..." /> Jack Ma người hùng của Alibaba - Tạp chí Doanh nhân Online

Jack Ma người hùng của Alibaba

Jack Ma người hùng của Alibaba

DoanhNhanOnline – Mới đây, Financial Times đã bình chọn Jack Ma là Nhân vật của năm 2013, vì ông là biểu tượng của ngành internet Trung Quốc với tinh thần khởi nghiệp mạnh mẽ. Đã hơn 10 năm kể từ...

Môi trường kinh doanh Tác giả and
DoanhNhanOnline – Mới đây, Financial Times đã bình chọn Jack Ma là Nhân vật của năm 2013, vì ông là biểu tượng của ngành internet Trung Quốc với tinh thần khởi nghiệp mạnh mẽ.

Đã hơn 10 năm kể từ khi Jack Ma thành lập Alibaba và đây là lúc xứng đáng ăn mừng lớn: Alibaba chuẩn bị IPO trên sàn chứng khoán quốc tế. Tập đoàn được định giá ở mức hơn 100 tỉ USD.

Đường đến 100 tỉ USD

Doanh số của Alibaba giờ đang vượt qua cả eBay và Amazon cộng lại, chiếm khoảng 2% GDP của Trung Quốc. 70% tổng lượng hàng hóa giao nhận của Trung Quốc là đến từ Alibaba. Gần xấp xỉ 80% giao dịch thương mại Trung Quốc được thực hiện thông qua các website của Alibaba. Nhưng đây chỉ là bước khởi đầu, bởi hiện nay vẫn còn hơn 50% dân số Trung Quốc chưa tiếp cận internet.

Khi ông Ma thành lập Alibaba vào năm 1999, loại hình website B2B (giao dịch thương mại giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp) chưa hề tồn tại. Ở điểm này, có thể nói Ma là một nhà cải cách tiên phong. “Tại Trung Quốc, Jack được thần tượng như Steve Jobs ở Mỹ vậy”, Hao Wu, từng là một nhà điều hành tại Alibaba, nhận xét. Sinh ra ở thành phố Hàng Châu vào năm 1964, Ma đã thừa hưởng tài thuyết phục người nghe từ cha mẹ ông, vốn là nghệ sỹ “ping tan”, một nghệ thuật kể chuyện. Khi còn nhỏ, Ma học rất dở môn toán, nhưng lại thích môn tiếng Anh. Khi Trung Quốc bắt đầu mở cửa với bên ngoài, ông đã quyết định sẽ học bằng được ngôn ngữ này. Trong suốt 9 năm, sáng nào ông cũng dậy sớm, đạp xe đến Khách sạn Hàng Châu, làm hướng dẫn viên du lịch không công cho du khách nước ngoài ở đây để có thể thực hành tiếng Anh.

Sau 2 lần thi vào Trường Đại học quốc gia Trung Quốc không đậu, cuối cùng ông được nhận vào Trường Sư phạm Hàng Châu. Sau khi tốt nghiệp năm 1988, Ma làm giáo viên tiếng Anh tại một trường đại học địa phương, kiếm được khoảng 12 USD/tháng. Đến năm 1944, ông đã thành lập công ty dịch thuật và có cơ hội được sang Mỹ. Tại đây, lần đầu tiên ông được tiếp xúc với internet. Khi quay lại Hàng Châu, Ma đã lập ra China Yellow Pages, một danh bạ doanh nghiệp trực tuyến. Sau khi bán công ty này, ông đã có một thời gian ngắn làm việc cho Bộ Hợp tác Kinh tế và Thương mại. Tại đây, ông có lần được phân công đưa một vị khách người Mỹ đi thăm Vạn Lý Trường Thành. Người khách đó là Jerry Yang, đồng sáng lập Yahoo. Cuộc gặp này hóa ra lại mang tính bước ngoặt cho cả hai người.

Tuyên chiến với người khổng lồ eBay

Đầu năm 1999, Ma đã tụ họp 17 người bạn và thành lập Alibaba tại căn hộ của ông ở Hàng Châu. “Cái đầu của người Trung Quốc chẳng kém gì người Mỹ và đó là lý do chúng ta dám cạnh tranh với người Mỹ”, ông nói với những người bạn của mình. Mô hình của Alibaba rất đơn giản: làm cầu nối giúp các công ty nhỏ và vừa Trung Quốc tìm kiếm người mua nước ngoài.

Năm 2003, Alibaba đã kiếm được khoản lợi nhuận đầu tiên, dù ít ỏi. Sau đó, Alibaba tung ra Taobao để cạnh tranh với eBay (Mỹ) – công ty sau đó đã chiếm lĩnh Trung Quốc với thị phần tới khoảng 80%. Lúc đó, cuộc đối đầu giữa Taobao và eBay ví như châu chấu đá xe, nhưng Ma rất tự tin. “eBay là con cá mập ở đại dương, nhưng chúng ta là cá sấu ở sông Dương Tử. Nếu đánh trên đại dương, chúng tôi sẽ thua. Nhưng đánh trên sông chúng tôi sẽ thắng”, ông nói.

Quả thật, đến năm 2007, thị phần của eBay tại Trung Quốc đã giảm xuống còn chưa tới 8% và công ty này cuối cùng đã rút khỏi thị trường này. Giá cổ phiếu của Taobao đã tăng mạnh lên 84%, đưa Ma trở thành “ông vua” không có đối thủ trên thị trường thương mại Trung Quốc.

Đến “yêu” nhưng không bao giờ “cưới”

Năm 2005, ông đã ký một thỏa thuận quan trọng với người bạn cũ Jerry Yang. Theo đó, Yahoo sẽ trả 1 tỉ USD để mua 40% cổ phần trong Alibaba và chuyển giao các cơ sở của nó tại Trung Quốc cho Ma để ông điều hành. Khi tiếp quản Yahoo China, Ma đã dính vào một vụ bê bối có ảnh hưởng không tốt đến uy tín của ông ở phương Tây, nhưng lại giúp công ty“lấy lòng” Chính phủ Trung Quốc (Yahoo quyết định bàn giao các thông tin email cá nhân cho giới chức trách Trung Quốc, việc này đã khiến cho ít nhất 2 nhà báo Trung Quốc và những người ủng hộ dân chủ bị bỏ tù).

Tuy thế, đối với nhân viên, ông Ma thường nói đùa rằng, Alibaba “yêu Chính phủ nhưng không bao giờ cưới”. Thực tế, trong những năm qua, ông đã nhiều lần từ chối các lời đề nghị thành lập liên doanh với chính phủ.

Ngoại trừ Chính phủ Trung Quốc, Jack Ma dường như chẳng kiêng nể ai, kể cả các nhà đầu tư vào Alibaba, trong đó có Yahoo và gần đây là các quan chức Sàn Chứng khoán Hồng Kông. Cuối năm vừa rồi, sàn giao dịch này đã từ chối thay đổi các quy định niêm yết theo điều kiện mà ông đưa ra. Ma ngay tức khắc hủy ý định niêm yết trên sàn Hồng Kông và chuẩn bị hồ sơ niêm yết trên sàn chứng khoán Mỹ.

Tháng 5 vừa rồi, Jack Ma đã quyết định rời vị trí CEO dù vẫn giữ chiếc ghế Chủ tịch Hội đồng quản trị. Một lý do được đưa ra là vì ông muốn dành nhiều thời gian để giải quyết những vấn đế nổi cộm mà Trung Quốc đang phải đối mặt, như ô nhiễm môi trường và giáo dục.

“Tại Trung Quốc, do các vấn đề về nước, không khí và an toàn thực phẩm, trong 10-20 năm nữa, chúng ta sẽ đối mặt với nhiều vấn đề về sức khỏe, như tỉ lệ ung thư ngày càng tăng lên. Đó là một lĩnh vực mà tôi sẽ đầu tư nhiều thời gian và tiền bạc. Mối quan tâm thứ hai của tôi là giáo dục và văn hóa. Nếu chúng tôi không làm việc này, những người Trung Quốc trẻ tuổi sẽ lớn lên với đồng tiền rủng rỉnh trong túi, nhưng trí óc lại nông cạn”.

* Doanh số bán của Alibaba chiếm khoảng 2% GDP của Trung Quốc
* Doanh thu của Alibaba đạt 4,1 tỉ USD năm 2012
* Alibaba có hơn 600 triệu tài khoản đăng ký và khoảng 100 triệu người mua sắm mỗi ngày
* 70% tổng lượng hàng hóa giao nhận tại Trung Quốc đến từ ALibaba
* Xấp xỉ 80% giao dịch thương mại tại Trung Quốc là được thực hiện thông qua các website của Alibaba

(Theo Financial Times)

Thành Lợi

Bài viết liên quan