..." /> Nỗi buồn không riêng của Đam San - Tạp chí Doanh nhân Online

Nỗi buồn không riêng của Đam San

Nỗi buồn không riêng của Đam San

Quy tắc “từ sợi” trong hiệp định TPP sẽ là tin vui cho những doanh nghiệp sản xuất nguyên liệu đầu vào cho ngành dệt may tại Việt Nam, nhưng thực tế mà Công ty cổ phần Đam San –...

Kinh doanh Tác giả

Quy tắc “từ sợi” trong hiệp định TPP sẽ là tin vui cho những doanh nghiệp sản xuất nguyên liệu đầu vào cho ngành dệt may tại Việt Nam, nhưng thực tế mà Công ty cổ phần Đam San – một trong những công ty sản xuất sợi có tiếng – đang phải trải qua lại không cho thấy điều đó.

Ngành dệt may Việt Nam đang phụ thuộc gần như hoàn toàn nguyên liệu đầu vào từ nước ngoài thông qua nhập khẩu. Trong khi đó, ngành sản xuất sợi cho dệt may của Việt Nam sống được chủ yếu nhờ xuất khẩu sản phẩm ra nước ngoài. Tồn tại nghịch lý này, không hẳn do sự thiếu liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước mà còn bởi những lý do chỉ Nhà nước mới tháo được những “nút thắt” đang bị xiết chặt nhiều năm trở lại đây.

Thua ngay trên sân nhà

Khi cùng các nhà đầu tư khác thành lập Công ty cổ phần Đam San tại Thái Bình, ông Vũ Duy Đông, Tổng giám đốc chắc hẳn cũng mong muốn toàn bộ số sợi mà công ty sản xuất ra sẽ được tiêu thụ tại thị trường Việt Nam, nơi được coi là một trong những công xưởng lớn của ngành dệt may toàn cầu. Với số vốn đầu tư ban đầu 30 triệu USD, hai nhà máy Đam San I và Đam San II đã được xây dựng trên “quê hương năm tấn”. Đến năm 2010, Đam San lại bỏ ra 10 triệu USD để xây thêm một nhà máy thứ ba. Hiện tại, ba nhà máy trên có 18.600 cọc sợi, mỗi năm mang lại cho công ty doanh thu lên đến hơn 1.600 tỷ đồng.

Nếu nhìn vào doanh thu và tốc độ đầu tư của Đam San, rõ ràng công việc kinh doanh không gặp nhiều trở ngại. Nhưng khi được đề nghị nói về tương lai của ngành dệt may Việt Nam và cơ hội cho các công ty sản xuất nguyên liệu đầu vào dệt may trong nước, ông Đông lại tỏ ra không mấy lạc quan. “Chúng tôi sản xuất được tất cả các loại sợi dùng cho các loại quần áo cao cấp của thế giới hiện nay. Nhưng chúng tôi hiện đang xuất khẩu tới 80%, chỉ bán được 20% ở trong nước thôi”, ông Đông chia sẻ.

Hiện tại, ngành dệt ở Việt Nam mới đáp ứng được 10% nhu cầu trong nước thôi, còn ngành tẩy nhuộm,mới chỉ đáp ứng được 20%

Tất nhiên, nếu đà kinh doanh cứ như vậy thì mọi chuyện vẫn sẽ tốt, nhưng ông Đông buồn vì trong khi các doanh nghiệp may mặc của Việt Nam phải nhập nguyên liệu vào Trung Quốc, công ty của ông lại phải bán phần lớn sản phẩm mà mình làm ra sang nước này. Doanh thu xuất khẩu từ Trung Quốc của Đam San ước khoảng 40 triệu USD, con số mà ông Đông cho rằng “không phải là ít”.  Đây chính là điều mà ông Đông cho là một nghịch lý của ngành dệt may. Thực tế, không phải riêng Đam San là doanh nghiệp gặp khó khăn về tiêu thụ sản phẩm ở thị trường trong nước trong lĩnh vực này. Hiện tại năng lực sản xuất sợi ở Việt Nam vào khoảng hơn 1 triệu tấn/năm, nhưng cũng phải xuất khẩu tới 80%, thay vì tiêu thụ ngay tại “sân nhà”.

Hiệp hội Dệt May Việt Nam cho biết, các nước thành viên TPP hiện đang chiếm tới 65% kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam, khoảng 15 tỷ USD năm 2015. Trong đó thị trường lớn nhất là Mỹ chiếm tới 11 tỷ USD và Nhật Bản là 2,8 tỷ USD. Một khi TPP có hiệu lực, thuế nhập khẩu áp dụng lên sản phẩm dệt may từ các nước TPP vào Mỹ sẽ giảm ngay xuống 0%, các nước thành viên khác cũng sẽ giảm về 0% theo lộ trình.

Theo quy tắc “từ sợi” của TPP, mặt hàng dệt may xuất khẩu từ một nước thành viên của TPP sang các nước thành viên khác sẽ chỉ được hưởng ưu đãi thuế nếu như chứng minh được nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm, kể cả nguyên liệu, đều được sản xuất ở trong nhóm các nước TPP. Như vậy, để được hưởng ưu đãi, các doanh nghiệp may mặc của Việt Nam chỉ cần nhập nguyên liệu từ các nước TPP khác như: Malaysia, Nhật Bản, Singapore hay Mexico là được, không bắt buộc phải mua từ các đối tác trong nước. Chính vì thế, ông Đông cảm thấy lo lắng vì lúc đó sức ép cạnh tranh sẽ lớn hơn rất nhiều do các hãng thời trang quốc tế sẽ dịch chuyển nhiều đơn hàng sang Việt Nam hơn để tận dụng ưu đãi thuế từ TPP.

Nút thắt cổ chai

Không thể phủ nhận cơ hội cho nhiều công đoạn trong chuỗi giá trị dệt may của Việt Nam trong thời gian tới là rất lớn, bởi không chỉ có TPP mà còn cả nhiều hiệp định thương mại tự do FTA cũng đã được ký kết. Nhưng ông Đông cho rằng, ngành công nghiệp này vẫn có “nút thắt cổ chai” chưa thể gỡ bỏ. “Chúng ta thiếu một ngành công nghiệp dệt và tẩy nhuộm. Thiếu hẳn một mắt xích trong chuỗi liên kết dệt may”, ông Đông nói.

Hiện tại, ngành dệt ở Việt Nam mới đáp ứng được 10% nhu cầu trong nước, còn ngành tẩy nhuộm, theo ông Đông, mới chỉ đáp ứng được 20%. Hai ngành này không phát triển thì không biết bán sợi cho ai. Cuối cùng, cách duy nhất để tồn tại là lại bán phần lớn sang Trung Quốc.

Trong khi các doanh nghiệp may mặc của Việt Nam phải nhập nguyên liệu từ Trung Quốc thì Đam San lại phải bán phần lớn sản phẩm mà mình làm ra sang nước này

Có nhiều lý do để các doanh nghiệp không đầu tư vào các dự án dệt và nhuộm, ngay cả Đam San cũng chưa có ý định đó, dù biết rằng nhu cầu là rất cao. Nhưng lý do quan trọng nhất được ông Đông đưa ra là thiếu sự ủng hộ của Nhà nước và chính quyền địa phương. Do lo sợ nguy cơ về ô nhiễm môi trường, hầu hết các địa phương hiện nay đều lảng tránh các dự án dệt và nhuộm. Trong khi đó, các tiêu chuẩn chất lượng nước thải ra môi trường được Nhà nước yêu cầu ở mức mà ông Đông cho là khắt khe đến mức khó đáp ứng được.

“Phải có cơ chế chính sách và có sự liên kết giữa các doanh nghiệp thì chúng ta mới giải quyết được những nút thắt này. Có như thế mới làm một cách bài bản được. Nếu ta cứ đi mua nội khối thì không bao giờ phát triển được ngành dệt may”, ông Đông nhận định.

Ngọc Linh

Bài viết liên quan

Swememo thay đổi để tồn tại

Được những người sáng lập tạo ra với mong muốn sẽ thành một Airbnb trong lĩnh vực nhiếp ảnh, nhưng Swememo đã phải nhanh chóng thay đổi mô hình kinh doanh để tiếp tục sống sót và chuẩn bị cho những lần lột xác tiếp theo.

Kinh doanhNgười đăng Doanh nhan