..." /> Cỗ máy tăng trưởng đi về đâu? - Tạp chí Doanh nhân Online

Cỗ máy tăng trưởng đi về đâu?

Cỗ máy tăng trưởng đi về đâu?

Thoát ám ảnh vỡ kế hoạch, đang trên đà hồi phục, nên mục tiêu đặt ra cho nền kinh tế trong năm tới là tăng trưởng 6,2%. Để duy trì động lực tăng trưởng, Việt Nam cần phải làm gì?...

Tin Nổi Bật Tác giả

Thoát ám ảnh vỡ kế hoạch, đang trên đà hồi phục, nên mục tiêu đặt ra cho nền kinh tế trong năm tới là tăng trưởng 6,2%. Để duy trì động lực tăng trưởng, Việt Nam cần phải làm gì?

Cuối cùng thì năm 2014 sẽ trở thành năm đầu tiên trong Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm: 2011 – 2015 mà Việt Nam hoàn thành được mục tiêu tăng trưởng kinh tế đặt ra của năm. Điều cần suy ngẫm: đâu là cái đích của giai đoạn phát triển tiếp theo?

Vạch xuất phát 5,8%

Trái với dự báo của các chuyên gia kinh tế, thậm chí là dự báo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cách đây khoảng hai tháng, nền kinh tế Việt Nam trong năm 2014 sẽ cán đích kế hoạch với 13/14 chỉ tiêu hoàn thành mục tiêu của Kế hoạch Phát triển kinh tế – xã hội năm 2014. Trong đó, đáng chú ý nhất là mục tiêu tăng trưởng kinh tế, không còn phải lo “vỡ kế hoạch” nữa, mà hoàn toàn có thể đạt được con số 5,8%, thậm chí cao hơn.

Dự báo này được đưa ra ngay sau khi Bộ Kế hoạch và Đầu tư công bố tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 10/2014 rằng, tăng trưởng kinh tế quý III bất ngờ tăng tốc, đạt 6,19%, đưa tăng trưởng GDP của cả 9 tháng đầu năm lên 5,62% – rất gần với mục tiêu 5,8%. Dự báo này một lần nữa được khẳng định khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng báo cáo trước Kỳ họp thứ 8, Quốc hội Khóa XIII về tình hình kinh tế – xã hội.

Nếu không có gì thay đổi đột biến thì có thể coi tốc độ tăng trưởng 5,8% chính là vạch xuất phát của nền kinh tế trong năm 2015. Cùng với con số này, còn có thể kể ra một loạt yếu tố khác tạo bước đà cho năm 2015. Chẳng hạn, theo ông Barry Weisblatt, Giám đốc Khối Phân tích của Công ty Chứng khoán VPBS, đó là việc lần đầu tiên kể từ năm 2011, khu vực công nghiệp và xây dựng có tốc độ tăng trưởng cao hơn khu vực dịch vụ (6,42% so với 5,99%); sự tăng nhanh của tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ (loại trừ yếu tố giá cả, tăng 6,2%); cũng như những tín hiệu hồi phục từ thị trường bất động sản, của dòng vốn đầu tư nước ngoài cả trực tiếp và gián tiếp…

Một cái nhìn phải nói là khá lạc quan về sự hồi phục của nền kinh tế trong năm tới. Tuy nhiên, để “bày trận”, theo ông Lê Đình Ân, nguyên Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế – xã hội Quốc gia, không thể không nhắc tới các rủi ro tiềm ẩn của nền kinh tế, đang là các chủ đề nóng được thảo luận sôi nổi tại diễn đàn Quốc hội. Chẳng hạn, chuyện nợ công đang tăng nhanh, hiện ở mức 60,3% GDP và sang năm có thể lên tới 64% GDP; nợ xấu đang đứng ở con số 3,88% GDP…

Chưa kể, theo ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đến thời điểm này trong năm vẫn có trên 54.000 doanh nghiệp phải giải thể, tạm ngừng hoạt động. “Doanh nghiệp – cỗ máy tăng trưởng của Việt Nam đang còn trục trặc, với chỉ khoảng 30% số doanh nghiệp làm ăn có lãi”, ông Lộc quan ngại.

Một “trận địa” khác, đó là tăng trưởng tín dụng hiện chỉ đang ở mức 7,46%, dự kiến năm nay khó đạt mục tiêu tăng trưởng dư nợ tín dụng 12 – 14%. Ở một nền kinh tế mà tăng trưởng dựa nhiều vào vốn đầu tư như Việt Nam thì không phải không có cơ sở khi ông Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, doanh nghiệp không hấp thụ được vốn sẽ là rào cản cho sự hồi phục của chính hệ thống doanh nghiệp và tất nhiên kéo theo đó sẽ là tăng trưởng kinh tế không được như kỳ vọng.

Chưa kể, trong khi tín dụng ngân hàng khó tìm đầu ra thì vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước, vốn trái phiếu Chính phủ vẫn đang hạn hẹp, chỉ đạt khoảng 30% GDP – một tỷ lệ rất thấp so với những năm trước đây. Bởi thế, ông Trần Hoàng Ngân, chuyên gia kinh tế, vẫn cứ phân vân rằng, không có vốn thì không thể tăng trưởng được. “Năm 2015, tổng vốn đầu tư toàn xã hội nên ở mức 32% GDP thì mới có thể tăng trưởng cao hơn được”, ông Ngân nói.

Cỗ máy tăng trưởng đi về đâu?

Nền tảng quan trọng nhất cho sự phát triển của nền kinh tế trong năm 2015 đã được “bày ra” như vậy. Và câu hỏi được đặt ra là liệu cỗ máy tăng trưởng của nền kinh tế có thể về đích kế hoạch năm 2015 hay không?
Dù ông Trần Hoàng Ngân có đôi chút băn khoăn, nhưng xem ra phần đông các chuyên gia kinh tế khá đồng tình với mục tiêu tăng trưởng kinh tế 6,2% trong năm tới. Với mức tăng trưởng 5,8% trong năm 2014, không quá khó khăn để nền kinh tế có thêm được 0,4 điểm phần trăm trong năm 2015.

“Tôi không hề nghi ngờ gì về khả năng đạt được mục tiêu này”, ông Lê Đình Ân lạc quan.

Thậm chí, GS-TSKH Nguyễn Mại, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về Hợp tác và Đầu tư, còn nhắc tới những giai đoạn Việt Nam đã tăng trưởng trên 8% để khẳng định, Việt Nam hiện đang tăng trưởng dưới tiềm năng và hoàn toàn có thể đạt được mức tăng trưởng cao hơn mục tiêu đề ra, tất nhiên là “nếu nền kinh tế được điều hành tốt”, ông Mại không quên nhấn mạnh điều này.

Điều hành tốt, theo quan điểm của vị chuyên gia này, đó là phải nâng cao hiệu quả đầu tư công, để tăng trưởng GDP có thể ở mức cao hơn. Dẫn câu chuyện về việc Dự án Nhà máy Giấy Phương Nam đầu tư tới 3.000 tỷ đồng rồi bỏ đấy, đang phải tìm cách thanh lý hay chuyện Dự án cao tốc Hà Nội – Hải Phòng vì làm chậm khiến tổng mức đầu tư đội lên gấp đôi, lên tới hơn 45.000 tỷ đồng, khiến suất đầu tư một km đường cao tốc ở Việt Nam ở mức kỷ lục là 20 triệu USD, ông Mại nhấn mạnh: “Chỉ cần những dự án như vậy được rà soát lại và đầu tư hiệu quả hơn, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đã có thể tăng thêm 1 – 2%”.

Lần đầu tiên kể từ năm 2011

• Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng trưởng cao hơn khu vực dịch vụ (6,42% so với 5,99%)
• Tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tăng nhanh (loại trừ yếu tố giá cả tăng 6,2%)
• Tín hiệu hồi phục từ thị trường bất động sản, dòng vốn đầu tư nước ngoài

Nỗi lo này không phải là không có cơ sở, khi câu chuyện chỉ số ICOR đo lường hiệu quả của đồng vốn đầu tư của Việt Nam luôn ở mức rất cao, nhất là trong đầu tư công đã luôn được nhắc đi nhắc lại trong nhiều năm gần đây. Các chuyên gia đều có chung nhận định, sử dụng vốn tiết kiệm và hiệu quả là cách hữu hiệu để Việt Nam tăng tốc phát triển.

Ở một góc nhìn khác, ông Trần Đình Thiên cũng đã nhắc tới sự lép vế của khu vực doanh nghiệp trong nước trước các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trong xuất khẩu, sản xuất công nghiệp để khẳng định rằng, muốn tăng trưởng kinh tế cao hơn thì trước tiên phải làm sao để khu vực doanh nghiệp nội địa hồi phục. Đó mới là sự hồi phục bền vững và có ý nghĩa nhất. “Không cần phải có thêm những giải pháp đặc biệt, cứ quyết liệt triển khai các giải pháp mà Chính phủ đã và đang chỉ đạo thực hiện là đủ”. Đó là khẳng định của ông Lê Đình Ân trước câu hỏi rằng, làm sao để tăng trưởng GDP năm tới có thể đạt mức 6,2%, cũng như làm sao để tháo gỡ khó khăn cho cộng đồng doanh nghiệp. “Cái đáng quan tâm bây giờ là tăng trưởng của những năm sau, chứ không phải là năm 2015”, ông Ân nói.

Nếu nhìn ở khía cạnh này và đúng là nhiều chuyên gia kinh tế cũng đã thống nhất quan điểm, thì cỗ máy tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam sẽ về đích 6,2% trong năm tới một cách không có gì là khó nhọc. Điều đáng suy ngẫm là cỗ máy đó sẽ đi về đâu trong giai đoạn phát triển tiếp theo, khi mà hàng loạt yếu tố đảm bảo cho sự tăng trưởng cao và bền vững như: tái cơ cấu kinh tế, cải cách thể chế… vẫn cứ đang giậm chân ở vạch xuất phát.

Hoàng Phương 

Bài viết liên quan