Dù chưa nhiều, nhưng việc có những doanh nghiệp đầu tư lớn để nghiên cứu khoa học và nhiều nhà khoa học đã bước vào thương trường là những tín hiệu rất tốt cho nền kinh tế.

Cho tôi xem một bài báo viết về việc Công ty cổ phần hữu hạn Vedan Việt Nam vừa trở thành nhà tiên phong trong sản xuất protein gạo đã được công ty giám định độc lập quốc tế SGS Việt Nam chứng nhận đạt tiêu chuẩn FSSC 22000, Phạm Minh Thiện, Giám đốc điều hành Doanh nghiệp tư nhân Cỏ May (Đồng Tháp) bỗng trầm ngâm.

Phải chi biết sớm…

Thiện nói, lâu nay Vedan đặt mua gạo của Cỏ May với số lượng lớn mà anh cũng không biết họ mua để làm gì. “Giờ nghe công bố kết quả nghiên cứu của người ta, mình mới tá hỏa. Gạo mình đâu có thiếu (Cỏ May là doanh nghiệp sản xuất gạo lớn ở Đồng bằng Sông Cửu Long), vốn đầu tư mình cũng sẵn và sẵn sàng đầu tư. Chỉ có điều mình đã chưa quan tâm đến nghiên cứu sớm hơn nên chậm chân hơn người ta”, Thiện chia sẻ, giọng đầy tiếc nuối.

Tiếc cũng phải, bởi dù mới được cha chọn làm người kế nghiệp từ vài năm trở lại đây, nhưng Thiện là người thích mày mò, mê nghiên cứu và ham đổi mới. Như một đứa trẻ được thả trong thế giới đầy sắc màu, đụng cái gì Thiện cũng hỏi vì sao và như thế nào, liệu anh và Cỏ May có thể làm được điều tương tự hay không? Sở hữu nhiều sản phẩm chủ lực, có vốn lớn và sẵn sàng đầu tư, dù không được đào tạo chuyên về nghiên cứu khoa học, Thiện lựa chọn giải pháp liên kết cùng các nhà khoa học với khát khao cháy bỏng “các nhà khoa học có thể tìm ra một cái gì đó có ích”.

Đầu năm 2015, Cỏ May đã ký kết thỏa thuận hợp tác “Nghiên cứu và phát triển các tinh chất chọn lọc từ sản phẩm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao” với Trường Cao đẳng cộng đồng Đồng Tháp. Theo thỏa thuận này, Cỏ May sẽ đầu tư lắp đặt hệ thống máy móc và trang thiết bị hiện đại cho Trung tâm Nghiên cứu phát triển sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao đặt tại Khu công nghiệp Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp. Trường Cao đẳng cộng đồng Đồng Tháp sẽ cung cấp đội ngũ chuyên gia và cán bộ chuyên môn được đào tạo chủ yếu từ các chương trình thạc sĩ và tiến sĩ chính quy ở nước ngoài, hiện đang làm việc tại nhà trường sang công tác tại Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng công nghệ cao do Cỏ May đầu tư khai thác và quản lý. Các sản phẩm tinh chất nông nghiệp chọn lọc trong các ngành công nghiệp thực phẩm chức năng, dược phẩm, mỹ phẩm và các lĩnh vực khác mà thị trường có nhu cầu sau khi nghiên cứu thực nghiệm thành công sẽ được Cỏ May tiến hành sản xuất với quy mô công nghiệp để cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu ra nước ngoài …

Chưa đầy 1 năm, Cỏ May đã rót khoảng 1 triệu USD cho xây dựng cơ sở vật chất, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các nhà khoa học chuyên tâm nghiên cứu những sản phẩm nông nghiệp có giá trị cao, có tính ứng dụng rộng rãi và khả năng thương mại hóa tốt. Ôm giấc mơ lớn, song Thiện khiêm tốn cho rằng, anh đang đóng vai trò như một vị trưởng ban tổ chức, tập hợp các nguồn lực lại với nhau để tạo thành một hệ thống vận hành ổn định và hiệu quả. Những kết quả đầu tiên trong việc trích xuất tinh chất Gamma Oryzanol (một chất chống ô xy hóa, giúp ngăn ngừa quá trình lão hóa) trong tinh dầu cám hay việc hoàn thiện quy trình công nghệ sản xuất nấm rơm trong nhà… là những tín hiệu khả quan, giúp Thiện tự tin hơn với hướng đi mình đã chọn.

Trường hợp của Thiện chỉ là một trong số rất ít những doanh nghiệp đang mạnh dạn đầu tư cho nghiên cứu khoa học để đưa ra thị trường những sản phẩm có hàm lượng chất xám và khả năng cạnh tranh cao hơn. Đây là hướng đi đúng đắn, cần thiết để xây dựng một thế hệ doanh nhân đam mê khoa học và mạnh dạn đổi mới trong cuộc chơi toàn cầu.

Vậy nếu doanh nghiệp không đổi mới, vẫn đi theo lối mòn kinh doanh cũ, điều gì sẽ xảy ra? “Có thể trong ngắn hạn, doanh nghiệp bạn vẫn tồn tại. Nhưng khi người ta đang tăng tốc mà bạn đứng bên lề đổi mới hoặc chậm chân hơn là có nguy cơ bị đào thải khỏi cuộc chơi rồi. Trường hợp của Nokia là một minh chứng điển hình”, Thiện dẫn chứng.

Những nhà khoa học không ẩn dật trong tháp ngà

Một điển hình khác phải kể đến là Công ty Bùi Văn Ngọ. Trước giải phóng ở khắp Sài Gòn và các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long cứ việc gì khó về kỹ thuật cơ khí, chế tạo máy thì người ta nghĩ ngay tới cái tên Bùi Văn Ngọ. Xuất thân là thợ cơ khí, nhưng với tinh thần đam mê nghiên cứu, ông Bùi Văn Ngọ (năm nay 86 tuổi) đã tự nghiên cứu, mày mò sáng chế ra nhiều sản phẩm máy nông nghiệp. Đi đúng định hướng là sáng chế các loại máy móc phục vụ cho việc canh tác và chế biến các sản phẩm nông sản chủ lực của Đồng bằng Sông Cửu Long, sản phẩm của ông Ngọ nhanh chóng chinh phục được thị trường trong nước. Không chỉ “đánh bật” được các sản phẩm cơ khí ngoại, các sản phẩm của Công ty Bùi Văn Ngọ với tính ứng dụng và sáng tạo cao đã nhanh chóng chinh phục nhiều thị trường nước ngoài, trong đó có Thái Lan – cường quốc xuất khẩu lúa gạo, trở thành một tên tuổi đáng gờm trên thị trường máy nông nghiệp thế giới.

Trong năm 2015 Kova đã có thêm nhiều  đối tác tại châu Âu,  Trung Đông, Indonesia, Malaysia và đang tiếp cận nhiều thị trường tiềm năng khác như Trung Quốc,  Mỹ, Nhật, Nga...

Trong năm 2015 Kova đã có thêm nhiều đối tác tại châu Âu, Trung Đông, Indonesia, Malaysia và đang tiếp cận nhiều thị trường tiềm năng khác như Trung Quốc, Mỹ, Nhật, Nga…

Là một nhà khoa học, nguyên giảng viên của Đại học Bách Khoa Hà Nội, PGS-TS. Nguyễn Thị Hòe, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Sơn Kova là người đã đích thân nghiên cứu và đưa ra thị trường nhiều dòng sơn Kova. Hoàn cảnh khó khăn, lại nuôi 3 con nhỏ, nhưng bà Hòe vẫn miệt mài nghiên cứu với niềm đam mê khoa học bất tận. Những cống hiến của bà cho khoa học không chỉ được trong nước công nhận mà còn khiến cả thế giới ngưỡng mộ. Tên gọi Kova cũng bắt nguồn từ giải thưởng danh giá Kovalevskaya mà bà được nhận. Người phụ nữ có tên trong danh sách 1.000 phụ nữ được đề cử nhận giải Nobel năm 2005 đã mạnh dạn dấn thân vào thương trường, dù bà đã rất đơn độc trên hành trình khởi nghiệp.

Nhiều người chỉ biết đến bà với tài năng khoa học, nhưng thực tế bà có khiếu và rất đam mê kinh doanh, thậm chí hơi… liều lĩnh. Đã có lúc bà Hòe bán cả gia sản ít ỏi để đeo đuổi nghiệp thương trường. Nhờ vậy, sơn Kova mới ra đời và phát triển mạnh mẽ như ngày hôm nay với 6 nhà máy ở Việt Nam và các nước trong khu vực. Sắp tới đây, nhà máy thứ 7 sẽ được khánh thành tại Nhơn Trạch (Đồng Nai).

Không chỉ tự tin cạnh tranh với các hãng sơn ngoại vốn có lịch sử lâu đời trên thế giới ngay tại thị trường Việt Nam, từ cách đây gần 10 năm, Kova đã mạnh dạn thâm nhập thị trường quốc tế. Ngay tại thời điểm “ra khơi”, bà Hòe đã đưa ra một quyết định táo bạo: lựa chọn ngay thị trường khó tính nhất khu vực là Singapore. “Thời điểm đó, chúng tôi là những thế hệ tiếp theo của Kova không ai ủng hộ quyết định của bà, vì thấy bà quá liều. Thế nhưng, thời gian đã chứng minh, bà là người có tầm nhìn kinh doanh rất rộng. Việc chinh phục thành công thị trường Singapore đã chứng minh điều đó”, ông Nguyễn Duy, Giám đốc điều hành Kova Trading – thành viên của tập đoàn sơn Kova, thế hệ lãnh đạo thứ 3 của Kova khẳng định.

Quả thực, chinh phục thành công thị trường Singapore, Kova nhanh chóng khẳng định tiếng vang và có được bước đệm thuận lợi để thâm nhập những thị trường “khó tính” khác. Trong năm 2015, Kova đã có thêm nhiều đối tác tại châu Âu, Trung Đông, Indonesia, Malaysia và đang tiếp cận nhiều thị trường tiềm năng khác như Trung Quốc, Mỹ, Nhật, Nga…

Điều gì khiến Kova, thương hiệu sơn có nguồn gốc Việt Nam tự tin tiến khắp 5 châu? Lợi thế đặc biệt về công nghệ chính là điểm mấu chốt. Bước ra từ phòng thí nghiệm, ngay từ khi thành lập doanh nghiệp, bà Hòe đã xác định nghiên cứu khoa học là cốt lõi của Kova. Luôn miệt mài nghiên cứu, gần đây nhất, bà Hòe và các cộng sự của mình tại Kova đã cho ra đời dòng sơn nano từ vỏ trấu, có thể ứng dụng để sản xuất nhiều loại sơn độc đáo như sơn tự làm sạch, sơn kháng khuẩn, sơn giả đá, sơn chống cháy và thậm chí chống đạn…

Tương tự như Kova là trường hợp của Mỹ Lan. Nổi tiếng vượt khó, học giỏi và đam mê nghiên cứu khoa học, TS. Nguyễn Thanh Mỹ, Chủ tịch Tập đoàn Mỹ Lan đã gặt hái được nhiều thành công ngay trên đất khách Canada. Từng là thành viên của những công ty điện toán và in ấn hàng đầu thế giới như IBM, Sun Chemicals và Kodak Polychome Graphics và sở hữu hơn 70 bằng phát minh, sáng chế được công nhận ở nhiều quốc gia khác nhau, TS. Nguyễn Thanh Mỹ có một sự nghiệp khoa học thành công rực rỡ. Thế nhưng nếu ông chỉ dừng lại ở phòng nghiên cứu và không đam mê kinh doanh thì sẽ không thể có một Mỹ Lan tầm cỡ quốc tế ngay trên mảnh đất Trà Vinh như bây giờ. Mong muốn cháy bỏng khởi nghiệp kinh doanh riêng cùng với quyết tâm dấn thân, mạo hiểm, ông đã cho ra đời Công ty American Dye Source Inc (ADS) chuyên nghiên cứu, sản xuất những vật liệu hữu cơ dùng trong ngành in, phát quang, điện tử hữu cơ, tạo hình ba chiều, màng biến đổi năng lượng mặt trời hữu cơ, chống hàng giả…

Thế rồi cùng với tình yêu quê hương và khát khao được tri ân mảnh đất đã nuôi nấng tuổi thơ mình, năm 2004, ông Mỹ về nước xây dựng và đưa Mỹ Lan trở thành doanh nghiệp công nghệ cao hiện đại trong lĩnh vực hóa chất, vật liệu quang điện tử và vật tư ngành in. Mỗi ngày, ông cùng với lớp cộng sự của mình vẫn tiếp tục công việc nghiên cứu khoa học có tính ứng dụng cao, xuất phát từ những đòi hỏi thực tế. Theo ông, nếu không có tinh thần luôn tìm tòi cái mới, không có sự nỗ lực sáng tạo thì vinh quang của ngày hôm nay cũng sẽ nhanh chóng trở thành quá khứ.

Sáng tạo đâu cứ phải cao xa!

Không nhất thiết phải là công nghệ mới, hiện đại, nếu có tinh thần sáng tạo và chịu khó tìm tòi thì ngay cả những sản phẩm thân thuộc nhất, rẻ tiền nhất cũng có thể mang lại giá trị cao cho doanh nghiệp.

Một doanh nghiệp dựa trên nền tảng nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ sẽ phát triển ổn định và bền vững

Đó là trường hợp của Công ty TNHH Chế biến sản phẩm Dừa Cửu Long, tiền thân của Hợp tác xã Tiểu thủ công nghiệp Cửu Long. Bà Trương Thị Cẩm Hồng, Giám đốc công ty vốn là một giáo viên, nhưng lại say mê nghiên cứu. Kiên trì đeo đuổi công trình nghiên cứu của mình, năm 2011, sau gần 10 năm nghiên cứu thử nghiệm, bà Hồng và các cộng sự đã cho ra đời sản phẩm mặt nạ mỹ phẩm từ dừa (Mask from Coconut), một nguyên liệu rất dồi dào trên quê hương Bến Tre của bà.

cd2

Dựa trên nguồn nguyên liệu sẵn có của địa phương, công ty Cửu Long đã cho ra đời những sản phẩm có giá trị kinh tế cao xuất đi nhiều thị trường trên thế giới như Nhật Bản, Hàn Quốc, với doanh số hằng năm đạt gần 10 tỷ đồng. Với những đóng góp của mình, năm 2014, bà Hồng vinh dự nhận giải bạc trong cuộc thi KIWIE. Đây là cuộc thi quốc tế dành cho các nhà sáng tạo nữ, đặc biệt là các nước châu Á, được Hiệp hội Các nhà sáng tạo nữ Hàn Quốc tổ chức hàng năm với sự hỗ trợ của Cục Sở hữu trí tuệ Hàn Quốc và Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới.

Sẽ là một trụ cột vững chắc cho nền kinh tế nếu các doanh nghiệp, doanh nhân yêu khoa học và có nhiều sáng kiến đóng góp cho nền kinh tế. Càng tuyệt vời hơn nữa nếu các nhà khoa học bước ra khỏi phòng nghiên cứu để hòa mình vào thương trường sôi động, biến các phát minh khoa học thành của cải cho đất nước.

Lớp doanh nhân đam mê nghiên cứu không nhiều. Những nhà khoa học chịu bước ra thương trường càng ít. Bởi lẽ đó, cần lắm những giải pháp thiết thực từ Nhà nước để cổ vũ doanh nhân nghiên cứu, động viên các nhà khoa học làm kinh doanh, đóng góp phát triển nền kinh tế.

Đăng Cường

print