Bức thư gửi nhà đầu tư của Tim Cook: nguyên nhân và nước cờ kế tiếp trước sự suy thoái

Bức thư gửi nhà đầu tư của Tim Cook: nguyên nhân và nước cờ kế tiếp trước sự suy thoái

Mất 450 tỷ giá trị vốn hóa trong 3 tháng, từ công ty 1.000 tỷ USD giờ Apple chỉ đứng thứ 4, sau Microsoft, Amazon và Alphabet, với 647 tỷ USD. Trong bức thư gửi nhà đầu tư vào ngày 02/01, Tim Cook – CEO Apple đã khẳng định hai nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm doanh thu này, đồng thời là những phương hướng giải quyết.

Công nghệ Tác giả

Khoảng 12 năm trước, trên sân khấu tại MacWorld, Steve Jobs lần đầu giới thiệu với thế giới chiếc điện thoại iPhone đầu tiên, gọi đây là “sản phẩm mang tính cách mạng và đầy màu nhiệm”. Sự thành công ngoài sức tưởng tượng của sản phẩm này đã trở thành bệ đỡ để đưa Apple tăng trưởng không ngừng và trở thành công ty giá trị nhất trên thế giới.

Nhưng phép màu ấy của iPhone dường như đã dần biến mất. Chỉ trong 3 tháng, Apple ɱấƫ 452 tỷ USD vốn hóa. Ngày 02/01 vừa qua, khi Tim Cook – CEO Apple, trong bức thư gửi đến các nhà đầu tư, sau thông báo về việc doanh số iPhone trong Q4/2018 không cao như kỳ vọng, dự báo doanh thu của hãng sụt giảm từ 89 – 93 tỷ USD xuống còn 84 tỷ USD, cổ phiếu Apple đã giảm 8% trong phiên giao dịch ngày 04/01, khiến giá trị vốn hóa “bốc hơi” thêm hơn 55 tỷ USD chỉ trong 2 ngày. Như vậy, kể từ tháng 10/2018, cổ phiếu Apple đã giảm đến hơn 30%.

Trong bức thư, Tim Cook đã đưa ra một loạt các khó khăn khiến cho dự báo doanh thu của Apple sụt giảm nghiêm trọng. Hai nguyên nhân chính cho là do sự ảnh hưởng của thị trường Trung Quốc và nhu cầu nâng cấp iPhone thấp hơn mong đợi. Ngoài ra, ông cũng đề cập đến ảnh hưởng của việc đồng USD tăng giá và sự thất bại của Apple ở một số thị trường tiềm năng như Đức, Nga, Ấn Độ…

Tại sao nhu cầu nâng cấp iPhone sụt giảm?

Theo các chuyên gia phân tích của Công ty Dữ liệu Quốc tế (IDC), năm 2018 đã chứng kiến sự bão hoà của thị trường smartphone khi hầu hết người dùng đều đã sở hữu những chiếc smartphone đủ tốt. Đó cũng là những gì đã từng xảy ra đối với thị trường máy tính, khi mọi nhà đều đã sở hữu một chiếc máy tính đủ chất lượng để không cần phải mua mới sau mỗi năm.

Đối mặt với tình trạng này, Apple đã sử dụng chiến lược tăng giá bán của mỗi chiếc iPhone để giúp bù đắp lại doanh số sụt giảm. Chiến lược đó đã thành công với iPhone X – sản phẩm được giới thiệu vào tháng 9/2017. Người dùng vẫn sẵn sàng bỏ ra hơn 1000 USD cho một chiếc iPhone có thiết kế hoàn toàn thay đổi vànhiều đặc tính mới hấp dẫn như Face ID, công nghệ sạc không dây, màn hình OLED…Theo báo cáo của hãng, lợi nhuận cao từ iPhone X đã đẩy doanh số của hãng tăng 16% kể từ Q3/2017 đến Q3/2018.

Thế nhưng, đến tháng 9/2018, Apple ra mắt chiếc iPhone Xs với thiết kế màn hình rộng hơn, nhưng đắt hơn 400 USD và một chiếc iPhone Xr rẻ hơn khoảng 200 USD nhưng bộ khung lại làm bằng nhôm thay vì thép không gỉ với độ bền cực cao như iPhone X và Xs. Phương pháp cũ vô hiệu, người tiêu dùng không còn chấp nhận chiến lược tăng giá của Apple nữa, người ta cảm thấy không cần thiết phải nâng cấp chiếc điện thoại của họ, khi giá cả thì ngày một đắt đỏ, trong khi sự khác biệt và đổi mới lại không quá nhiều.

Dù chưa có báo cáo chính thức, nhưng ngay trong bức thư, Tim Cook đã thông báo về việc doanh thu của các sản phẩm mới không đạt như kỳ vọng.
Một lý do khác dẫn đến việc người dùng không còn muốn nâng cấp iPhone nữa là chương trình giảm giá thay pin cho iPhone cũ của hãng. Năm 2017, Apple thừa nhận họ đã giảm hiệu năng các iPhone đời cũ để hạn chế việc pin bị chai theo thời gian, làm thiết bị tự động tắt. Sau như nhận được quá nhiều phản hồi tiêu cực từ dư luận, họ đã giảm giá chương trình thay pin của mình, từ 79 USD xuống còn 29 USD như một lời xin lỗi. Theo trang tin tức công nghệ The Verge, giờ đây khi pin iPhone ngày càng rẻ hơn và dễ thay hơn, sẽ có ngày càng ít người bán những chiếc iPhone cũ đi để mua iPhone mới với mức giá hiện có thể lên tới 1.449 USD.

Thị trường Trung Quốc tạo sức ép như thế nào?

Trong bức thư CEO của Apple gửi tới các nhà đầu tư, Tim Cook đã khẳng định cuộc chiến tranh thương mại Mỹ – Trung là một trong những nguyên nhân chính khiến cho doanh số iPhone sụt giảm. Theo ông, trong khi Trung Quốc là một thị trường lớn của Apple với dân số đông nhất thế giới, cuộc chiến tranh thương mại này đang làm cho nền kinh tế Trung Quốc suy thoái, người dùng hạn chế chi tiêu dẫn đến doanh số bán lẻ sụt giảm nghiêm trọng. Tại thời điểm hiện tại, hàng rào thuế quan mà Mỹ áp dụng đối với các sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc không bao gồm các thiết bị của Apple. Tuy nhiên, theo tờ  Wall Street Journal, Tổng thống Donald Trump sẽ áp thuế đối với iPhone và các thiết bị khác của Apple trong đợt tiếp theo, bao gồm 225 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc chưa bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến tranh thương mại.

Ngoài ra, làn sóng phản đối sản phẩm công nghệ Mỹ liên quan tới scandal của Huawei mới đây cũng khiến các cửa hàng bán iPhone tại Trung Quốc gặp nhiều khó khăn. Một số công ty Trung Quốc thậm chí còn cấm hoặc phạt nhân viên nếu mua iPhone, trong khi thưởng tiền hoặc có chế độ đãi ngộ nếu mua điện thoại trong nước. Cùng lúc đó, các sản phẩm smartphone nội địa như Huawei, Oppo, Xiaomi hay Vivo có chất lượng ngày càng tăng với mức giá rẻ và hệ thống cửa hàng trải nghiệm, các dịch vụ bảo hành và tư vấn khách hàng sâu rộng. Ví dụ điển hình là Huwei, theo nghiên cứu từ IDC, tháng 8/2018, Huawei đã “vượt mặt”Apple, vươn lên vị trí thứ hai trên toàn thế giới về doanh số smartphone, chỉ đứng sau “người khổng lồ” Samsung đến từ Hàn Quốc.

Phép màu liệu có thực sự biến mất?

Mặc dù doanh số cho sản phẩm iPhone không mấy lạc quan, nhưng Apple vẫn luôn có những kế hoạch phát triển của riêng mình. Ngay tại thời điểm này, Apple vẫn đang sở hữu mảng dịch vụ có tốc độ tăng trưởng thần tốc, dựa trên nền tảng các thiết bị iOS đang được sử dụng trên hơn 100 triệu thiết bị trên toàn thế giới. Ngay cả khi đang sở hữu một chiếc iPhone 6s cũ kỹ, Apple vẫn có cách kiếm tiền bằng các ứng dụng trong App Store hay các dịch vụ như iCloud, Apple Music… Doanh thu từ các mảng dịch vụ của Apple trong Q3/2018 là 10 tỷ USD.

Hơn nữa, khi nhận thấy có quá nhiều thách thức ở những thị trường tiềm năng như Trung Quốc, Ấn Độ…, Apple đã có những sự điều hướng chiến lược ngay lập tức. Ngay trong bức thư, Tim Cook cũng đã chia sẻ: “Chúng tôi hy vọng sẽ đạt doanh thu cao nhất tại các thị trường phát triển như Hoa Kỳ, Canada, Đức, Ý, Tây Ban Nha, Hà Lan và Hàn Quốc. Đồng thời, những thị trường khác đang đạt doanh thu kỷ lục và sẽ được tập trung phát triển trong thời gian tới bao gồm Mexico, Ba Lan, Malaysia và Việt Nam”.

Ngay từ cuối năm 2017, Apple đã có những chiến lược cụ thể để xâm nhập thị trường Đông Nam Á. Tính đến tháng 10/2018, 3 cửa hàng Apple Store chính hãng đã chính thức mở cửa tại Singapore và Thái Lan. Theo nguồn tin từ trang công nghệ TechCrunch, Apple đang cần nhắc lựa chọn Việt Nam và Indonesia là 2 quốc gia tiếp theo để tiếp tục mở cửa hàng Apple Store, nơi cung cấp những sản phẩm và dịch vụ chính hãng. Những thị trường có nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam; với độ ưa thích thương hiệu Apple cao, có thể sẽ là hướng đi tiếp theo cho “gã khổng lồ” công nghệ của Mỹ.

Bài viết liên quan

Ban biên tập lựa chọn

       

Video