..." /> Chưa thấy lối ra - Tạp chí Doanh nhân Online

Chưa thấy lối ra

Chưa thấy lối ra

Các doanh nghiệp vận tải biển dường như vẫn chưa thoát được tình trạng phải bán tàu để cứu vãn bức tranh kinh doanh không mấy sáng sủa. Nhiều năm qua, bên cạnh một số ít doanh nghiệp hoạt động...

Tin Nổi Bật Tác giả

Các doanh nghiệp vận tải biển dường như vẫn chưa thoát được tình trạng phải bán tàu để cứu vãn bức tranh kinh doanh không mấy sáng sủa.

Nhiều năm qua, bên cạnh một số ít doanh nghiệp hoạt động có lãi, đa số doanh nghiệp vận tải biển nội địa kinh doanh không mấy hiệu quả, tồn tại kiểu “cầm hơi” chờ thị trường hàng hải vượt cơn khủng hoảng.

Le lói vài điểm sáng

Trong tình thế chung còn ảm đạm, vẫn có một số doanh nghiệp vận tải nội địa có được lợi nhuận nhờ đầu tư bài bản, có chiến lược logistics tốt và lợi thế kinh doanh đặc biệt.Gemadept là một ví dụ. Công ty này được biết đến là một nhà khai thác cảng có tiếng tại Việt Nam. Doanh nghiệp có đội tàu khá mạnh, nằm trong nhóm các công ty vận tải container hàng đầu của quốc gia. Kể cả khi thị trường hàng hải gặp nhiều khó khăn, nhiều năm qua, lĩnh vực vận tải biển đã đóng góp khoảng 20-30% cơ cấu lợi nhuận cho Gemadept. Điều này có được nhờ Gemadept đầu tư mạnh vào chuyên chở hàng container chuyên tuyến, nối các cảng của Việt Nam với Singapore, Malaysia, Hongkong, Philippines, Indonesia, Thailand…

Gemadept có thế mạnh khác là khai thác các mặt hàng dự án, hàng siêu trường, siêu trọng cho các nhà máy thủy điện, nhiệt điện, lọc dầu (chiếm 60% thị phần tuyến vận tải Campuchia và dẫn đầu khu vực đồng bằng sông Cửu Long). Sức mạnh của đội tàu còn được nhân lên gấp nhiều lần nhờ Gemadept sở hữu dịch vụ logistics chuyên nghiệp với cơ sở hạ tầng khá đầy đủ như hệ thống kho bãi rộng khắp, hệ thống cảng biển trải dọc suốt chiều dài đất nước tạo nên một chuỗi cung ứng các giải pháp trọn gói cho khách hàng.

Nếu đội tàu Gemadept hưởng lợi nhờ sự đầu tư bài bản về dịch vụ logistics chuyên nghiệp thì các đội tàu của Tổng công ty Vận tải dầu khí (PVT), Công ty cổ phần Vận tải xăng dầu (VIP) cũng có những lợi thế đặc biệt để duy trì sự ổn định hoạt động kinh doanh. Công ty cổ phần Vận tải xăng dầu VIP có đội tàu vận tải 5 chiếc với tổng trọng tải là 145.000 DWT, nhưng 60% năng lực vận tải là để chuyên chở cho Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex). Đây là lĩnh vực hoạt động mang lại hiệu quả cao nhất với doanh thu bình quân chiếm khoảng 50% tổng doanh thu cho VIP.

Tương tự, đội tàu của PVT đảm nhận chuyên chở mặt hàng chính là dầu thô, xăng dầu cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam như: vận chuyển dầu thô từ Mỏ Chim Sáo, Mỏ Đại Hùng hay các sản phẩm đầu ra của Nhà máy Dung Quất, phân đạm cho Nhà máy Phú Mỹ. Với đặc quyền vận tải cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam nên không có gì quá khó hiểu khi lợi nhuận của PVT tăng qua từng năm (năm 2011: 25 tỷ đồng; 2012: 109 tỷ và 2013: 239 tỷ).

Một ông lớn trong ngành vận tải biển là Công ty Vận tải biển Việt Nam Vosco (VOS) đã bắt đầu có lợi nhuận trong quý III là 62 tỷ đồng, sau quý I và quý II hoạt động không hiệu quả với số lỗ lần lượt là 29 và 58 tỷ đồng. Việc VOS tìm thấy được lợi nhuận là nhờ vào chính sách “thắt lưng buộc bụng”, giảm chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí bán hàng, chi phí bảo dưỡng, duy tu tàu và có được bệ đỡ từ chỉ số cước thuê tàu hàng khô (BDI) đã được cải thiện, giá nhiên liệu giảm mạnh. Song song đó, tỷ giá ổn định cũng giúp VOS giảm được lỗ (do chênh lệch tỷ giá mà năm 2013, VOS đã thiệt hại mất 35 tỷ đồng).

Vẫn còn cảnh bán tàu để sống

Thế nhưng, yếu tố đóng góp lớn nhất cho lợi nhuận quý 3/2014 cho VOS lại nằm ở việc bán tàu. Cụ thể là vào giữa tháng 9/2014, VOS đã bán tàu Silver Star với giá 5,1 triệu USD và ghi nhận khoản này vào doanh thu cho quý III. Tuy nhiên, việc cải thiện lợi nhuận quý 3/2014 cũng chưa “cứu” được khoản lỗ lũy kế 9 tháng đầu năm 2014 là 144 tỷ đồng.

Công ty Vận tải biển Vinaship (VNA) kết thúc quý 3/2014 với khoản lỗ là 21 tỷ đồng và đây là quý thứ 7 liên tiếp VNA chưa có lợi nhuận. Câu chuyện lỗ của VNA cũng không nằm ngoài lý do nhu cầu vận chuyển hàng hóa đường biển vẫn chưa tăng, ngành vận tải biển trong tình trạng cung vượt quá cầu, giá cước chở thuê thấp và cước thuê định hạn giảm. Trong khi đó chi phí đầu vào như nhiên liệu, vật liệu, sắt thép và dịch vụ vẫn duy trì ở mức cao đã ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của đội tàu. VNA dường như không còn lối thoát khả dĩ và mới đây phải rao bán 2 tàu cũ để bổ sung nguồn vốn lưu động. Một cách làm tương tự năm trước.

Danh sách các hãng tàu Việt Nam thua lỗ và phải bán tàu để sống vẫn còn kéo dài. VNA chưa phải là doanh nghiệp có các khoản lỗ liên tiếp kỷ lục. Công ty Vận tải và Thuê tàu biển Việt Nam (VST) đã có 11 quý thua lỗ sau khi quý 3/2014 kết thúc lỗ 48 tỷ đồng. Không có cách nào khác, VST phải rao bán tàu Viễn Đông 3 và V.T.C Sky do từ khi đưa 2 tàu này vào hoạt động mỗi năm lỗ gần 20 tỷ đồng. Năm ngoái, VST cũng đã phải bán tàu để có tiền bổ sung vào nguồn vốn hoạt động. Công ty Vận tải và Thuê tàu (VFR) sau quý 1/2014 lãi 593 tỷ đồng thì bước sang quý 2 và 3/2014 lại liên tiếp có các khoản lỗ lần lượt là 8,8 và 2,6 tỷ đồng. Mặc dù lỗ không lớn, nhưng VFR vẫn quyết định bán bớt tàu do nhận định thị trường hàng hải chưa khởi sắc.

Việc bán tàu nhằm mục đích cơ cấu đội tàu có chất lượng hơn, nhưng lỗ hổng trong ngành kinh doanh vận tải biển vẫn còn nguyên. Đội tàu biển Việt Nam gánh chi phí quá lớn, hầu hết đều sử dụng vốn lớn vay ngân hàng, chi phí duy tu, bảo dưỡng tàu cao trong khi thị trường ế ẩm nên bào mòn kết quả kinh doanh.

Với cơ cấu đội tàu chủ yếu là tàu chở hàng rời, thiếu tàu container nên các đội tàu vận tải nội địa nước ta khó đáp ứng được nhu cầu khách hàng, lại phải cạnh tranh gay gắt với các hãng tàu lớn với đầy đủ ưu thế từ logistics, các tuyến hàng hải đa dạng, đội tàu container tốt. Chưa kể, tình trạng thừa tàu, thiếu hàng còn dẫn đến việc các doanh nghiệp vận tải biển nội địa cạnh tranh bằng cách hạ giá cước vận chuyển xuống thấp khiến kinh doanh ngày càng thêm khó. Bài toán này xem ra vẫn còn mịt mờ, chưa thấy hướng giải quyết.

Đăng Lãm

Bài viết liên quan

Kỹ năng quản lý thời gian cho các bạn trẻ

Nhiều người chỉ chăm chăm học cách quản lý tiền bạc mà chưa bao giờ học cách quản lý một nguồn tài sản khác hữu hạn và vô cùng quan trọng: thời gian. Trong bài viết này, Huyền Chip chia sẻ một số kỹ năng quản lý thời gian học được ở Mỹ.

Tin Nổi BậtNgười đăng Doanh nhan