Chuẩn bị cho cú sốc giá điều

Chuẩn bị cho cú sốc giá điều

Mùa khô gay gắt nhất trong một thế kỷ qua vừa xảy ra tại Việt Nam – nước xuất khẩu hạt điều chế biến lớn nhất thế giới hiện nay, đang khiến giới quan sát lo ngại về khả năng...

Kinh doanh Tác giả

Mùa khô gay gắt nhất trong một thế kỷ qua vừa xảy ra tại Việt Nam – nước xuất khẩu hạt điều chế biến lớn nhất thế giới hiện nay, đang khiến giới quan sát lo ngại về khả năng sốc giá.

Theo Hãng tin Bloomberg, mức độ “phủ sóng” của hạt điều đã tăng nhanh hơn bất kỳ loại sản phẩm hạt nào khác, kể cả hạnh nhân. Nhu cầu thị trường tăng 53% so với năm 2010 và sản lượng ít nhất đã tăng gấp 4 lần trong 7 năm qua (xem biểu đồ).

“Điểm nóng” Việt Nam

Mặc dù cho đến nay đậu phộng vẫn là loại hạt được tiêu thụ nhiều hơn cả; song hạt điều đã “soán ngôi” hạt óc chó và quả hồ trăn trong những năm gần đây trong thị trường các loại hạt cây trị giá 30 tỷ USD – theo số liệu từ Hội đồng Hạt và trái cây khô quốc tế. Còn theo những số liệu cập nhật nhất cũng của Hội đồng này, năm 2014, mức tiêu thụ hạt điều toàn cầu đã đạt mức kỷ lục 716.682 tấn, tăng mạnh so với 469.241 tấn trong năm 2010.

Thị trường hạt điều thế giới ước tính có giá trị khoảng 5,2 tỷ USD

Nhu cầu hạt điều tăng mạnh mẽ ở Trung Quốc và các nước châu Âu đã tạo đà cho bước nhảy vọt về xuất khẩu, chạm mức 503.713 tấn trong năm 2014. Một phần tư trong số này có điểm đến cuối cùng là Mỹ, nơi người tiêu dùng rất ưa chuộng những đồ ăn vặt, món ăn và sữa được chế biến từ hạt điều. Ấn Độ chiếm gần một phần ba lượng tiêu thụ toàn cầu, nhưng cũng là nước xuất khẩu lớn thứ hai.

Năm 2016, mùa khô gay gắt ở vùng đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên đã làm giảm sản lượng nhiều loại nông sản xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam như gạo, hạt tiêu đen, cà phê, thủy sản và dĩ nhiên, cả hạt điều – loại cây vốn thích hợp với thời tiết nóng ẩm quanh năm. Sản lượng thu hoạch điều của Việt Nam năm nay đã giảm 11% và giá điều thô trong nước đã tăng khoảng 30%; đang khiến cho các nhà nhập khẩu Mỹ đau đầu (cho đến nay Mỹ vẫn là thị trường nhập khẩu hạt điều lớn nhất thế giới). “Chưa có năm nào như năm nay”, ông Nguyễn Đức Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam – người đã có tới 30 năm gắn bó với ngành điều – cho biết trong một cuộc phỏng vấn tại TP.HCM. “Giá điều có thể duy trì ở mức cao cho đến mùa thu hoạch tới vào đầu năm sau”, ông Thanh dự báo.

Tại tỉnh Bình Phước, vốn đóng góp một nửa sản lượng điều của Việt Nam, một nông dân 45 tuổi, từng có hơn 20 năm gắn bó với nghề trồng điều, cho biết vườn điều của ông (4ha) chỉ cho thu hoạch 8 tấn trong năm nay, so với mức trung bình hàng năm là 11 tấn. “Hạn hán khiến cây điều còi cọc, không thể đâm chồi và ra hoa”, ông cho biết.

Phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu

Do nguồn cung khan hiếm, giá điều thô trong nước đã tăng lên tới 52.000 đồng (2,33 USD)/kg, mức cao nhất trong lịch sử. Hồi đầu năm, giá chỉ ở quanh mức 38.000 đồng. Ngành chế biến  điều Việt Nam không hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn cung nội địa: 2/3 lượng nguyên liệu thô được nhập khẩu (khu vực Tây Phi chiếm khoảng 46% sản lượng hạt thô thế giới vào năm 2015, hầu hết lượng hạt này được chế biến ở Ấn Độ, Việt Nam và Brazil). Xuất khẩu điều nhân của Việt Nam có thể sẽ tăng trong năm nay, do sản lượng điều thô từ  Bờ Biển Ngà vẫn tăng mạnh. Việt Nam có thể nhập khẩu khoảng 800.000 tấn hạt thô, gấp đôi sản lượng tự sản xuất.

2

Đại diện Hiệp hội Điều Việt Nam ước tính kim ngạch xuất khẩu năm nay sẽ đạt 300.000 tấn hạt chế biến, 34% số này đã được xuất khẩu sang Mỹ trong 10 tháng đầu năm, đóng góp 2,33 tỷ USD trong tổng kim ngạch xuất khẩu 144 tỷ USD. Tổng kim ngạch xuất khẩu cả năm 2016 có thể đạt mức cao kỷ lục 2,7 tỷ USD, vượt xa con số của năm ngoái là 2,4 tỷ. Giá điều chế biến xuất khẩu trung bình đã tăng 22% trong năm nay, đạt mức 7.809 USD/tấn hồi tháng Tám. Giá FOB tại TP.HCM vào ngày 30 tháng 10 đạt mức 9.000USD/tấn. “Chúng tôi dự đoán năm 2017 nhu cầu toàn cầu sẽ tăng trưởng ở mức một con số, trong khi nguồn cung dự kiến sẽ chỉ tăng nhẹ hoặc hơi thấp hơn so với năm trước”, Amit Khirbat, Phó Chủ tịch cao cấp của Olam International Ltd, công ty xuất khẩu hạt điều lớn nhất đang hoạt động tại Việt Nam. “Do mức giá cao, nhu cầu của thị trường trong năm tới có thể không tăng mạnh”.

Cẩm Hà

Bài viết liên quan