..." /> GlaxoSmithKline nỗ lực ngược dòng - Tạp chí Doanh nhân Online

GlaxoSmithKline nỗ lực ngược dòng

GlaxoSmithKline nỗ lực ngược dòng

Hãng dược GlaxoSmithKline (GSK) vừa có Chủ tịch mới với hy vọng sẽ cải tổ toàn bộ hệ thống công ty trên toàn thế giới. Tại Trung tâm hội nghị Nữ hoàng Elizabeth II, đầu tháng 5/2015, các cổ đông...

Câu chuyện quản lý Tác giả

Hãng dược GlaxoSmithKline (GSK) vừa có Chủ tịch mới với hy vọng sẽ cải tổ toàn bộ hệ thống công ty trên toàn thế giới.

Tại Trung tâm hội nghị Nữ hoàng Elizabeth II, đầu tháng 5/2015, các cổ đông của GlaxoSmithKline (GSK) đã lựa chọn Ngài Philip Hampton vào chức vụ Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) mới của hãng dược lớn nhất nước Anh này thay cho Christopher Gent. Tân chủ tịch được kỳ vọng sẽ vực dậy một tập đoàn đang sa sút phong độ.

Nhân tố mới có tạo sức bật mới?

Doanh thu năm ngoái của GSK xấp xỉ 6% so với khi Ngài Andrew Witty đảm nhận vị trí Tổng giám đốc (CEO) vào năm 2008, trong khi lợi nhuận giảm 9% cùng thời kỳ. Giá cổ phiếu của GSK tăng trưởng kém hơn mức chung của ngành dược tới 80% trong suốt cùng thời kỳ. Tim Anderson, chuyên gia phân tích tại Bernstein cho rằng, hãng dược này đang trong thế “rơi tự do với tốc độ chậm”. Điều đầu tiên Ngài Philip Hampton phải làm ở cương vị mới là quyết định liệu CEO Andrew Witty có phải là người thích hợp để dẫn dắt GSK lội ngược dòng hay không. Ngài Andrew đã có 30 năm làm việc tại GSK, ông gia nhập hãng ngay sau khi tốt nghiệp trường đại học và được yêu mến trong công ty. “Ông ấy là một nhà lãnh đạo khơi nguồn cảm hứng cho nhiều người. Ông là kiểu người có thể nói chuyện trong 45 phút mà không cần phải ghi chép gì cả, trong khi mọi cử tọa đều bị thu hút vào cuộc nói chuyện”, Stuart Dollow, chuyên gia tư vấn ngành dược và từng có thời gian làm việc cho GSK nhận xét về vị CEO.

Kế hoạch của Ngài Andrew là chuyển hướng tập trung vào các loại thuốc có giá vừa phải với số lượng lớn

Tuy nhiên, mối thiện cảm dành cho CEO không giúp các nhà đầu tư đánh giá cao khả năng điều hành hiện nay của Ngài Andrew. Các nhà phê bình cho rằng, ông đã thất bại trong việc lấp đầy danh mục thuốc để bù cho doanh thu giảm từ thuốc trị hen suyễn Advair, vốn được xem là loại thuốc bán chạy nhất trong suốt 14 năm kể từ khi được tung ra. Trong khi đó, vụ bê bối hối lộ đầy tai tiếng tại Trung Quốc đã khiến GSK bị phạt tới 300 triệu USD và có khả năng phải gánh thêm mức phạt từ cơ quan quản lý Anh và Mỹ. Điều này sẽ rất khó chịu đối với bất kỳ nhà điều hành nào. “Witty là một người có nhiều phẩm chất cao quý và tính chính trực, nhưng ông đã mắc phải một số sai lầm. GSK cần ai đó có thể đưa ra một số quyết định khó khăn. Danh tiếng của công ty trên thị trường đã bị suy giảm nghiêm trọng”, một người từng là nhà điều hành cấp cao tại một hãng dược lớn khác nhận xét.

Trong khi đó, Chủ tịch Philip Hampton dường như không trốn tránh việc phải đưa ra những quyết định lớn. Trong bài phát biểu trước công chúng lần đầu tiên sau khi trở thành Chủ tịch GSK, ông đã bày tỏ hy vọng rằng, CEO Andrew Witty sẽ “ở đây trong một thời gian dài”. Nhưng cả hai người đều biết điều đó sẽ khó duy trì mãi, nếu tình hình hoạt động của GSK, dưới sự điều hành của Witty vẫn không được cải thiện.

Ngược dòng cách nào?

Kế hoạch của Ngài Andrew là khai thác nhu cầu y tế đang gia tăng của hàng tỷ người tiêu dùng ở các thị trường mới nổi như Trung Quốc, Brazil và giảm sự lệ thuộc vào các nước phát triển, nơi sức ép về nhân khẩu và tài chính đang gây khó khăn cho chính sách định giá.

“Thách thức của năm ngoái đã cho thấy rõ nhu cầu phải có một chiến lược ít phụ thuộc vào mức giá ở các nước phát triển”, Ngài Andrew nói, ám chỉ đến việc doanh thu thuốc Advair giảm mạnh tại Mỹ – vấn đề đau đầu chính của GSK. Ông muốn chuyển hướng tập trung từ các thuốc kê đơn giá cao sang các loại thuốc có giá vừa phải với số lượng lớn, nhắm đến tầng lớp tiêu dùng trung lưu đang tăng trưởng nhanh. Đây là lý do đằng sau hợp đồng hoán đổi tài sản với Novartis trị giá 20 tỷ USD vào năm 2014, theo đó, GSK đã đổi thuốc trị ung thư lấy vắc-xin và các sản phẩm tiêu dùng. Các nhà phê bình đã đặt dấu hỏi về sự khôn ngoan của chính sách từ bỏ các phân khúc có biên lợi nhuận cao nhất và tăng trưởng nhanh nhất để nhảy vào mảng… kem đánh răng, thuốc chữa đau đầu và thuốc ngừa bệnh cúm. Tuy nhiên, CEO Andrew Witty lại cho rằng, trong khi GSK thiếu quy mô để cạnh tranh trên thị trường thuốc điều trị ung thư đã quá đông đúc thì thương vụ với Novartis đã giúp tăng cường năng lực của công ty ở những lĩnh vực có thế mạnh. GSK giờ là công ty lớn nhất về doanh số bán tại cả lĩnh vực vắc-xin lẫn chăm sóc sức khỏe tiêu dùng.

Hướng đi của Ngài Andrew có vẻ như “lạc lối” so với xu hướng chung của ngành dược phẩm. Cơ quan Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ năm ngoái đã phê chuẩn 41 loại thuốc mới, mức cao nhất trong một năm. Điều này đã giúp đẩy chỉ số dược phẩm S&P tăng trên 30% trong năm vừa qua, trong khi giá cổ phiếu GSK đã giảm 8%.

Lệ thuộc lẫn nhau

Thực ra, hoạt động cải tiến của GSK cũng khá sôi nổi. Trong 3 năm qua, số dược phẩm mới mà hãng được phê chuẩn cao hơn bất kỳ công ty nào khác, trong đó có thuốc HIV Tivicay đang tăng trưởng nhanh, nhưng vẫn không đủ để bù đắp cho sự sụt giảm doanh số bán của thuốc hen suyễn Advair. Một số nhà phê bình xem sự chuyển hướng sang các sản phẩm giá trị thấp hơn là một sự thừa nhận thất bại. “Có vẻ như GSK đang phòng ngừa rủi ro trước sự chậm trễ trong hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) của họ”, chuyên gia phân tích Anderson, thuộc Công ty Bernstein, nhận xét.

Nhưng vị CEO thì cho rằng, GSK không hề rút lui khỏi hoạt động cải tiến. Công ty vẫn đầu tư 3,5 tỷ bảng Anh mỗi năm cho hoạt động R&D, gần bằng với mức trung bình của ngành là 15% doanh thu. Công ty hiện có 40 dược phẩm đang trong thời kỳ thử nghiệm giai đoạn cuối. Mới đây, GSK đã trở thành hãng dược lớn đầu tiên đệ đơn lên cơ quan quản lý để phê duyệt một liệu pháp gene – một phương thức mới và quan trọng trị căn bệnh rối loạn gene.

Mặc dù sẽ tiếp tục giữ được lợi thế trong lĩnh vực khoa học y tế, nhưng GSK đang ngày càng trở nên ít phụ thuộc vào cuộc chơi rủi ro cao, nhưng phần thưởng cũng cao này. Bằng chứng là thuốc kê đơn đã giảm từ mức 67% doanh số bán trước thời điểm của thương vụ Novartis xuống còn chỉ 59%. Với hướng đi mới, tốt nhất là CEO Andrew Witty phải chứng tỏ ông không sai qua các kết quả kinh doanh thực tế, nếu không Chủ tịch Philip Hampton sẽ buộc lòng phải thay thế.

Thành Lợi

Bài viết liên quan