hóa giải một cách suôn sẻ để vừa đạt được các mục tiêu kinh doanh đề ra, vừa đem lại lợi ích cho cổ đông.

Đang gặp không ít khó khăn có liên quan tới tài chính, như việc Công ty Metro Pacific Tollways Corporation (MPTC) ngừng mua trái phiếu chuyển đổi trong một dự án BOT hay nguy cơ Goldman Sachs (GS) sẽ chuyển đổi 25 triệu USD trái phiếu chuyển đổi đang nắm giữ thành cổ phiếu, liệu Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM (CII) có xoay chuyển được tình thế?

Gánh nặng tài chính

Kỳ vọng đạt được mục tiêu lãi ròng gần 900 tỷ đồng, vượt gần 95% so với kế hoạch lợi nhuận đặt ra trong năm 2015 và cũng là con số cao nhất trong lịch sử của CII đang có nguy cơ tan vỡ.

Nguyên nhân, gần đây công ty đang phải đối diện với một loạt các biến cố. Các dự án của công ty đang nằm trong quá trình thanh tra theo quy định của cơ quan chức năng Nhà nước. Theo CII, điều này có khả năng ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư, thu phí của các dự án BOT và kéo theo sự thay đổi dòng tiền doanh thu. Theo thỏa thuận với MPTC, nếu CII không thể thương thảo dự án mới với các điều khoản hấp dẫn về tiến độ đầu tư và thời gian thu phí thì MPTC sẽ ngừng mua thêm trái phiếu chuyển đổi do CII phát hành. Điều này đồng nghĩa rằng, CII mất đi khoản thặng dư từ trái phiếu chuyển đổi (phần phụ trội giữa giá phát hành và mệnh giá trái phiếu).

MPTC là đơn vị mua 30 triệu cổ phiếu CII B&R (LGC) là công ty con của CII. Ngoài ra, MPTC cũng sẽ mua dần 1,02 triệu trái phiếu chuyển đổi với tỷ lệ chuyển đổi 55,5 cổ phiếu/trái phiếu.

Trong quý III/2015, công ty đã ghi nhận 220 tỷ đồng doanh thu tài chính từ thặng dư của trái phiếu chuyển đổi phát hành cho MPTC.

Rủi ro chưa phải đã hết với CII, vì trong thời gian tới GS chắc chắn sẽ chuyển đổi 25 triệu USD trái phiếu chuyển đổi đang nắm giữ. Tuy nhiên, thời điểm thực hiện chuyển đổi sẽ có thể lùi sau 31/12/2015. Trong trường hợp GS lùi thời gian chuyển đổi, với biến động tỷ giá USD/VND theo chiều hướng tăng cao như hiện nay, CII buộc phải trích lập dự phòng chênh lệch tỷ giá vào quý IV/2015 khoảng 110 tỷ đồng. Điều này chắc chắn làm giảm lợi nhuận quý IV/2015 và kéo theo lợi nhuận của cả năm bị ảnh hưởng.

Với đặc điểm kinh doanh đầu tư hạ tầng đòi hỏi nguồn vốn lớn ứng trước và thời gian hoàn vốn lâu, CII sử dụng khá nhiều nợ vay để tài trợ cho hoạt động kinh doanh. Tính riêng quý III/2015, CII cán mốc doanh thu 578 tỷ đồng; lãi ròng 154 tỷ đồng (tăng rất mạnh so với các quý trước), nhưng khoản nợ phải trả tiếp tục tăng mạnh lên hơn 8.000 tỷ đồng (tăng 2 lần so với quý trước). Điều này khiến chi phí lãi vay 9 tháng đầu năm 2015 đã tăng từ 155 lên 275 tỷ đồng (tăng 77%). Theo đó, tỷ lệ tổng nợ trên vốn chủ sở hữu của CII cũng tăng thêm 2 lần. Theo tính toán của Công ty cổ phần Chứng khoán BSC, đòn bẩy nợ của CII lên đến 1,44 lần, nhưng ROE cũng tăng rất cao 31,85%.

Theo TS Nguyễn Văn Thuận, Trường Đại học Tài chính – Marketing, ROE phản ảnh tác động của tất cả các tỷ số tài chính và là thước đo tốt nhất hiệu quả hoạt động của công ty trên phương diện kế toán. Hiển nhiên là các nhà đầu tư thích tỷ lệ ROE cao vì có mối tương quan thuận chiều với giá cổ phiếu cao. Tuy nhiên, đòn bẩy tài chính cũng là yếu tố làm gia tăng ROE và đồng thời tăng rủi ro cho công ty. Các nhà đầu tư không thích điều này. Do vậy, nếu ROE cao do việc sử dụng nhiều nợ vay, giá cổ phiếu có thể ở mức thấp hơn nếu so với khi sử dụng ít nợ vay và mức ROE thấp hơn.

CII có uy tín về tín dụng nên mỗi dự án đều có ngân hàng đứng sau sẵn sàng hỗ trợ vốn

Trong cơ cấu doanh thu của CII, ngoài hoạt động kinh doanh cốt lõi thì có nguồn thu lớn đến từ đầu tư tài chính. Đây vốn là thế mạnh của CII. Hầu hết các hoạt động đầu tư tài chính của CII là vào các công ty con và công ty liên kết. Lũy kế quý III/2015, doanh thu từ hoạt động tài chính CII là 895 tỷ đồng (trong khi hoạt động kinh doanh cốt lõi có doanh thu là 1.344 tỷ đồng). Trong đó, các khoản mục chiếm doanh thu cao nhất gồm: lãi từ việc đánh giá lại giá trị hợp lý của khoản đầu tư vào công ty con là 332 tỷ đồng; thặng dư từ phát hành trái phiếu chuyển đổi là 220 tỷ đồng; cổ tức, lợi nhuận được chia gần 100 tỷ đồng. Tuy nhiên, nếu nhìn vào đây không khó để nhà đầu tư nhận biết đâu là khoản “tiền tươi thóc thật”, đâu là bút toán ghi sổ.

Xoay chuyển

Theo TS Nguyễn Văn Thuận, một công ty sử dụng nợ vay nhiều dễ gặp rủi ro tài chính nếu tình hình kinh doanh không tốt. Nghĩa là, các cổ đông đối mặt với một mức rủi ro nhất định từ hoạt động kinh doanh trong tương lai của công ty được xác định là có thu nhập không chắc chắn, hay biến động thất thường.

Nhìn vào hoạt động kinh doanh của CII có thể thấy, doanh thu từ hoạt động thu phí khá ổn định, đóng vai trò đảm bảo dòng tiền đều đặn, riêng mảng này có lợi nhuận biên rất tốt. Tính lũy kế quý III/2015, doanh thu từ thu phí giao thông đạt 446 tỷ đồng, tăng hơn 50 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước.

cII

Hiện CII có 4 trạm thu phí gồm: Xa lộ Hà Nội, cầu Bình Triệu, trạm Cam Thịnh và đường ĐT 741. Những trạm thu phí này đều đặt trên những con đường có lượng xe lưu thông lớn và đều có thời hạn hoạt động lâu dài, lên đến cả chục năm.

CII cũng xây dựng chiến lược kinh doanh chủ yếu xoay quanh đầu tư vào các dự án BOT để có thể nhận được quyền thu phí (như dự án BOT Trung Lương – Mỹ Thuận) và giảm bớt các dự án BT, vốn có dòng tiền chỉ dồn vào một thời điểm, khiến doanh thu tăng giảm bất thường và dễ bị chôn vốn. Chẳng hạn, lũy kế doanh thu quý III/2014 có trên 1.000 tỷ đồng nhờ vào doanh thu của dự án BT cầu Sài Gòn, nhưng sang đến quý III/2015 khoản doanh thu này không còn.

Theo phân tích của Công ty Chứng khoán VPBank, CII áp dụng một số chiến lược nhằm cải thiện tỷ suất sinh lợi của các dự án BOT lên khoảng 20-30%. Đó là trong quá trình lựa chọn dự án, CII xem xét cẩn thận, lựa chọn các dự án tiềm năng, có lưu lượng giao thông cao. CII thường đầu tư vào các dự án mở rộng cơ sở hạ tầng sẵn có, hoặc mua lại các dự án đang hoạt động để giảm thiểu rủi ro về lưu lượng giao thông.

Trong quá trình xây dựng, CII cũng đóng vai trò nhà thầu xây dựng chính, giúp công ty có thêm nguồn doanh thu và lợi nhuận từ hoạt động này. CII có thể đạt ít nhất 6% biên lợi nhuận ròng từ hoạt động này, giúp đẩy tỷ suất sinh lời nội bộ (IRR) tăng lên mức 20-22%. Nhờ dòng tiền ổn định từ hoạt động thu phí, CII có thể dùng dòng tiền tương lai của mảng kinh doanh này để vay vốn từ ngân hàng. CII thỏa thuận được lãi suất vay ở mức 9-10% để đầu tư vào các dự án hạ tầng có tỷ suất IRR đảm bảo là 14%. Cách làm này giúp CII có thể thu hồi vốn đầu tư ban đầu và tạo ra tỷ suất lợi nhuận cao hơn.

Nợ phải trả của CII đang tiếp tục phình to, nhưng cơ cấu nợ chủ yếu nằm ở nợ dài hạn. Cụ thể, tính đến ngày 30/9/2015, nợ phải trả lên đến 8.497 tỷ đồng, nhưng nợ ngắn hạn không quá 2.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, áp lực trả nợ là không cao do công ty chỉ phải trả 220 tỷ đồng trong năm đầu tiên, sang năm thứ hai là 834 tỷ đồng, và từ năm thứ ba đến năm thứ năm là 4.835 tỷ đồng.

Theo ông Lê Quốc Bình, Tổng giám đốc CII, một nguyên tắc cơ bản trong việc điều tiết dòng tiền mà CII đang làm là vốn của dự án nào sẽ chỉ sử dụng cho dự án đó. CII có uy tín về tín dụng nên mỗi dự án đều có ngân hàng đứng sau sẵn sàng hỗ trợ vốn. Các sản phẩm tài chính được thiết kế linh hoạt để phù hợp cho nhiều nhà đầu tư cùng góp vốn.

Trước đó, vào năm 2014, CII đã quyết định tái cấu trúc công ty. Theo đó, CII hướng đến mô hình holdings và chia hoạt động thành 5 mảng gồm: CII B&R đảm nhiệm mảng cầu đường, CII E&C mảng xây dựng hạ tầng, CII Land phụ trách bất động sản, CII Service kinh doanh dịch vụ và CII Water kinh doanh nước. Với mô hình này CII dễ dàng huy động vốn cho các dự án đầu tư. Nếu như trước kia, CII đảm nhiệm rất nhiều lĩnh vực như: cầu đường, nước, bất động sản… dễ khiến nhà đầu tư e ngại, vì nếu nhìn vào bảng cân đối kế toán sẽ hiện lên gánh nặng nợ khá lớn. Giờ đây, có sự phân chia rõ ràng, bảng cân đối kế toán đã đẹp hơn, nhà đầu tư quan tâm lĩnh vực nào thì cứ chọn một phân nhánh trong CII để hợp tác. Điều này đang được sự hỗ trợ từ quyết định nâng room 100% cho nhà đầu tư nước ngoài. Có thể thấy, CII đang cố gắng thiết lập một cơ cấu vốn tối ưu là sự kết hợp giữa nợ vay, vốn cổ phần để vừa đảm bảo mục tiêu huy động vốn, vừa làm tối đa hóa giá trị cổ phiếu của công ty. Theo một chuyên gia, việc CII gia tăng đòn bẩy nợ còn có nguyên nhân là chi phí lãi vay được khấu trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp nên việc sử dụng nợ sẽ giảm thuế phải đóng và để lại thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh nhiều hơn cho các nhà đầu tư. Nếu tỷ lệ thu nhập từ hoạt động trên tài sản cao hơn lãi suất trên các khoản nợ thì CII vẫn sử dụng nợ để mua tài sản, chi trả lãi vay và vẫn còn lợi nhuận cho cổ đông.

Đăng Lãm

Bài viết liên quan

Swememo thay đổi để tồn tại

Được những người sáng lập tạo ra với mong muốn sẽ thành một Airbnb trong lĩnh vực nhiếp ảnh, nhưng Swememo đã phải nhanh chóng thay đổi mô hình kinh doanh để tiếp tục sống sót và chuẩn bị cho những lần lột xác tiếp theo.

Kinh doanhNgười đăng Doanh nhan