..." /> Sẽ cởi mở hơn - Tạp chí Doanh nhân Online

Sẽ cởi mở hơn

Sẽ cởi mở hơn

Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước là chủ đề được nhiều nhà đầu tư quan tâm tại Diễn đàn M&A 2015 diễn ra ngày 6/8 vừa qua. Trong khi các nhà tư vấn và nhà đầu tư còn lo...

Câu chuyện quản lý Tác giả

Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước là chủ đề được nhiều nhà đầu tư quan tâm tại Diễn đàn M&A 2015 diễn ra ngày 6/8 vừa qua. Trong khi các nhà tư vấn và nhà đầu tư còn lo ngại về một số thực trạng chưa tốt thì đại diện Bộ Tài chính lại khá lạc quan về tiến trình sắp tới.

Quá trình cổ phần hóa và IPO các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) gần đây có nhiều chuyển biến tích cực. Các thương vụ diễn ra nhiều hơn, đồng nghĩa có thêm lượng hàng hóa cho nhà đầu tư lựa chọn. Theo ông Nhữ Đình Hòa, Tổng giám đốc CTCK Bảo Việt (BVS), hiện nay còn khoảng 280 DNNN sẽ phải cổ phần hóa. Trong số này có nhiều công ty tốt như MobiFone, Vinaphone hay Tổng công ty Xi măng…

Nếu nhà đầu tư được mua tỷ lệ nhỏ, họ sẽ khó tự tin mà bỏ vốn vào các đợt IPO

Một điểm sáng khác là Chính phủ đã có quyết định chuyển các đơn vị sự nghiệp thành công ty cổ phần như bệnh viện, trường học… Đi đầu trong bước tiến mới này là các doanh nghiệp của bộ Giao thông Vận tải. Khá nhiều nhà đầu tư quan tâm, tham gia mua cổ phần các doanh nghiệp này, điển hình là Bệnh viện Giao thông Vận tải nơi mà công ty chứng khoán của ông Hòa tham gia tư vấn cổ phần hóa.

Tuy nhiên, theo ông Hòa, tiến trình cổ phần hóa DNNN diễn ra vẫn còn chậm. Để thúc đẩy tiến độ, ông Hòa kiến nghị thay đổi một số quy định để phù hợp với tình hình thực tế. Hiện nay, việc chuyển đổi từ DNNN thành công ty cổ phần, tìm cổ đông chiến lược và tiến hành IPO phải thực hiện trong 3 tháng. Khoảng thời gian này là quá ngắn, không dễ thực hiện với đa số doanh nghiệp.

Theo đó, ông Hòa kiến nghị chia quá trình này thành hai giai đoạn: chuyển thành công ty cổ phần trước, sau khi tìm được nhà đầu tư chiến lược rồi thì IPO. Từ kinh nghiệm của mình, ông nhận thấy thời gian diễn ra một thương vụ M&A thường mất khoảng 6 tháng đến 1 năm. Do đó, cần tăng thêm thời gian cho các DNNN để tìm nhà đầu tư chiến lược và IPO, thông qua các văn bản pháp luật cụ thể.

Tăng tỷ lệ bán ra cho nhà đầu tư cũng là một yếu tố mà các DNNN cần cân nhắc. “Nếu thấy cần thiết thì nên tăng thêm, để thúc đẩy quá trình IPO diễn ra nhanh và hiệu quả hơn”, ông Hòa nói. Chẳng hạn trường hợp của Vinamotor, kết quả IPO thất bại khi nhà nước giữ đến 80-90% cổ phần. Nhưng khi nhà nước cho biết sẽ bán toàn bộ cổ phần, vài nhà đầu tư đã đăng ký mua toàn bộ công ty này.

Cũng phải nhìn nhận rằng, quá trình cổ phần hóa và IPO các DNNN bị chậm còn một phần nguyên nhân nằm ở chính các doanh nghiệp. Phần lớn các đơn vị này chưa chịu minh bạch, chưa có cơ chế công bố thông tin theo quy định. Bộ Kế hoạch & Đầu tư đã ban hành Thông tư 02 về công bố thông tin tại DNNN. Nhưng theo khảo sát của BVS tại hơn 100 website DNNN, chỉ có khoảng 20% số doanh nghiệp làm theo qui định.

Sẽ cởi mở hơn

Trao đổi thằng thắn về vấn đề cổ phần hóa các DNNN, ông Đặng Quyết Tiến, Phó cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính) cho biết, quá trình này sắp tới sẽ được thực hiện cởi mở hơn hiện nay rất nhiều.

Ông Tiến cho biết, quá trình cổ phần hóa DNNN được Chính phủ chỉ đạo rất quyết liệt, dựa trên tiêu chí nâng cao hiệu quả doanh nghiệp sau cổ phần hóa và đúng giá trị thị trường. Đồng thời, cũng phải chú ý đến vấn đề đưa nhà đầu tư có chất lượng vào doanh nghiệp. “Nhất là không cố tăng giá để nâng giá trị thu về”, ông Tiến chia sẻ.

Trường hợp Ipo Vinamotor thất bại khi nhà nước giữ đến 80-90% cổ phần

Công tác chuẩn bị bán đấu giá cổ phần cũng được chuẩn bị kỹ lưỡng. DNNN phải rà soát các phương án cổ phần hóa để tìm phương án phù hợp, sau đó mới tính đến giá trị doanh nghiệp. Cổ phần hóa gắn liền với tái cơ cấu tài chính, giúp doanh nghiệp rũ bỏ hết các khó khăn về tài chính. Quá trình này giúp đưa doanh nghiệp về giá trị thực và có diện mạo mới. “Các nhà tư vấn thời gian qua chỉ đưa ra các phương án định giá doanh nghiệp đơn giản, hầu như chưa tính đến tiềm năng tương lai doanh nghiệp sau khi tái cơ cấu tài chính”, ông Tiến nói.

Về các vấn đề bất cập trong IPO mà nhà đầu tư lo lắng, ông Tiến cho biết, đang có kiến nghị với Chính phủ để cải thiện. Chẳng hạn, sắp tới, DNNN sau khi chuyển thành công ty cổ phần sẽ được niêm yết lên sàn Upcom trước. Sau một thời gian quen với kỷ luật thị trường sẽ tiến hành niêm yết trên sàn HNX hoặc HOSE. Ngoài ra, sau cổ phần hóa doanh nghiệp sẽ được giám sát tài chính chặt chẽ. Các thông tin được công bố rộng rãi để nhà đầu tư đánh giá hiệu quả.

Bên cạnh đó, vấn đề sở hữu cổ phần chi phối của Nhà nước ở một số lĩnh vực cũng sẽ cải thiện theo hướng mở rộng hơn nữa. Theo đó, ở một vài lĩnh vực, Nhà nước sẽ bán hết cổ phần. Một lãnh đạo đại diện Bộ Tài chính cho hay, quy định này có thể hoàn thành trong tháng 8 hoặc tháng 9 này. “Chúng tôi hiểu nếu nhà đầu tư được mua tỷ lệ nhỏ, họ sẽ khó tự tin mà bỏ vốn vào các đợt IPO”, vị này nói.

Vị này dẫn chứng, như ở lĩnh vực cung cấp nước sạch, thuộc khu vực dịch vụ công. Trước đây, Nhà nước lo rằng, nếu để các công ty tư nhân nắm 100% cổ phần thì khó đảm báo giá và chất lượng nước ổn định cho người dân. Tuy nhiên, sau khi một DNNN ở tỉnh Hà Nam IPO thành công với việc Nhà nước bán toàn bộ cổ phần, thì Chính phủ đã thay đổi quan điểm. Công ty tư nhân này sau đó vẫn giữ giá nước ổn định, chất lượng nước và dịch vụ lại tốt hơn trước đó. Bởi vậy, ở nhóm công ty này, nếu nhà đầu tư quan tâm thì nhà nước có thể thoái hết vốn, vị này cho biết thêm.

Yến Nhi 

Bài viết liên quan