Doanh nhân Võ Tấn Hưng chính là người đầu tiên đưa Kodak USA (mảng thiết bị y tế, nay là Carestream Health USA) về Việt Nam. Hiện Công ty TNHH Thương Mại Vĩnh Phát là tổng đại lý phân phối Carestream Health USA, chuyên phân phối các thiết bị tạo ảnh trong y tế, trong đó phải kể đến Hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh y khoa PACS (gọi tắt là PACS hay Giải pháp PACS – Hệ thống PACS).

PACS hiện nay được ví như công nghệ 4.0 trong lĩnh vực y tế thông minh và chăm sóc sức khỏe trên toàn thế giới. Và trong ngành y tế Việt Nam, Vĩnh Phát  là đơn vị đi đầu trong việc tư vấn, thiết kế giải pháp về sản phẩm này.

Tại Đà Nẵng, ngày 23/7/2019, hội nghị: “Đẩy mạnh triển khai Bệnh án điện tử hướng tới Bệnh viện không sử dụng bệnh án giấy và không sử dụng tiền mặt thanh toán viện phí”  do Cục Công nghệ thông tin tổ chức, Vĩnh Phát được chọn để báo cáo đề tài “Các tiêu chí RIS – PACS trong các cơ sở y tế: Hỗ trợ việc triển khai không in phim và bệnh án điện tử – EMR”.

Được biết ông vốn là một bác sĩ. Cơ duyên nào đưa ông tới việc kinh doanh với việc thành lập công ty chuyên phân phối các thiết bị chẩn đoán hình ảnh trong y tế mà nổi bật là Hệ thống PACS hiện nay, thưa ông?

Như bạn đã biết, ảnh y tế (X- quang, CT, MRI…) tác động rất nhiều đến quá trình chẩn đoán và điều trị bệnh của bác sĩ. Ngành chẩn đoán hình ảnh hiện nay phát triển cực kỳ nhanh do kỹ thuật được cập nhật liên tục.

 

Có 3 lý do khiến tôi dấn thân vào lĩnh vực kinh doanh và chọn lựa lĩnh vực cung cấp các thiết bị chẩn đoán hình ảnh trong y tế mà nổi bật phải kể đến Giải pháp PACS.

 

Thứ nhất, tôi có hơn 15 năm kinh nghiệm, hiểu biết về thị trường ngành ảnh y tế. Công ty của chúng tôi có kinh nghiệm lắp đặt và cung cấp, bảo hành, bảo trì toàn bộ giải pháp X-quang kỹ thuật số. Chúng tôi cũng là người đi đầu trong giải pháp chuyển đổi từ analog qua số cách đây 15 năm.

 

Thứ hai, PACS là một giải pháp phần cứng và phần mềm mới ở Việt Nam nhưng trên thế giới đã phổ biến. Đúng thời điểm thích hợp cách đây 5 năm, chúng tôi đã đặt vấn đề với Carestream USA để cung cấp PACS về Việt Nam bởi tôi nhận định và có niềm tin rằng, Việt Nam sẽ đi đến việc sử dụng PACS rất nhanh, bởi vì bác sĩ Việt Nam rất giỏi và các nhà lãnh đạo y tế Việt Nam rất nhạy bén.

 

Thứ ba, chúng tôi có mối quan hệ và uy tín đối với những công ty sản xuất và cung cấp PACS lớn trên toàn thế giới, ví dụ Carestream USA và bây giờ là Carestream – Philips Informatics. Đây chính là những điểm thuận lợi cũng là lý do tôi quyết định đưa PACS về Việt Nam.

Ưu điểm của kỹ nghệ PACS là gì, thưa ông?

Ngành y tế Việt Nam đi sau nhiều nước trên thế giới 15-20 năm nhưng mình đang tiệm cận dần dần, đó chính là nhờ vào công nghệ. Có thể coi giải pháp PACS gần như là công nghệ 4.0 trong lĩnh vực y tế với rất nhiều ưu điểm đem lại cho không chỉ bệnh nhân, bác sĩ, bệnh viện (BV) mà cả ngành y tế nói chung.

 

Thứ nhất, bệnh nhân là người được hưởng lợi thế lớn nhất khi chất lượng chẩn đoán tăng lên gấp nhiều lần do hình ảnh chẩn đoán rõ hơn và được lưu trữ – xử lý bằng các phần mềm thông minh. Ngoài ra, thời gian chẩn đoán và ra quyết định của bác sĩ nhanh hơn do không cần phải in phim mà chỉ cần xem hình ảnh trên màn hình máy tính. Bên cạnh đó, với PACS, việc chẩn đoán có thể thực hiện được ở bất kể thời gian nào, bất kể ở đâu và nhờ PACS mà một bệnh nhân có thể được hội chẩn – chẩn đoán bởi nhiều giáo sư, bác sĩ trên toàn thế giới trong cùng một thời gian bởi PACS có thể kết nối trên toàn thế giới.

 

Tôi lấy ví dụ một bệnh nhân đang điều trị tại BV 115, nơi có hệ thống PACS của chúng tôi, vẫn có thể hội chẩn nếu cần xin ý kiến của các bác sĩ có chuyên môn ngoài Hà Nội, hay thậm chí là bên Mỹ hoặc các nước khác… Chỉ mất khoảng 15-20 phút là các bác sĩ có thể nắm được toàn bộ dữ liệu về bệnh nhân và đưa ra chẩn đoán chính xác tức thì.

 

Như một hệ quả, chẩn đoán đúng thì mới chữa đúng bệnh. Khi chữa đúng thì bệnh nhân lập tức không bị biến chứng, lập tức được thuốc đúng để điều trị, bệnh nhân không phải mất tiền uống thuốc bao vây trong lúc chờ điều trị và kéo theo nhiều hệ lụy xấu khác.

Nhờ PACS mà bệnh nhân có thể được hội chẩn – chẩn đoán bởi nhiều giáo sư,

bác sĩ trên toàn thế giới

Thứ hai, với BV sẽ không tốn chi phí mua phim hàng năm có khi lên đến vài chục tỷ đồng… Ngoài ra, thay vì phải lưu phim, với hệ thống PACS, BV chỉ cần khoảng 2 cái server chiếm diện tích nhỏ. Dữ liệu hình ảnh trên PACS có thể lưu giữ trong vòng 10 năm với hàng triệu ca bệnh và dễ dàng tra cứu lại khi cần.

 

Thứ ba, hệ thống PACS giúp quá trình theo dõi bệnh án của bệnh nhân dễ dàng hơn. Thay vì phải lục tìm 1 tấm phim cũ hoặc các dữ liệu bệnh khác mà chưa chắc chất lượng vẫn còn giữ nguyên thì với PACS, việc truy xuất lại dữ liệu của bệnh nhân chỉ mất vài phút và chất lượng hình ảnh vẫn nguyên vẹn, việc chẩn đoán điều trị nhờ đó trở nên chính xác hơn.

 

Thứ tư, kể cả các vấn đề pháp lý cũng đảm bảo nếu trước đó bệnh nhân có kiện tụng liên quan việc giám định thương tật thì việc PACS lưu trữ hình ảnh sẽ chính xác hơn việc lưu trữ các tấm phim có khả năng hư hỏng theo thời gian.

 

Ngoài ra, rất đặc biệt và thực tế có lợi là hiện tại PACS cũng hạn chế tình trạng gian lận trong khám chữa bệnh bảo hiểm. Đây là vấn đề thường xảy ra tại các cơ sở khám chữa bệnh bảo hiểm.

Hiện cả nước chỉ có khoảng gần 50 BV lớn triển khai hệ thống PACS. Đây là con số rất nhỏ bé so với hệ thống y tế lên tới gần 700 BV và trung tâm y tế lớn tại Việt Nam. Là doanh nghiệp đi đầu tại thị trường Việt Nam về sản phẩm này, ông có thể cho biết lý do gì khiến PACS –  dù có nhiều ưu điểm vẫn chưa được sử dụng rộng rãi trong hệ thống y tế?

Những ưu điểm của PACS là không thể chối cãi. Tuy nhiên, việc mang một giải pháp kỹ thuật y tế thông minh về áp dụng cho ngành chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam là cả một quá trình dài cần thay đổi tư duy và suy nghĩ.

 

Chúng ta phải hiểu rằng, nếu không có PACS, bệnh nhân vẫn được in phim, vẫn được chẩn đoán nhưng cái lợi mà PACS mang lại cho vấn đề chẩn đoán điều trị là nhiều hơn như đã nói ở trên.

 

Khó khăn đầu tiên của chúng tôi chính là việc thay đổi suy nghĩ của các nhà quản lý tại Việt Nam. Năm năm trước, tôi là người đặt nền tảng, đặt viên đá đầu tiên để thử nghiệm PACS. Chúng tôi phải tổ chức những buổi hội thảo, hội nghị, đưa khách hàng đi xem tận mắt hệ thống PACS của các nước để các nhà chuyên môn thấy và tin. Tin thôi cũng chưa đủ, chúng tôi đã cho lắp đặt hệ thống PACS ở một vài BV uy tín chẳng hạn như BV Đại học y dược TP.HCM, BV Nhân dân 115, BV Trung ương Huế, BV Chợ Rẫy…

 

Tại sao lại đặt ở đây mà không phải ở BV khác? Đó là chiến lược của chúng tôi. Thứ nhất, các BV này là các đơn vị lớn và trực thuộc Bộ Y tế. Thứ 2, các BV này điều trị tất cả các chuyên khoa để hệ thống PACS có thể phát huy tối đa chức năng của nó. Thứ 3, các BV này cũng đồng thời là trung tâm nghiên cứu, giảng dạy, đào tạo Thạc sĩ, Tiến sĩ. Nếu PACS của chúng tôi đưa vào các BV lớn và uy tín như vậy mà thành công thì chắc chắn việc có mặt ở những chỗ khác sẽ không là vấn đề lớn.

Song song với việc đặt demo tại các BV, tôi tham dự rất nhiều hội nghị, hội thảo của các lãnh đạo ngành và lãnh đạo Cục Công nghệ thông tin để lắng nghe ý kiến chỉ đạo cũng như đóng góp ý kiến để các nhà lãnh đạo nhận thấy tầm quan trọng của việc ứng dụng PACS trong y tế thông minh.

 

Khó khăn thứ hai là tiền đâu để trả cho PACS. Giả sử 1 BV có 80% bệnh nhân bảo hiểm, 20% bệnh nhân ngoại trú. Bệnh nhân ngoại trú thì tự trả cho khâu in phim, còn 80% bệnh nhân bảo hiểm phải chờ bảo hiểm đồng ý thanh toán cho PACS thì BV đó mới áp dụng PACS được.

 

Hiện nay chúng tôi vẫn chờ văn bản của Bộ tài chính để bảo hiểm đồng ý trả cho PACS. Tuy nhiên, tôi có một niềm tin rằng, đây là một xu thế, cả xã hội đang áp dụng và Việt Nam không thể đứng ngoài cuộc. Tôi nghĩ PACS chính là tương lai của y tế thông minh và tương lai này không quá xa.

 

Khó khăn thứ 3 là BV không có tiền mua PACS mới. Việc đầu tư một hệ thống PACS rất tốn kém, có thể lên tới hàng trăm tỷ đồng. Nhưng chúng tôi không chỉ chờ để mua – bán. Để có thể tạo điều kiện tối đa để các BV có thể tiếp cận được với PACS, chúng tôi đưa ra giải pháp đầu tư và cho thuê. Các BV có thể thuê lại của chúng tôi trong vòng bao nhiêu năm, sau đó chúng tôi chuyển giao luôn. Như vậy, BV không mất gì cả, không mất tiền đầu tư và sau thời gian thuê nhất định, PACS trở thành tài sản của BV đó. Chỉ khi giải pháp kỹ thuật PACS của chúng tôi tốt đi kèm dịch vụ bảo hành, bảo trì hoàn hảo, chúng tôi mới dám tự tin thực hiện hình thức cho thuê như vậy.

Ngày 30/12/2019, chúng tôi đã ký hợp đồng đầu tư cho thuê hệ thống PACS tại BV ĐH Y Dược TP.HCM trị giá 117 tỷ đồng. Chúng tôi hy vọng tương lai sẽ có nhiều BV hơn áp dụng PACS theo hình thức đầu tư cho thuê cùng chia sẻ lợi nhuận. Khi cho thuê, rủi ro toàn bộ nằm ở người cho thuê vì hệ thống chạy tốt, người cho thuê mới được nhận tiền. Tôi muốn nhắc lại rằng, công ty chúng tôi không phải là đơn vị làm thương mại đơn thuần, mà là một nhà đầu tư và thiết kế giải pháp có kinh nghiệm và trách nhiệm.

Tôi được biết, trong tổng số gần 50 BV trên cả nước áp dụng PACS hiện nay thì công ty Vĩnh Phát đã cung cấp tới trên 40 BV, trở thành đơn vị đi đầu trong lĩnh vực cung cấp PACS tại Việt Nam. Theo ông, đâu là lý do khiến Vĩnh Phát đạt được những thành công ngày hôm nay?

Nói hay không bằng làm hay. Tôi cho rằng, dù bạn có nói hay bao nhiêu đi chăng nữa cũng không bằng lúc triển khai thực tế. Việc chúng tôi triển khai thực tế thành công là nhờ 3 yếu tố. Thứ nhất là bởi chúng tôi đã lựa chọn giải pháp tốt, đó là giải pháp của công ty Carestream của Mỹ, bây giờ là Carestream Philips Informatics, với tất cả các phần mềm đã được FDA chứng nhận chất lượng và cho dùng tại các BV của Mỹ. Hiện Carestream Philips đã lắp đặt lên tới 4.800 BV trên toàn thế giới.


Thứ hai, trước chúng tôi, BV cũng đã để 1-2 công ty khác đặt demo nhưng không thành công. Sau khi được tham quan mô hình của chúng tôi thì các BV nhận thấy chúng tôi là đối tác tốt nên đồng ý hợp tác triển khai. Thứ ba, chúng tôi có đội ngũ kỹ sư được huấn luyện bài bản, tất cả mọi sự cố đều có thể xử lý ngay lập tức.


Chính vì tự tin ở kỹ nghệ tốt, dịch vụ tốt, đội ngũ kỹ sư giỏi nên chúng tôi mới tự tin đặt demo ở những BV lớn. Thực sự đó là một quyết định mạo hiểm nhưng chúng tôi rất tự tin là sẽ thuyết phục được các nhà chuyên môn và nhà quản lý trong ngành y tế.


3 năm vừa qua, Tp.HCM triển khai mới 2 dự án công trình xây dựng lớn là BV Nhi đồng TP và BV Ung bướu cơ sở 2. Chúng tôi là đơn vị tham gia thiết kế giải pháp lẫn đấu thầu và trúng thầu lắp đặt hệ thống PACS cho 2 cơ sở này. Chiến lược của chúng tôi là lắp đặt và vận hành ở những BV lớn hoặc BV tuyến trung ương trước.

Người ta nói lương y như từ mẫu nhằm tôn vinh sự cao quý của nghề y. Ông xuất thân là một bác sĩ, lại đầu tư kinh doanh lĩnh vực y tế. Có điều gì làm ông cảm thấy khó khăn khi đưa ra các quyết định kinh doanh hay không, vì kinh doanh không chỉ là nghĩa cử mà luôn phải đảm bảo yếu tố doanh thu và lợi nhuận?

Đây là một câu hỏi hay. Khi chúng tôi đầu tư, vấn đề lợi nhuận phải được đặt ra là điều đương nhiên. Nhưng lợi nhuận như thế nào và là bao nhiêu lại do suy nghĩ và tư cách của từng người kinh doanh. Với tôi, việc hòa vốn hay có lợi ít chính là lợi nhuận.

 

Đó là lợi nhuận phi vật chất, là hình ảnh, tiếng tăm, mà lợi nhuận phi vật chất vô hình nhưng có thể là vô giá, là rất nhiều so với lợi nhuận chúng tôi đếm được.

 

Nó là ở chỗ, chúng tôi lắp đặt và vận hành ở những BV lớn mà các công ty khác không có khả năng làm được. Và nếu chúng tôi làm tốt thì chúng tôi không cần tổ chức quá nhiều cuộc hội thảo, không cần phải tuyển quá nhiều nhân viên để đi tiếp thị, không phải tài trợ nhiều tiền cho những chương trình quảng bá sản phẩm, thương hiệu… Chỉ cần lãnh đạo BV này nói với lãnh đạo BV kia chúng tôi làm tốt thì chúng tôi tiết kiệm được bao nhiêu tiền chi phí marketing. Tôi tiết kiệm được cũng có nghĩa là tôi làm ra, lợi nhuận nằm ở đó.

 

Ngoài ra, lợi nhuận của chúng tôi đến từ đa số chứ không phải làm ăn chụp giật, chặt chém từ thiểu số. Đó chính là văn hóa kinh doanh, lợi nhuận ít nhưng dài hơi và dựa trên nền tảng đại đa số khách hàng.

Triết lý và nguyên tắc kinh doanh của ông là gì?

Kinh doanh với tôi không chỉ là tìm kiếm lợi nhuận. Tôi tự đặt ra sứ mệnh cho mình là làm sao để ngành y tế Việt Nam và mỗi BV có được một công nghệ và giải pháp PACS hiện đại nhưng vừa túi tiền, không xa xỉ vì nước mình vẫn còn nghèo. Vì tôi may mắn có được rất là nhiều kinh nghiệm, kiến thức và năng lực để thực hiện được sứ mệnh này và nó đòi hỏi người làm kinh doanh phải có đủ tâm và tầm.

 

Tôi luôn tâm niệm khi mình mất đi sẽ không mang theo được gì mà chỉ mang theo được những điều mình đã làm và để lại cho cuộc đời. Tôi đang có một cơ hội lớn là nắm bắt được rất nhiều kĩ thuật về giải pháp PACS, am hiểu thị trường của ngành chăm sóc sức khoẻ tại Việt Nam và công ty tôi đang đi đầu trong lĩnh vực này nên đạo đức là nguyên tắc đầu tiên trong công việc thiết kế giải pháp và tư vấn cho các BV. Thứ hai là một tầm nhìn xa để xây dựng một uy tín hình ảnh và thương hiệu trong ngành y tế mà không nghĩ đến lợi nhuận ngay tức thì. Thứ ba là phải hiểu rõ khách hàng – BV, những khó khăn và thuận lợi trong quá trình áp dụng PACS – bệnh án điện tử để giải quyết và tháo gỡ các vấn đề và cùng nhau hợp tác và phát triển.

Chân thành cảm ơn ông!