Nỗi niềm của lãnh đạo doanh nghiệp

Nỗi niềm của lãnh đạo doanh nghiệp

DoanhNhanOnline – Theo báo cáo của Vietstock hồi đầu tháng 4, dựa trên kết quả của kiểm toán tài chính, 80% trong tổng số 500 báo cáo tài chính nộp bởi các công ty trong tháng 4/2014 cần phải sửa...

Vấn đề hôm nay Tác giả and

DoanhNhanOnline – Theo báo cáo của Vietstock hồi đầu tháng 4, dựa trên kết quả của kiểm toán tài chính, 80% trong tổng số 500 báo cáo tài chính nộp bởi các công ty trong tháng 4/2014 cần phải sửa đổi kết quả kinh doanh. Kết quả kiểm toán cho thấy, báo cáo kinh doanh của một số công ty không phản ánh đúng tình hình doanh nghiệp.

Vì đâu nên nỗi?

Một khảo sát nhanh về phản hồi chính thức của các công ty trước kết quả kiểm toán được đăng tải trên Vietstock dường như đưa ra một số gợi ý ban đầu. Các công ty giải thích sự khác biệt là do cách họ báo cáo các khoản phải thu, chi phí phải trả, lưu chuyển tiền tệ và dự phòng, các khoản đầu tư và tài sản dài hạn, báo cáo kịp thời các khoản thanh toán thuế và hợp nhất báo cáo giữa công ty mẹ và công ty con. Ví dụ, trong thư gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vào ngày 3/4/2014, Công ty Thủy sản Mekong (Mã CK: AAM) giải thích sự khác biệt 5 tỷ đồng trong tài sản thanh khoản là do chậm báo cáo giấy chứng nhận 3 tháng tiền gửi. Petroland (PTL) cho rằng, tính toán tài chính của công ty khác với kiểm toán viên là do cách công ty báo cáo dự phòng tài chính để đối phó với các khoản lãi suất và thuế chưa thanh toán. Do tính đa dạng của hoạt động kinh doanh và tính phức tạp, liên tục thay đổi của một nền kinh tế đang trong thời kỳ quá độ, việc làm ra các báo cáo tài chính có chất lượng là một thách thức về mặt quản trị và kế toán.

Trong báo cáo năm 2012, Công ty Tài chính Quốc tế (IFC) của Ngân hàng Thế giới đã kết luận rằng, chất lượng báo cáo tài chính của 100 công ty hàng đầu Việt Nam được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán TP.HCM và Hà Nội đã sụt giảm xét trên tất cả các lĩnh vực quản trị công ty, bao gồm việc công bố thông tin tới công chúng. Các công ty đã không thể cung cấp cho nhà đầu tư thông tin kịp thời và có liên quan để giúp họ đưa ra quyết định đầu tư. “Thẻ điểm quản trị công ty” của IFC chấm 100 công ty này với điểm trung bình 42,5% , với 57,5 và 17,40 là điểm cao nhất và thấp nhất. Trong khi đó, các quốc gia láng giềng như Philippines và Thái Lan đạt 72% và 77% .

Nghiên cứu khoa học đã nhiều lần khẳng định rằng, một báo cáo tài chính tốt sẽ giúp cải thiện việc kinh doanh, quản lý hoạt động, xây dựng lòng tin và uy tín của công ty. Ngược lại, báo cáo tài chính kém minh bạch, không chính xác dẫn tới việc mất lòng tin từ nhà đầu tư. Công ty Thủy sản Hùng Vương (HVG) – công ty liên kết của SSI – năm 2012 có doanh thu xuất khẩu đạt hơn 208 triệu USD và liên tục có lãi. Tới quý 4/2013 công ty bất ngờ báo lỗ, do đó ảnh hưởng ít nhiều tới báo cáo hợp nhất của SSI. SSI ngay sau đó đã bán ra cổ phiếu của HVG và HVG không còn là công ty liên kết trong hệ thống báo cáo hợp nhất của SSI sau động thái này. Như vậy, một báo cáo tài chính minh bạch là tiền đề để nhà đầu tư đánh giá mức độ rủi ro đối với một doanh nghiệp, do đó công ty ít tốn kém hơn để vay vốn. Đó là một lợi ích quan trọng đối với công ty đang tìm cách huy động vốn để cung cấp báo cáo tài chính đáp ứng yêu cầu kiểm toán.

Lối ra

Báo cáo tài chính là một hoạt động vô cùng phức tạp, mặc dù có các hướng dẫn pháp lý và bài học trước đó về tập quán kinh doanh tốt nhất.

Sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, Hội đồng báo cáo tài chính (FRC) của Vương quốc Anh đã ban hành một hướng dẫn được sử dụng rộng rãi cho cộng đồng kiểm toán viên tài chính. Hướng dẫn yêu cầu kiểm toán viên phải chú ý đặc biệt đến cách công ty đại chúng đo lường tính thanh khoản và lưu chuyển tiền tệ. FRC cũng khuyến nghị kiểm toán viên cần kiểm tra cẩn thận cách các công ty dự đoán lãi lỗ. Các nước phát triển với chế độ kế toán mạnh hơn Việt Nam cũng đã gặp các vấn đề về báo cáo kế toán của các công ty. Những công ty lớn ở Úc, Canada, Thụy Sĩ, Vương quốc Anh như: Enron, WorldCom, Lehman Brothers, Swissair và Ngân hàng Tín dụng và Thương mại Quốc tế (BCCI ) đã gặp phải các vấn đề nghiêm trọng liên quan tới báo cáo tài chính, dẫn đến phá sản.

Tại Mỹ, Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) vào tháng 12/2013 đã ban hành những qui định mới về công bố thông tin của công ty đại chúng. SEC yêu cầu công ty niêm yết phải báo cáo thanh khoản của công ty – tiền mặt đến từ đâu và được sử dụng thế nào để tài trợ hoạt động hàng ngày. Công ty cũng cần tiết lộ bất cứ rủi ro tiềm tàng nào liên quan đến hoạt động kinh doanh và tài chính hiện tại của công ty.

Trong khi 80% các công ty được kiểm toán đang phản hồi về các báo cáo kiểm toán, hy vọng những tin tức không mấy lạc quan từ Vietstock, Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển châu Á – là một lời cảnh tỉnh cho các công ty Việt Nam niêm yết trên thị trường chứng khoán. Các doanh nghiệp Việt Nam muốn thành công trong thời đại hội nhập kinh tế toàn cầu nên thay đổi suy nghĩ của mình về báo cáo tài chính. Bài học kinh nghiệm từ những công ty thành công ở các nền kinh tế ASEAN cho thấy, quản trị công ty tốt bao gồm cả báo cáo và công bố tài chính tốt sẽ giúp công ty trở nên hiệu quả hơn và quan trọng hơn là thu hút được nhiều vốn đầu tư hơn từ thị trường vốn trong nước và nước ngoài. Sau tất cả, đó là nỗi niềm của những nhà lãnh đạo có tầm nhìn.

Tác giả: Giáo sư Bùi Tùng và Nguyễn Thị Trà My

Bài viết liên quan

Thế giới di động – rẻ hay đắt?

Rút cuộc, Công ty cổ phần Thế giới di động (mã CK: MWG) đã điều chỉnh mức giá cổ phiếu chào sàn xuống mức 68.000 đồng sau tuyên bố làm nổi sóng thị trường của vị Chủ tịch công ty về mức giá chào sàn dự kiến lên tới 85.000 đồng.

Chuyện kinh doanhNgười đăng Doanh nhan