..." /> Hành trình không đơn độc - Tạp chí Doanh nhân Online

Hành trình không đơn độc

Hành trình không đơn độc

Không có thuốc tiên, nhưng ý chí bất khuất của bệnh nhân, cộng với nỗ lực không mệt mỏi của bác sĩ có thể đem lại những điều kỳ diệu. Mặc dù tuyệt đối tôn trọng sự riêng tư của...

Sức khỏe / Làm đẹp Tác giả

Không có thuốc tiên, nhưng ý chí bất khuất của bệnh nhân, cộng với nỗ lực không mệt mỏi của bác sĩ có thể đem lại những điều kỳ diệu.

Mặc dù tuyệt đối tôn trọng sự riêng tư của bệnh nhân là nguyên tắc chung của tất cả các cơ sở khám chữa bệnh ở Singapore, nhưng như một ngoại lệ, nhiều bệnh nhân ở Trung tâm Ung thư của BS Ang Peng Tiam đã đồng ý chia sẻ câu chuyện của mình. Có lẽ vì họ muốn những người mắc phải cùng căn bệnh quái ác này có thêm thông tin và được tiếp thêm nghị lực. Một trong những người từng hoàn toàn tin tưởng vào điều này là GS TSKH Đỗ Quốc Sam, nguyên Bộ trưởng đầu tiên của Bộ Kế hoạch và Đầu tư…

Những nhầm lẫn tai hại

Qua quá trình làm việc với hàng ngàn bệnh nhân, BS Ang đúc kết: “Một trong những sai lầm tai hại nhất là đánh đồng bệnh ung thư với án tử hình. Nhưng cũng không kém tai hại là cho rằng tất cả các loại ung thư đều chữa được”. Diễn biến tâm lý của bệnh nhân ung thư thực sự rất phức tạp. Một số tuyệt vọng, chán nản, buông xuôi. Số khác, nằm trong khoảng 5% số bệnh nhân của BS Ang, rơi vào nhóm không chấp nhận tình trạng bệnh tật của mình cho đến khi bệnh đã trở thành quá nặng, đến mức không thể chữa nổi. Một số khác nữa lại tin rằng có thể chữa khỏi bệnh bằng những cách phi chính thống: các loại cây cỏ, lá lẩu, nhiều trò ma thuật và các chế độ ăn, các thuốc bổ sung khác nhau… “Tôi ước gì những thứ đó có thể chữa khỏi bệnh cho họ – BS Ang nói với tôi một cách trầm tư. Nhưng tiếc rằng y văn chưa ghi lại trường hợp nào được chữa lành một cách thuyết phục bằng biện pháp phi chính thống như vậy”.

Thậm chí, ngay cả với các loại tân dược đắt cắt cổ

Nelson, một người kinh doanh xuất bản khá thành đạt ở Malaysia, một bệnh nhân thực sự hiểu biết, nhưng có lẽ bởi nỗi tuyệt vọng sau quá trình điều trị lâu dài và đau đớn, đã bị thuyết phục dùng thử thuốc Zevalin có giá tới 40.000 USD một mũi tiêm, nhưng sau một thời gian rất ngắn “có vẻ như có tác dụng”, rút cục mũi tiêm nọ chỉ làm cho cơ thể ốm yếu của ông thêm suy kiệt. Việc điều trị sau đó còn trở nên khó khăn hơn bởi tác dụng phụ của hóa chất “kỳ diệu”. Mặt khác, các loại thuốc đã được sử dụng trước đây bây giờ không dùng lại được nữa, tương tự như tình trạng bị nhờn thuốc kháng sinh. Vì thế mà các loại thuốc có hiệu quả ngày càng ít đi, đồng nghĩa với việc bác sĩ còn rất ít lựa chọn có thể làm cho bệnh nhân… Vì thế, một bài toán nan giải luôn đặt ra cho BS ung thư là phải giúp bệnh nhân chiến thắng nỗi lo sợ của họ. Phải chiếm được lòng tin của bệnh nhân, giải tỏa nỗi sợ ấy bằng những luận cứ thuyết phục.

Luôn có thể làm được điều có ích

Là thầy thuốc, đội ngũ y bác sĩ cố gắng hết sức để chữa khỏi cho những ai có thể chữa được, kiểm soát bệnh cho những ai có thể kéo dài cuộc sống và tạo cảm giác dễ chịu cho những ai còn rất ít điều có thể làm.

Đó là điều BS Ang nhấn mạnh trong cuộc trò chuyện với tôi. Khi được biết thêm về các bệnh nhân của ông, tôi mạn phép bổ sung vào một ý nữa: BS là người vô cùng quan trọng có thể giúp bạn đưa ra những quyết định cần làm, những quyết định có thể bạn chưa nghĩ đến, không thể nghĩ đến một cách đúng đắn, vì bạn không phải là nhà chuyên môn. Một điều nghe qua thì có vẻ phũ phàng, nhưng lại thực sự nhân văn và cần biết: với những điều kiện rất, rất chặt chẽ để đảm bảo không bị lạm dụng hoặc tạo cớ cho ai đó trốn tránh trách nhiệm, bệnh nhân có thể tự quyết định được việc xử lý tình huống của mình để giảm thiểu những đau đớn cho người bệnh và tránh được những khoản chi phí khổng lồ vô ích. Ai có thể giúp người bệnh đưa ra quyết định khó khăn đó?

Xin khép lại bài viết này bằng một câu chuyện có thực lạc quan hơn. Andrew là một thanh niên 17 tuổi bị ung thư tế bào mầm ngoài tinh hoàn với khối u phát triển trong lồng ngực từ các tế bào nguyên phát còn sót lại qua các giai đoạn phát triển. Trong quá trình điều trị, BS Ang đã tư vấn cho gia đình và bệnh nhân để thực hiện việc lưu trữ tinh trùng để đề phòng trường hợp bệnh nhân bị vô sinh sau khi điều trị hóa chất. Mọi việc đang tiến triển tốt; căn bệnh thoái lui trong hơn 3 năm và bác sĩ hy vọng Andrew được chữa khỏi. Ở tuổi 17, Andrew và có lẽ cả gia đình cậu chắc chưa nghĩ đến việc giữ lại khả năng làm cha cho cậu.

Thực sự, dù không có thuốc tiên, nhưng ung thư không phải là căn bệnh tuyệt vọng. Tin xấu là người bệnh cần phải có ý chí, sự kiên trì và khả năng chi trả chi phí điều trị – đôi khi không hề nhỏ. Nhưng tin tốt lành là họ có thể chọn được cho mình những người đồng hành hiểu biết, có kỹ năng và đầy tận tâm.

Cẩm Hà

Phải làm gì với gen xấu?

“Tôi tin vào học thuyết “hạt giống và đất trồng”. Để ung thư có thể xuất hiện ở một bệnh nhân, “đất trồng” – mảnh đất di truyền phải màu mỡ, mà một dấu hiệu là bệnh nhân có tiền sử gia đình bị ung thư. Nhưng còn cần “hạt giống”, là yếu tố khởi động nữa.

Có nhiều điều bạn có thế làm khi lo sợ về gen xấu. Tiêm phòng – như tiêm phòng viêm gan B chẳng hạn. Đó là nỗ lực phòng chống ung thư đầu tiên mà bố mẹ có thể làm cho con cái. Khám sàng lọc cũng rất hữu ích để phát hiện ung thư sớm (đặc biệt là với ung thư vú, ung thư đại trực tràng và ung thư cổ tử cung) và cơ may chữa khỏi bệnh cao hơn.

Cùng với đó là chế đọ ăn và lối sống lành mạnh: ăn nhiều chất xơ, ít chất béo, luyện tập đều đặn và duy trì căn nặng ở mức hợp lý. Tuyệt đối không nên hút thuốc – người hút thuốc có nguy cơ mắc nhiều loại ung thư cao hơn bình thường: phổi, họng, thực quản và bàng quang. Tránh có nhiều bạn tình. Việc căng thẳng và lo âu có làm giảm hệ miễn dịch và tăng nguy cơ ung thư hay không còn là vấn đề tranh cãi và chưa được chứng minh, nhưng cá nhân tôi tin vào mối liên hệ như vậy, do đó tôi khuyến khích mọi người có một lối sống ít căng thẳng lo âu”.

Bài viết liên quan