Dung hòa quyền lợi & trách nhiệm của nông dân bằng chính sách thị trường

Dung hòa quyền lợi & trách nhiệm của nông dân bằng chính sách thị trường

Thị trường tiêu thụ nông sản Việt Nam không chỉ bao gồm gần 100 triệu dân trong nước mà sẽ mở rộng với hơn 600 triệu dân khu vực Đông Nam Á và rất nhiều thị trường lớn ở châu...

Doanh nhân viết Tác giả

Thị trường tiêu thụ nông sản Việt Nam không chỉ bao gồm gần 100 triệu dân trong nước mà sẽ mở rộng với hơn 600 triệu dân khu vực Đông Nam Á và rất nhiều thị trường lớn ở châu Âu, Mỹ…

Tuy nhiên, câu chuyện nông sản được mùa – mất giá, lặp đi lặp lại từ nhiều năm nay vẫn chưa giải quyết được. Nếu quan niệm nông dân là nhà sản xuất lớn, có hợp đồng bao tiêu sản phẩm dài hạn từ các nhà phân phối và doanh nghiệp kinh doanh thì chắc chắn không bao giờ có chuyện hàng hóa được thu mua thất thường.

Từ lâu Vinamit đã làm việc với nông dân và từng khốn đốn vì bị nông dân “bẻ” kèo. Từ 8-10 năm trước, Vinamit đã ký hợp đồng trồng mít bao tiêu cho nông dân, cam kết thu mua theo giá thị trường, nhưng tới nay chỉ được một vài trong số hơn 1.000 hợp đồng đã ký là có mít trả về. Điều này nếu đổ lỗi cho nông dân thì không công bằng lắm, vì từ bao đời nay cách nông dân chúng ta tiếp cận thị trường là như vậy. Nhưng để thay đổi thói quen này của nông dân, chúng ta phải thay đổi ở góc độ vĩ mô: làm sao để có chính sách tập hợp tất cả nông dân lại, dung hòa quyền lợi và trách nhiệm của nông dân bằng chính sách thị trường. Lâu nay, nông dân duy trì phương thức canh tác truyền thống, trồng theo phong trào nên các doanh nghiệp mua sản phẩm của nông dân cũng rất bị động. Vì không có gì đảm bảo sự ổn định sản  lượng, chất lượng, giá cả… từ phía nông dân nên sẽ dẫn đến tình trạng phá vỡ kế hoạch của nhà sản xuất, kinh doanh. Ngoài ra, hiện nay việc sản xuất nông nghiệp sử dụng quá nhiều phân bón vô cơ, thuốc bảo vệ thực vật… gây nhiều hệ lụy, làm cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện cam kết với khách hàng, người tiêu dùng, đối tác xuất nhập khẩu…

Đứng góc độ vĩ mô, doanh nghiệp rất cần nhà nước quan tâm ủng hộ và điều tiết thị trường thì mới có hy vọng giải quyết được bài toán tổng thể. Một khi được Nhà nước quan tâm, xã hội ủng hộ, doanh nghiệp tìm ra các chiến lược tiêu thụ khác biệt, lúc đó mới giải quyết được bài toán ổn định canh tác cho nông dân. Chúng ta cứ phàn nàn 50% sản phẩm thu mua của nông dân bị hao hụt, nhưng thực ra 50% sản phẩm đó đôi khi chỉ do một lỗi khách quan hay chủ quan rất nhỏ. Theo tôi, Nhà nước cần hỗ trợ về chính sách sao cho các hợp tác xã, các hiệp hội ngành nghề là đầu mối chính chịu trách nhiệm về chất lượng, giá cả nông sản bán ra để tạo sự ổn định cho nông sản và giúp doanh nghiệp bớt âu lo, bị động vì nguồn nguyên liệu thiếu ổn định.

Đứng ở góc độ doanh nghiệp, các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh nông sản cũng cần tích cực đa dạng hóa sản phẩm, tìm thêm đầu ra và đầu tư đổi mới công nghệ để tăng khả năng cạnh tranh. Thị trường tiêu thụ của sản phẩm nông sản Việt Nam đang được mở rộng trên phạm vi gần như khắp toàn cầu. Mười hiệp định thương mại đã ký, 5 hiệp định thương mại đang đàm phán với nhiều ưu đãi về thuế quan đang mở ra cơ hội lớn cho hàng nông sản xuất khẩu của Việt Nam. Chúng ta cần phải liên tục cập nhật, thay đổi công nghệ để nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo sự khác biệt, từ đó chinh phục các thị trường khó tính nhất. Bản thân Vinamit đã quyết định chi 3 triệu USD nhập thêm máy móc từ Nhật, dự kiến cuối năm nay sẽ đi vào vận hành, hướng đến hoàn thiện hơn sản phẩm đi vào thị trường Mỹ.

Nguyễn Lâm Viên, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Vinamit

Bài viết liên quan

Ban biên tập lựa chọn

       

Video