Nghịch lý từ điều

Nghịch lý từ điều

DoanhNhanOnline – Nếu người trồng điều không đẩy năng suất lên cao, nhiều doanh nghiệp vì bài toán lợi nhuận sẽ chọn nhập điều nguyên liệu thay vì thu mua điều trong nước. Ngày càng có thêm nhiều lí do...

Chuyện kinh doanh Tác giả and

DoanhNhanOnline – Nếu người trồng điều không đẩy năng suất lên cao, nhiều doanh nghiệp vì bài toán lợi nhuận sẽ chọn nhập điều nguyên liệu thay vì thu mua điều trong nước.

Ngày càng có thêm nhiều lí do bất lợi cho những người trực tiếp thâm canh cây điều. Ngoài những lí do về chính sách ràng buộc các doanh nghiệp sản xuất trong vấn đề phát triển vùng nguyên liệu điều; thu nhập từ cây điều thấp… còn một nguy cơ trực tiếp quyết định sự được mất của cây điều là thời tiết. Tất cả những nguyên nhân đó khiến diện tích cây điều tại Việt Nam sụt giảm mạnh so với nhiều năm trước đây.

Tại trời?

Chúng tôi đến thăm 330 ha điều tại xã Đồng Tiến, Đồng Phú, Đồng Xoài vào một ngày gần cuối tháng 3. Đây là thời điểm cây điều ra hoa cho vụ thu hoạch thứ 2 trong năm, nhưng do nắng nóng, toàn bộ hoa điều đã cháy khô. Bà Vưu Mai, trưởng nhóm trồng điều của 40 hộ ở đây cho biết, vụ trước vườn điều cũng thất thu. Đợt ra hoa vào dịp cuối tháng Chạp, gió giật mạnh làm hoa rụng nhiều, tỉ lệ đậu quả không cao. Kết quả là vụ thu hoạch hồi tháng 2 vừa rồi, vườn điều chỉ cho năng suất khoảng 6-7 tạ/ha, thấp hơn mức trung bình 1 – 1,2 tấn/ha hàng năm rất nhiều.

Tình cảnh trên cũng diễn ra tương tự với những hộ trồng điều khác tại Bình Phước, bởi theo bà Mai, bên cạnh việc chăm sóc, năng suất cây điều phụ thuộc khá nhiều vào yếu tố thời tiết. Với những diễn biến phức tạp của thời tiết hiện nay, những người nông dân như bà Mai chỉ biết lắc đầu than: “tại trời”!

Thu nhập từ trồng điều không cao, những năm trở lại đây, nhiều hộ nông dân đã chặt bỏ loại cây này để thay thế bởi những loại cây khác. Năm nay, tiếp tục đà sụt giảm từ những năm trước, diện tích cũng như sản lượng điều trong nước giảm mạnh. Hiện cả nước chỉ còn 310.000 ha điều, giảm 129.900 ha so với 7 năm trước; sản lượng điều đạt 285.000 tấn, giảm 27.400 tấn. Sản lượng điều thô trong nước giảm mạnh dẫn đến tình trạng khan hiếm trầm trọng nguồn nguyên liệu sản xuất của các nhà máy chế biến điều trong nước. Nguy cơ trở thành công xưởng gia công điều của thế giới đang ngày càng hiện thực khi mà những năm gần đây nước ta luôn phải nhập trên 50% nguyên liệu điều thô về chế biến.

Theo Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas), năm nay dự kiến toàn ngành sẽ thu mua 100% nguyên liệu điều thô trong nước với sản lượng khoảng 350.000 tấn. Nhưng con số này mới chỉ đáp ứng 1/3 nhu cầu nguyên liệu, các nhà máy chế biến điều còn phải nhập khẩu thêm 650.000 tấn điều nguyên liệu từ châu Phi và Campuchia.

Nhiều năm trở lại đây, kim ngạch xuất khẩu điều đứng hàng thứ 4 trong các mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ đạo của Việt Nam (sau lúa gạo, cà phê, cao su), giải quyết việc làm cho gần 1 triệu lao động đang làm việc trong lĩnh vực này. Thế nhưng cho đến nay, hầu hết các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu chưa tổ chức, đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu có chất lượng phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh mà chủ yếu thu mua qua các khâu trung gian, ảnh hưởng đến giá thu mua trực tiếp từ người sản xuất.

Bao giờ phát triển vùng nguyên liệu?

Tiến sĩ Phan Huy Thông, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia cho rằng, cần có biện pháp và chính sách để ràng buộc các doanh nghiệp sản xuất trong vấn đề phát triển vùng nguyên liệu điều. Chẳng hạn như doanh nghiệp nào không tự chủ được một phần vùng nguyên liệu thì không được phép sản xuất, xuất khẩu. Có như thế người trồng điều mới yên tâm canh tác.

Bà Vưu Mai dẫn lại một ý kiến cho rằng, chỉ khi nào giá 1 kg điều thô gấp 3 lần 1 kg gạo (khoảng 60.000 đồng/kg, hiện tại giá điều chỉ ở mức 28.000 – 30.000 đồng/kg) thì khi đó, người trồng điều mới khá lên được và sẽ phấn khởi để tiếp tục đầu tư vào trồng cây này. Tuy nhiên, điều này có lẽ sẽ mãi là giả thuyết, bởi giá điều trong nước đã cao hơn giá điều từ các quốc gia khác trên thế giới rất nhiều.

Ông Nguyễn Đức Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam cho biết, giá mua nguyên liệu đối với điều trong nước bình quân là 1.300 USD/tấn, trong khi với nguyên liệu nhập khẩu là 900 USD/tấn. Giá xuất khẩu đối với nguyên liệu mua trong nước bình quân là 6.730 USD/tấn và đối với nguyên liệu nhập là 5.820 USD/tấn. Sau khi trừ các chi phí, ước tính doanh nghiệp sẽ lỗ 330 USD/tấn nếu mua nguyên liệu trong nước, nhưng sẽ lời 180 USD/tấn nếu mua nguyên liệu ở nước ngoài. Với tình hình đó, doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu sẽ có hiệu quả hơn.

Thạc sĩ Nguyễn Văn Hòa, Phó Cục trưởng Cục trồng trọt cũng cho rằng, không thể so sánh và nói rằng hiệu quả kinh tế của cây điều không cao như các loại cây trồng khác khi mà việc đầu tư cho cây điều còn quá khiêm tốn. “Cứ chỗ nào khô cằn, đất xấu không thể trồng được cây gì thì người ta mới nghĩ tới việc trồng điều”, ông Hòa nói.

Tuy nhiên, dù có dốc vốn đầu tư cho cây điều cũng không phải điều dễ làm bởi yếu tố thời tiết, khí hậu đóng vai trò quan trọng đối với năng suất loại cây này. Vì thế cần tính toán, cân đối đầu tư sao cho chi phí đầu tư thấp nhất mà đạt hiệu quả kinh tế cao nhất.

Tác giả: Mai Khanh

Bài viết liên quan

Bác sỹ doanh nhân

Là một bác sỹ có kinh nghiệm lâu năm tại Mỹ, vào năm 2008, bác sỹ Nam Trân quyết định về Việt Nam, mong muốn đóng góp thiết thực cho cộng đồng và đất nước bằng những kiến thức, kinh nghiệm và phương pháp điều trị hiệu quả nhất.

Doanh nhânNgười đăng Doanh nhan