..." /> Đặt cược vào hạt gạo - Tạp chí Doanh nhân Online

Đặt cược vào hạt gạo

Đặt cược vào hạt gạo

DoanhNhanOnline – Điều gì đang chờ Công ty cổ phần Bảo vệ thực vật An Giang ở phía trước khi doanh nghiệp này đầu tư mạnh cho sản xuất lúa gạo? Năm 2010, Công ty cổ phần Bảo vệ thực...

Chuyện kinh doanh Tác giả and
DoanhNhanOnline – Điều gì đang chờ Công ty cổ phần Bảo vệ thực vật An Giang ở phía trước khi doanh nghiệp này đầu tư mạnh cho sản xuất lúa gạo?

Năm 2010, Công ty cổ phần Bảo vệ thực vật An Giang (AGPPS) mở rộng hoạt động sang lĩnh vực sản xuất, chế biến và kinh doanh gạo với mô hình cánh đồng mẫu lớn. Ưu điểm của mô hình cánh đồng mẫu lớn là giúp nông dân tiết kiệm được 20% chi phí sản xuất, từ 3.302 đồng/kg xuống còn 2.581 đồng/kg, nâng cao năng suất và thay đổi vị thế của người nông dân khi họ có thể chủ động được giá bán và thời điểm bán lúa cho công ty. Việc áp dụng mô hình này đã giúp tăng lợi nhuận của nông dân lên thêm khoảng 3 triệu đồng/ha. Tâm huyết của ban lãnh đạo AGPPS là mở rộng diện tích cánh đồng mẫu lớn. Nếu như năm 2011, công ty chỉ mới xây dựng mô hình cánh đồng mẫu lớn với diện tích 3.480 ha thì đến năm 2012, diện tích vùng nguyên liệu tăng lên 34.400 ha. Kế hoạch của công ty là đến năm 2018 sẽ phát triển mô hình này khắp các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long với diện tích 360.000 ha.

Song song với mở rộng diện tích lúa, công ty đang từng bước tham gia vào chuỗi chế biến gạo chất lượng cao với 3 nhà máy gạo đang hoạt động và 1 nhà máy sẽ hoàn tất việc xây dựng vào cuối năm nay. Mỗi nhà máy gạo có công suất thiết kế tối đa 200.000 tấn lúa/năm. AGPPS dự kiến sẽ đầu tư 12 nhà máy gạo.

Chiến lược đầu tư nhiều đích…

Năm 2012, lợi nhuận của AGPPS theo ước tính của ông Huỳnh Văn Thòn, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc công ty, ước đạt 600 tỷ đồng. Đây là kết quả rất cao và có đóng góp chủ yếu từ hoạt động phân phối thuốc bảo vệ thực vật. Có thị phần lớn nhất Việt Nam trong lĩnh vực này, việc AGPPS đầu tư mạnh cho lúa gạo đang là chủ đề gây tranh cãi giữa các cổ đông lớn của công ty. Các nhà đầu tư nước ngoài cho rằng, đổ tiền vào một lĩnh vực mới mẻ, giá trị gia tăng thấp sẽ làm cho lợi nhuận của doanh nghiệp giảm mạnh, đặc biệt là phải bù lỗ lớn trong những năm đầu. Họ đề nghị công ty chỉ tập trung vào phân phối thuốc bảo vệ thực vật và đẩy lợi nhuận của doanh nghiệp tăng ít nhất 30% mỗi năm.

Tuy nhiên, với Ban lãnh đạo Công ty, đầu tư cho lúa gạo là bước đi chiến lược, phục vụ nhiều mục đích. Trước hết, với lĩnh vực kinh doanh chính là phân phối thuốc bảo vệ thực vật, hiện thị phần của AGPPS là 25%, khoảng 125 công ty khác chia sẻ 75% thị phần còn lại. Công ty đặt mục tiêu tăng thị phần lên 30% trước năm 2015. Bài toán này không dễ giải khi cạnh tranh trong lĩnh vực này đang rất quyết liệt, trong khi đó sản phẩm do AGPPS phân phối chủ yếu do Tập đoàn Syngenta (Thụy Sỹ) sản xuất, chất lượng cao nhưng giá cũng rất cao. Với chương trình cánh đồng mẫu lớn, công ty sẽ cung cấp cả giống và thuốc bảo vệ thực vật cho nông dân. Điều này đồng nghĩa với việc, diện tích cánh đồng mở rộng thêm bao nhiêu, lượng sản phẩm AGPPS có thể phân phối sẽ tăng bấy nhiêu. Người nông dân dùng thuốc bảo vệ thực vật giá cao, song lợi nhuận họ thu được trên mỗi héc-ta cũng cao hơn hẳn, lại tiết kiệm được rất nhiều công sức lao động. Kết quả là họ sẽ dễ dàng chấp nhận sản phẩm, Công ty tăng được thị phần. “Trước đây, Công ty cứ có hình thức maketing nào mới là các đối thủ bắt chước. Đây là hình thức marketing mới mà không đối thủ cạnh tranh nào của AGPPS có thể bắt chước được”, ông Thòn chia sẻ.

Song, với những người tâm huyết mô hình này, ý nghĩa quan trọng hơn là thực hiện chuỗi giá trị khép kín sản xuất và tiêu thụ, xuất khẩu gạo. Trước đây, nông dân làm ra hạt thóc phải trải qua nhiều khâu trung gian khiến cho thu nhập rất thấp, thường xuyên rơi vào cảnh “được mùa, mất giá; được giá, mất mùa”. Gạo Việt Nam do mạnh ai nấy sản xuất nên chất lượng thấp, giá xuất khẩu luôn ở mức thấp hơn so với các đối thủ như: Thái Lan, Ấn Độ. Quy trình khép kín của AGPPS chú ý và đảm bảo tất cả các kỹ thuật trong sản xuất lúa gạo. Nông dân được tư vấn rất kỹ nên sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng cách, đúng liều lượng, lúa sau thu hoạch được sấy, tách vỏ và đánh bóng bằng máy móc hiện đại nên giữ được chất lượng cao. Đây chính là cơ sở tạo ra gạo chất lượng cao để xuất khẩu được giá. Mới đây, các đối tác nhập khẩu Nhật Bản đã sang lấy mẫu kiểm định gạo của AGPPS, kết quả gạo trên cánh đồng mẫu lớn đã vượt qua 593 chỉ tiêu, đủ tiêu chuẩn bán tại các siêu thị của Nhật. Vào được thị trường có thể coi là khó tính nhất thế giới, gạo Vĩnh Bình (thương hiệu gạo của AGPPS) gần như có được tấm giấy thông hành để xuất sang các thị trường khác với giá cao hơn khá nhiều so với thông thường. Đến đây có thể thấy, không chỉ người nông dân mà cả AGPPS đều sẽ có lợi từ bài toán sản xuất lúa gạo.

30% Công ty AGPPS đặt mục tiêu tăng thị phần lên 30% trước năm 2015.
20% Ưu điểm của mô hình cánh đồng mẫu lớn là giúp nông dân tiết kiệm được 20% chi phí sản xuất.

…song đầy thách thức

Để duy trì và thực hiện được kế hoạch đầy tham vọng trên, AGPPS sẽ phải vượt qua nhiều thách thức. Lớn nhất là thái độ và sự đồng thuận của các cổ đông. Với việc nhà đầu tư nước ngoài sở hữu tới 46% cổ phần tại doanh nghiệp, tiếng nói của nhóm nhà đầu tư này vô cùng quan trọng. Trong khi đó, nhiều cổ đông không ủng hộ chiến lược phát triển trên và không đồng thuận phương án tăng vốn. Ước tính vốn đầu tư cho mỗi nhà máy vào khoảng 250 tỷ đồng. Với 12 nhà máy, công ty cần tới gần 3.000 tỷ đồng. Đây là số tiền rất lớn, nhất là khi vốn điều lệ hiện nay của công ty mới ở mức trên 600 tỷ đồng.

Đầu tư cho lúa gạo với chuỗi giá trị khép kín là bước đi chiến lược của AGPPS vừa nhằm gia tăng thị phần thuốc bảo vệ thực vật, vừa phát triển giá trị thương hiệu gạo Việt Nam.

Đầu tư cho lúa gạo với chuỗi giá trị khép kín là bước đi chiến lược của AGPPS vừa nhằm gia tăng thị phần thuốc bảo vệ thực vật, vừa phát triển giá trị thương hiệu gạo Việt Nam.

Theo tính toán, việc đầu tư nhà máy nằm trong giai đoạn 2010 – 2018, do vậy trong thời gian này, tốc độ tăng trưởng lợi nhuận của công ty có thể chững lại, không như kỳ vọng của cổ đông. Liệu phương án này có được đồng thuận, đó là chưa kể đến việc lợi nhuận làm ra từ phân phối thuốc bảo vệ thực vật phải san sẻ cho đầu tư lúa gạo.

Một thách thức không nhỏ khác nằm ở việc duy trì quyền lợi cho bà con nông dân tham gia chuỗi sản xuất và chất lượng gạo thành phẩm cuối cùng. Đã có rất nhiều doanh nghiệp thực hiện chuỗi liên kết 3 nhà trong lĩnh vực nông nghiệp, nhưng thất bại. Chỉ cần lơ là một khâu như: kỹ thuật phun thuốc trừ sâu, thu hoạch không đúng ngày quy định… sẽ làm cho dư lượng thuốc trên hạt lúa vượt quá mức cho phép. Chỉ cần một lượng rất nhỏ sản phẩm tồn dư lượng thuốc, cả lô hàng sẽ bị trả về hoặc bị kiểm định 100%, mất uy tín sẽ dẫn đến mất thương hiệu và tắc đầu ra. Rất nhiều lĩnh vực như thủy sản, cà phê của Việt Nam đang phải đau đầu đối phó với tình trạng này. Quy trình và sự giám sát của AGPPS phải rất chặt chẽ, đồng thời tạo được sự tự giác thực hiện nơi người dân mới có thể đảm bảo chất lượng sản phẩm. Muốn vậy, nông dân phải luôn luôn thấy được lợi ích rất lớn khi tham gia chương trình. Đủ tiềm lực tài chính để giữ uy tín với nông dân cũng là một thách thức không nhỏ. Đã có những lúc nhà máy dự kiến chưa thể đưa vào hoạt động đúng kế hoạch, AGPPS tính tới nước vẫn mua thóc đúng như cam kết dù sau đó phải thải bỏ. Rất may, sau đó nhà máy đã hoàn thành vào phút chót và có kho chứa lúa đúng quy cách cho nông dân. Nói vậy để thấy rằng, con đường lúa gạo của AGPPS còn nhiều chông gai phía trước…

Mai Lan

Bài viết liên quan