Nghị định78/2015/NĐ-CP về đăng ký DN: Doanh nghiệp được “tháo ách”?

Nghị định78/2015/NĐ-CP về đăng ký DN: Doanh nghiệp được "tháo ách"?

Nếu như trước đây, điều mà DN và người dân vẫn lo ngại là các thủ tục hành chính thường tạo điều kiện cho cơ quan quản lý đẩy khó khăn về cho ho, với Nghị định 78/2015/NĐ-CP về đăng...

Câu chuyện quản lý Tác giả

Nếu như trước đây, điều mà DN và người dân vẫn lo ngại là các thủ tục hành chính thường tạo điều kiện cho cơ quan quản lý đẩy khó khăn về cho ho, với Nghị định 78/2015/NĐ-CP về đăng ký DN vừa được Chính phủ ban hành, sự “đảo chiều” đã được thể hiện rất rõ.

Tinh thần phục vụ của nhà nước đối với người dân và DN, khó khăn vướng mắc cơ quan quản lý, cán bộ thực thi phải có trách nhiệm giải quyết có thể dễ dàng nhìn thấy xuyên suốt trong Nghị định. Tất cả các điểm mới tại Nghị định 78 đều hướng tới tạo thủ tục dễ dàng và thuận lợi cho người dân và DN.

DN chủ động lựa chọn hình thức đăng ký

Khi nói về sự đột phá của Luật DN năm 2014, quy định đáng chú ý nhất phải kể đến trong luật đó là việc gia nhập thị trường hay nói cách khác là thủ tục đăng ký thành lập DN. Mặc dù, đến thời điểm này Luật DN năm 2014 đã có hiệu lực, Nghị định hướng dẫn (Nghị định 78) chưa có hiệu lực. Tuy nhiên, với những điểm mới của Nghị định 78, người dân và DN hoàn toàn có thể yên tâm tinh thần đột phá của Luật sẽ sớm đi vào cuộc sống.

Nghị định 78/2015/NĐ-CP về đăng ký DN sẽ có hiệu lực từ ngày 1/11/2015.

Quy định mới của Nghị định 78 cho phép DN có nhiều quyền lựa chọn hình thức thực hiện TTHC về thành lập DN. Đối với TTHC thành lập DN theo truyền thống, tức là DN trực tiếp đến làm thủ tục, Nghị định mới đã bổ sung quy định về Phòng Đăng ký kinh doanh. Theo quy định, Phòng Đăng ký kinh doanh có thể tổ chức các điểm tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả thuộc Phòng Đăng ký kinh doanh tại các địa điểm khác nhau trên địa bàn cấp tỉnh.

Tuy nhiên, DN có thể lựa chọn thực hiện đăng ký DN qua mạng điện tử. Hình thức đăng ký này là một công cụ tiện lợi, hiệu quả, góp phần giảm thiểu thời gian thực hiện thủ tục đăng ký DN, minh bạch hóa công tác đăng ký DN, đồng thời hỗ trợ cơ quan đăng ký kinh doanh trong việc tiếp nhận và quản lý hồ sơ đăng ký DN. Để khuyến khích DN thực hiện đăng ký thành lập thông qua hình thức này, quy trình đăng ký DN qua mạng điện tử tại Nghị định mới được thiết kế theo hướng tạo thuận lợi hơn nữa cho DN. Cụ thể, tổ chức, cá nhân lựa chọn sử dụng chữ ký số công cộng hoặc sử dụng Tài khoản đăng ký kinh doanh để đăng ký DN qua mạng điện tử. Toàn bộ quy trình tiếp nhận, xử lý, cấp Giấy chứng nhận đăng ký DN được thực hiện qua mạng điện tử, đưa dịch vụ đăng ký DN qua mạng điện tử đạt cấp độ 4 về ứng dụng công nghệ thông tin.

Nghị định mới cũng bổ sung quy định về hồ sơ thông báo mẫu dấu theo hướng tạo thuận lợi tối đa cho DN khi thông báo mẫu dấu, góp phần cải thiện chỉ số khởi sự kinh doanh của nước ta theo đánh giá của các tổ chức quốc tế. Nghị định mới quy định, DN có quyền quyết định về hình thức, nội dung và số lượng con dấu của DN, chi nhánh, văn phòng đại diện. DN có thể có nhiều con dấu với hình thức và nội dung như nhau.

DN cũng hoàn toàn chủ động thay đổi ngành nghề kinh doanh và chỉ cần thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh. Khi DN làm thủ tục thay đổi thông tin về ngành, nghề kinh doanh, ngoài việc thông tin này được Phòng Đăng ký kinh doanh cập nhật trên Cơ sở Dữ liệu quốc gia về đăng ký DN, DN nếu có nhu cầu có thể đề nghị được cấp giấy xác nhận về việc này.

Theo ông Bùi Anh Tuấn – Phó cục trưởng Cục Quản lý đăng ký DN (Bộ KH-ĐT), các quy định mới về mặt TTHC đều theo hướng tạo sự chủ động cho DN. Bên cạnh đó, Nghị định 78/2015/NĐ-CP cũng quy định rõ cơ chế phối hợp liên thông điện tử tự động giữa cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế, thông qua quy trình tạo và sử dụng mã số DN.

Nâng cao trách nhiệm phục vụ của cán bộ công chức

Việc liên thông điện tử tự động giữa Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký DN và Hệ thống thông tin đăng ký thuế sẽ góp phần rút ngắn thời gian cấp Giấy chứng nhận đăng ký DN. Theo đó, thời hạn để cơ quan đăng ký kinh doanh cấp Giấy chứng nhận đăng ký DN được giảm từ 5 ngày làm việc xuống còn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ.

Nghị định 78/2015/NĐ-CP về đăng ký DN sẽ có hiệu lực từ ngày 1/11/2015.

LS Lưu Vũ Anh – Văn phòng LS Tinh hoa Việt cho rằng, quy định cứng thời gian cấp Giấy chứng nhận đăng ký DN xuống 3 ngày là việc làm mang tính đột phá về tư duy. Cán bộ công chức cấp Giấy chứng nhận buộc phải có trách nhiệm để nâng cao hiệu quả công việc và hỗ trợ DN để họ được cấp đúng thời gian luật định. Mục tiêu hàng đầu của TTHC nói chung, thủ tục cấp Giấy chứng nhận thành lập DN nói riêng là giúp cơ quan quản lý nhà nước thực hiện chức năng quản lý của mình như thống kê, giám sát, hậu kiểm, hỗ trợ DN… Khi TTHC phức tạp thì người dân và DN chính là đối tượng phải chịu khó khăn. Ngược lại, TTHC đơn giản thì người dân và DN dễ chịu những nhiệm vụ của cơ quan quản lý, cán bộ công chức sẽ phải tăng lên.

Ngoài ra, Nghị định cũng quy định, người thành lập DN hoặc DN chỉ phải nộp 01 bộ hồ sơ khi thực hiện thủ tục đăng ký DN. Cơ quan đăng ký kinh doanh không được yêu cầu người thành lập DN hoặc DN nộp thêm hồ sơ hoặc giấy tờ khác ngoài các giấy tờ trong hồ sơ đăng ký DN theo quy định. Theo LS Lữu Vũ Anh, thời gian qua, hầu hết TTHC của người dân và DN đều bị cán bộ công chức yêu cầu nộp nhiều bộ hồ sơ. Mặc dù, việc nộp 1 hay nhiều bộ hồ sơ để làm TTHC cũng không phải vấn đề lớn. Nhưng về mặt tư duy quản lý đã thể hiện sự thay đổi. Trách nhiệm nhân bản hồ sơ, lưu giữ và gửi hồ sơ đến các cơ quan khác nhau đã chuyển thành công việc của cán bộ công chức thay vì của người dân và DN như trước đây.

Bên cạnh việc tạo mọi điều kiện thuận lợi cho DN gia nhập vào thị trường, việc đơn giản hóa các thủ tục cho DN rút lui khỏi thị trường cũng có sự thay đổi rất lớn. Để nâng cao cơ chế phối hợp trong công tác quản lý nhà nước giữa cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế, tạo thuận lợi cho DN trong việc giải thể DN, Nghị định số 78/2015/NĐ-CP đã bổ sung thêm một số quy định chi tiết. Theo đó, sau khi nhận được hồ sơ giải thể của DN, Phòng Đăng ký kinh doanh gửi thông tin về việc DN đăng ký giải thể cho cơ quan thuế. Trong thời hạn 2 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông tin của Phòng Đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế gửi ý kiến về việc giải thể DN đến cơ quan đăng ký kinh doanh.Theo các chuyên gia, với việc quy định rõ hồ sơ, trình tự, thủ tục giải thể DN trong Luật DN năm 2014 cũng như cơ chế phối hợp liên thông giữa các cơ quan chức năng tại Nghị định số 78/2015/NĐ-CP, sự ách tắc trong thủ tục giải thể DN sẽ sớm được khắc phục.

Nghị định 78 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/11/2015. Mặc dù, đây chỉ là văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn Luật DN nhưng tinh thần nhà nước phục vụ đã được thẩm thấu khá rõ ràng trong các nội dung của Nghị định. Người dân và DN rất kỳ vọng vào những văn bản quy phạm pháp luật sắp ban hành sẽ được xây dựng trên tinh thần như Nghị định này.

Bá Tú/DDDN

 

Ông Phan Đức Hiếu – Trưởng ban Môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh, Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (Bộ KH&ĐT)

Ông Phan Đức Hiếu – Trưởng ban Môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh, Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (Bộ KH&ĐT)

Thay đổi tư duy quản lý

Trong bối cảnh Chính phủ đang quyết tâm cải thiện hơn nữa môi trường đầu tư kinh doanh, Nghị định số 78/2015/NĐ-CP về đăng ký DN (ĐKDN) được ban hành ngày 14/9/2015 với nhiều điểm mới được cộng đồng DN cũng như các cơ quan quản lý nhà nước kỳ vọng sẽ góp phần tạo ra những bước chuyển biến mạnh mẽ, đưa nền kinh tế nước ta bứt phá trong giai đoạn tới. Và cả cơ quan quản lý cũng như DN cần phải nhanh chóng làm quen với việc “cởi trói” này.

Trên thực tế, các DN còn rất lúng túng với những quy định mới và những lo lắng về tính đồng bộ của pháp luật vẫn chưa làm cho cộng đồng DN yên tâm thực hiện những quy định tiến bộ trên. Điều này tôi chia sẻ với lo ngại này của cộng đồng DN. Nhưng tôi không lo lắng nhiều về phía cộng đồng DN, bởi lẽ vì lợi ích của mình, các DN sẽ tích cực tìm hiểu Luật DN mới để bảo vệ lợi ích của mình và kinh doanh đúng theo pháp luật.

Điều tôi lo lắng lại thuộc về phía các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan. Bởi để thực hiện cải cách lần này đòi hỏi có sự nhận thức đầy đủ về tinh thần cải cách của luật từ các cơ quan quản lý nhà nước đối với DN. Chẳng hạn, việc xử phạt hành chính đối với DN vì không kinh doanh đúng với ngành nghề ghi trên GCNĐKDN sẽ trái với Luật DN vì nguyên tắc “DN được kinh doanh những ngành nghề pháp luật không cấm”; hoặc yêu cầu nộp bản sao công chứng GCNĐKDN sẽ gây khó khăn cho DN vì giấy này sẽ có thể được cấp dưới dạng bản điện tử. Vì thế, tôi cho rằng các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan phải nắm vững những nội dung cải cách, thay đổi tư duy quản lý và rà soát thay đổi những quy định có liên quan cho phù hợp với tinh thần của Luật DN 2014.

quanly1Mục tiêu và các quy định chưa khớp nhau

Nghị định này vẫn còn một số điểm chưa ổn. Ví dụ như quy định về mã số kinh doanh – điểm này luật không quy định nhưng Nghị định lại đề ra, có thể sẽ gây khó khăn cho DN. Nói chung, mục tiêu mà Nghị định đề ra và các quy định của Nghị định chưa khớp với nhau. Ví dụ Nghị định cho phép DN tự đăng ký kinh doanh qua mạng. Thực tế đây là mục tiêu tốt, các nước tiên tiến đều đã thực hiện, nhưng ở VN lại chưa phù hợp. Vì hệ thống cơ sở hạ tầng đăng ký kinh doanh điện tử chưa đáp ứng được yêu cầu. Hệ thống này mới đưa vào thực hiện vẫn cần cải thiện nhiều. Hơn nữa, một mặt cho phép DN đăng ký qua mạng, nhưng mặt khác vẫn đòi hỏi các thủ tục kiểm soát, buộc DN sẽ phải hoàn thiện các hồ sơ khác mất thêm thời gian. Theo tôi Nghị định cần minh bạch, rõ ràng hơn. Vấn đề ở chỗ nếu nhìn vào quy trình có vẻ đơn giản, nhưng để hoàn thiện được các văn bản hợp lệ thì không đơn giản như vậy. Chính vì thế, mục tiêu đăng ký DN trong 3 ngày khó đạt được. Thời gian sẽ mất nhiều ở việc hoàn thiện các văn bản một cách hợp lệ theo yêu cầu. Một yếu tố nữa nằm ở ý thức của những người làm đăng ký kinh doanh tại các phòng đăng ký kinh doanh. Nếu ý thức của họ không tốt thì cũng sẽ gây khó khăn cho DN khi đi đăng ký. Điều này càng đòi hỏi các quy định phải thật chặt chẽ và rõ ràng.

M.Thanh, N.Linh ghi

 

Bài viết liên quan