..." /> Lời giải nào cho lạm phát mục tiêu? - Tạp chí Doanh nhân Online

Lời giải nào cho lạm phát mục tiêu?

Lời giải nào cho lạm phát mục tiêu?

Điều chỉnh lạm phát mục tiêu năm tới như thế nào là cả một bài toán lớn. Nếu thất bại, nền kinh tế sẽ bất ổn, người dân và doanh nghiệp sẽ phải gánh chịu hậu quả. Chỉ số giá...

Tiền tệ Tác giả

Điều chỉnh lạm phát mục tiêu năm tới như thế nào là cả một bài toán lớn. Nếu thất bại, nền kinh tế sẽ bất ổn, người dân và doanh nghiệp sẽ phải gánh chịu hậu quả.

Chỉ số giá tiêu dùng quá thấp trở thành vấn đề nóng được thảo luận trên nghị trường Quốc hội những ngày qua. Nhiều người sốt ruột, nhưng cũng không ít người tỏ ra thận trọng.

Doanh nghiệp chết, ngân hàng lo

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10 tiếp tục tăng thấp, khiến CPI 10 tháng 2014 chỉ tăng 2,36% – thấp nhất trong vòng 11 năm qua. Với đà này, lạm phát cả năm sẽ ở mức dưới 5%. Tăng trưởng GDP năm nay dự kiến khoảng 5,8%.

Theo số liệu được đưa ra tại Quốc hội, tính đến tháng 9/2014 có 51 ngàn doanh nghiệp phá sản, 18 ngàn doanh nghiệp ngừng hoạt động, 213 ngàn doanh nghiệp không phát sinh thuế thu nhập doanh nghiệp… Không những thế, nhiều doanh nghiệp phải đóng cửa thời gian qua không chỉ là doanh nghiệp nhỏ mà đã có cả doanh nghiệp cỡ trung bình.

Khó khăn của các doanh nghiệp tác động trực tiếp đến hoạt động của các ngân hàng thương mại. Ngân hàng đỏ mắt tìm doanh nghiệp tốt để cho vay. Ngược lại, có doanh nghiệp muốn vay thì ngân hàng lại không dám, vì sợ môi trường kinh doanh không được cải thiện thì tiền đến doanh nghiệp sẽ “một đi không trở lại”. Việc tăng trưởng tín dụng bất ngờ đạt 7,26% trong 9 tháng qua chỉ thấy mỗi Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình vui!

Một số chỉ tiêu về phát triển kinh tế xã hội 2011-2015

• Tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân 5 năm tăng khoảng 6,5-7%.
• Tỷ trọng đầu tư toàn xã hội 5 năm 2011-2015 khoảng 33,5-35% GDP.
• Bội chi ngân sách nhà nước đạt dưới 4,5% vào năm 2015 (tính cả trái phiếu Chính phủ).
• Nợ công đến năm 2015 không quá 65% GDP, dư nợ của Chính phủ không quá 50% GDP, dư nợ quốc gia không quá 50% GDP.
• Chỉ số giá tiêu dùng tăng khoảng 5-7% vào năm 2015.

Thực tế là dù lãi suất đã giảm rất nhiều, nhưng cầu tín dụng vẫn không cao, cho dù hệ thống ngân hàng liên tục đưa ra nhiều chương trình tín dụng ưu đãi. Rõ ràng cho đến giờ, sức cầu của nền kinh tế vẫn thấp. Về mặt lý thuyết, lạm phát thấp hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế thì mới tạo được động lực cho tăng trưởng. Đặc biệt, với đặc thù của một nền kinh tế tăng trưởng phụ thuộc lớn vào vốn đầu tư từ tín dụng, mà cầu tín dụng không tăng thì có nghĩa nền kinh tế đang “lịm” dần. Vì thế đầu tháng 10/2014, đồng quan điểm với một số chuyên gia, đoàn giám sát tái cơ cấu nền kinh tế của Ủy ban thường vụ Quốc hội đã chính thức kiến nghị nên “nới lỏng” lạm phát để tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư sản xuất, kích thích tăng trưởng. Thế nhưng cũng có nhiều ý kiến không đồng tình và tỏ ra khá thận trọng. Vậy có nên đẩy tín dụng tăng để thúc đẩy tăng trưởng GDP?

Tín dụng và lạm phát: Bài học nhãn tiền

Câu chuyện cùng lúc phải đạt được hai mục tiêu: tăng trưởng kinh tế và kiểm soát được lạm phát dù gây tranh cãi, nhưng vẫn được thực hiện nhiều năm qua. Chỉ mới 3 năm trở lại đây, ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát tốt lạm phát mới được chọn là mục tiêu hàng đầu. Thực ra để đi đến quyết định này, chúng ta đã phải trả những cái giá không rẻ, rõ nhất là năm 2009.

Còn nhớ, năm 2009, vì sốt ruột với tăng trưởng kinh tế bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng tài chính toàn cầu và CPI lúc đó ở mức khá thấp, ngành ngân hàng đã quyết định triển khai một chiến dịch lớn: chương trình tín dụng với lãi suất chỉ 4%/năm, áp dụng cho các khoản vay vốn lưu động phục vụ sản xuất kinh doanh trong khoảng thời gian từ ngày 1/2/2009 đến ngày 31/12/ 2009. Lãi suất cho vay ngắn hạn thông thường trên thị trường lúc đó quanh mức 10,5%/năm, lãi suất huy động ở mức 8%/năm. Cuối năm đó, tín dụng đã tăng đến 37,73%, lạm phát chỉ 4,49%, nhưng tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đạt 5,2% – một kỳ tích, trong khi các nước phát triển đang lâm vào cảnh suy thoái. Năm 2010, tăng trưởng tín dụng tiếp tục ở mức 29,81%, tăng trưởng GDP đạt 6,78%. Thế nhưng, ngày vui ngắn chẳng tày gang. Năm 2011 mặc dù tăng trưởng tín dụng đã bị phanh gấp về 10,9%, lạm phát đã vọt lên tới 18,13%. 2009 -2010 cũng là năm của Vinashin, của cho vay bất động sản… Câu chuyện thúc đẩy tín dụng nhằm đạt được tăng trưởng kinh tế đã dẫn đến hậu quả mà cho đến nay các ngân hàng vẫn đang phải nỗ lực khắc phục, không biết đến bao giờ mới giải quyết xong.

Trở lại vấn đề hiện nay, tăng trưởng tín dụng cả năm có khả năng sẽ đạt và vượt kế hoạch (tăng 12 – 14%); lạm phát đứng ở mức thấp. Lạm phát thấp không chỉ vì người dân thắt lưng buộc bụng mà còn được hậu thuẫn bởi giá xăng dầu thế giới giảm, giá vàng cũng giảm mạnh, dẫn đến biến động tỷ giá không nhiều… Những yếu tố khách quan này liệu có còn tiếp diễn trong năm 2015?

Thông thường tại kỳ họp cuối năm, Quốc hội sẽ thông qua Nghị quyết về phát triển kinh tế xã hội của năm sau với các chỉ tiêu cơ bản. Dựa vào chỉ tiêu tăng trưởng GDP, CPI, ngành ngân hàng sẽ ra chỉ tiêu kế hoạch về tăng trưởng tín dụng theo kiểu… bốc thuốc, vì thực tế không có công thức chuẩn nào cho 3 chỉ số có sự liên quan, tác động lẫn nhau này. Năm nay theo dự kiến, ngày 1/11 Quốc hội sẽ dành một ngày để nghe báo cáo và thảo luận ở hội trường về việc thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế trong lĩnh vực đầu tư công, doanh nghiệp nhà nước và hệ thống ngân hàng theo Nghị quyết số 10/2011/QH13 của Quốc hội về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2011-2015. Những gì chưa “đạt và vượt” theo Kế hoạch 2011- 2015 sẽ là nhiệm vụ của năm tới. Cuối năm sau, chúng ta sẽ lại có những bản báo cáo mà bằng cách này hay cách khác sẽ cho ra các con số “đạt và vượt” kế hoạch. Song thực tế là thực tế, những bất cập vẫn tồn tại trong nền kinh tế, mà trước sau gì cũng… lộ ra.

Vì vậy, sẽ rất đáng để tham khảo quan điểm mà ông Mangal Goswani – Phó giám đốc Học viện Đào tạo IMF Khu vực Singapore đưa ra trong buổi tọa đàm về ổn định kinh tế mới đây: Nếu chúng ta có “vùng đệm” tốt bằng phòng ngừa rủi ro, bằng chính sách an toàn vĩ mô thì sẽ giảm được suy thoái kinh tế.

Thái Thanh

Bài viết liên quan