Thị trường chứng khoán – 10 sự kiện nổi bật

Thị trường chứng khoán - 10 sự kiện nổi bật

VN-Index năm 2014 chỉ đạt hơn 545 điểm, thấp hơn nhiều so với dự đoán lạc quan của nhiều chuyên gia với kỳ vọng, chỉ số này đạt trên 600 điểm, thậm chí là 700. Dù sao, nhà đầu tư...

Tiền tệ Tác giả

VN-Index năm 2014 chỉ đạt hơn 545 điểm, thấp hơn nhiều so với dự đoán lạc quan của nhiều chuyên gia với kỳ vọng, chỉ số này đạt trên 600 điểm, thậm chí là 700. Dù sao, nhà đầu tư cũng ghi nhận nhiều sự kiện thú vị trong năm qua.

Dấu ấn margin

Ngày 20/2/2014, giá trị giao dịch trên hai sàn Hà Nội (HNX) và TP. HCM (HOSE) đạt hơn 5.500 tỷ đồng, khoảng 40% giá trị này là tiền margin (vay ký quỹ), theo thông tin từ một số công ty chứng khoán. Dòng tiền từ margin đã tăng mạnh từ cuối năm 2013, khi nhiều công ty chứng khoán thông báo hạ lãi suất cho vay margin. Đồng thời, thông tin cho rằng, quy định nới “room” (tỷ lệ sở hữu tối đa dành cho người nước ngoài) có thể sẽ được ban hành trong tháng 2/2014 đã đẩy giao dịch thị trường lên mức kỷ lục. Nhiều nhà đầu tư kỳ vọng sau khi nới “room”, tiền của khối ngoại sẽ đổ vào chứng khoán nhiều hơn. Khối lượng giao dịch phiên này tăng mạnh, nhưng VN-Index lại giảm đến 7 điểm, xuống còn 571 điểm (1,2%). Nguồn tiền margin tiếp tục tăng cao trong tháng 9/2014. Tổng margin đến cuối tháng 9 là 15.000 tỷ đồng, đến tháng 10 là 17.000 tỷ đồng, theo Ủy ban Chứng khoán.

Cú sốc giàn khoan biển Đông

Sự kiện Trung Quốc hạ đặt giàn khoan (HD 981) trái phép tại vùng biển Việt Nam có thể được xem là cú sốc lớn nhất trong năm qua. Bắt đầu từ ngày 5/5/2014, VN-Index nhiều lần rơi mạnh cho đến ngày 16/5/2014 mới tăng trở lại. Các phiên giảm mạnh nhất là ngày 8/5/2014 (gần 33 điểm), ngày 12/5/2014 (hơn 25 điểm) và ngày 5/5/2014 (trên 13 điểm). Hầu hết các cổ phiếu trên hai sàn đều giảm mạnh. Sau chuỗi ngày giảm điểm, nhà đầu tư nội mua mạnh trở lại, khối ngoại cũng mua ròng. VN-Index bắt đầu phục hồi và tăng đều trong ba tháng kế tiếp, đạt kỷ lục mới 640,8 điểm vào ngày 3/9/2014, mức cao nhất kể từ năm 2009.

Quỹ ETF nội chào sàn

Quỹ ETF VFMVN30 do Công ty cổ phần Quản lý Quỹ Đầu tư Việt Nam (VMF) huy động và quản lý, được niêm yết và giao dịch với mã chứng khoán E1VFVN30 ngày 6/10/2014. Trong đợt chào bán lần đầu ra công chúng diễn ra từ ngày 21/7 – 20/8, quỹ đã huy động được 202 tỷ đồng, đạt gấp hai lần so với dự kiến ban đầu. Hơn 1/3 cổ phiếu trong rổ VN30 đã hết “room” và một số khác “room” còn lại rất ít. Nếu những tổ chức hay cá nhân nước ngoài muốn đầu tư vào những cổ phiếu tốt mà đã hết “room” thì thay vào đó, họ có thể đầu tư gián tiếp vào chứng chỉ VFMVN30. ETF là quỹ đầu tư chỉ số, còn có tên gọi khác là quỹ hoán đổi danh mục. Đây là một hình thức quỹ đầu tư thụ động mô phỏng theo một chỉ số cụ thể. Hiện nay, ngoài VFMVN niêm yết sàn HOSE còn có ETF SSIAM-HNX30, do Công ty TNHH Quản lý Quỹ SSI – SSIAM quản lý, niêm yết trên sàn HNX. Dù có điểm hấp dẫn riêng, nhưng giao dịch các ETF nội đến nay đều chưa được như kỳ vọng.

Thông tư 36 tác động đến dòng tiền

Thông tư 36/2014 sẽ có hiệu lực chính thức từ 1/2/2015, tác động không ít tới thị trường chứng khoán. Cụ thể, Thông tư 36 giới hạn nguồn vốn cho vay để đầu tư kinh doanh cổ phiếu không được vượt quá 5% vốn điều lệ, vốn được cấp của ngân hàng thương mại. Chỉ tiêu này giảm từ mức 20% trước đó. Ngoài ra, ngân hàng cũng không được rót vốn cho công ty con kinh doanh cổ phiếu hoặc ủy thác để kinh doanh cổ phiếu chính ngân hàng đó. Đặc biệt, muốn cho vay kinh doanh chứng khoán, ngân hàng phải đảm bảo nợ xấu dưới 3%. Các quy định mới này dẫn tới lo ngại hạn chế nguồn vốn đổ vào thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, một số công ty chứng khoán cho rằng, ảnh hưởng sẽ không đáng kể. Thông tư 36 còn yêu cầu ngân hàng không được sở hữu quá 2 ngân hàng khác và tỷ lệ sở hữu tối đa là 5% cổ phần mỗi đơn vị. Với tình trạng sở hữu chéo phổ biến từng được cảnh báo, lo ngại các ngân hàng phải bán bớt cổ phần ngân hàng khác đang nắm giữ, làm tăng nguồn cung là hoàn toàn có cơ sở. Đây là được cho là lý do khiến những phiên giao dịch của thị trường cuối năm trở nên èo uột.

Cổ phần hóa Vietnam Airlines thành công

Ngày 14/11/2014, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) đã tổ chức bán đấu giá lần đầu ra công chúng (IPO) hơn 49 triệu cổ phần. Toàn bộ số cổ phần đã được bán hết (3,48% vốn Vietnam Airlines). Trong đó, Vietcombank và Techcombank đã mua hơn 48,3 triệu cổ phần, chiếm gần 99% lượng cổ phiếu chào bán. Vietnam Airlines thu về hơn 1.000 tỷ đồng từ đợt IPO này. Theo kế hoạch của Bộ Tài chính, cuối năm 2014 sẽ hoàn tất danh sách thực hiện IPO 200 doanh nghiệp nhà nước. Đến cuối quý 3/2015, các doanh nghiệp được phê duyệt phương án IPO sẽ phải IPO. Tính đến hết 11 tháng đầu năm 2014, Nhà nước đã IPO được 115 doanh nghiệp và lên kế hoạch trong giai đoạn 2014-2015, cả nước sẽ IPO 432 doanh nghiệp.

Bóng dáng “đội lái”

Trong tháng 11/2014, một số cổ phiếu trên sàn HNX phát sinh giao dịch “khủng”. Có cổ phiếu khớp lệnh hơn 50 triệu cổ phiếu/ngày, bằng một phần ba tổng khối lượng giao dịch của sàn HOSE. Các giao dịch này được cho là có dính dáng đến “đội lái”. Trong phiên ngày 26/11/2014, nhiều mã có giao dịch lớn như FIT, FLC, KLF, TSC… giảm giá mạnh. Đóng cửa phiên giao dịch, VN-Index mất gần 10 điểm xuống còn 576 điểm, HNX-Index cũng giảm nhẹ hơn 1 điểm. Biến động này xuất phát từ tin đồn, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ thanh tra các mã có giao dịch lớn. Tuy nhiên, các cơ quan quản lý đã sớm đính chính thông tin. Ủy ban Chứng khoán cho rằng, đó là những thông tin sai, có thể gây tác động xấu đến tâm lý các nhà đầu tư trên thị trường. Do vậy, cơ quan này lưu ý nhà đầu tư về thông tin trên, tránh ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường.

“Đáo tụng đình”

Năm 2014, thị trường chứng kiến nhiều vụ án lớn. Ngày 24/10/2014, ông Hà Văn Thắm – cựu Chủ tịch Ngân hàng Thương mại cổ phần Đại Dương (OceanBank) – bị bắt tạm giam. Cơ quan chức năng cho rằng, ông Thắm “vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”, theo điều 179 Bộ luật Hình sự. Ngày 22/12, ông Nguyễn Văn Hoàn – cựu Phó Tổng giám đốc OceanBank cũng bị bắt với cùng tội danh trên. Ông Hoàn bị cáo buộc là đồng phạm với ông Thắm. Trước đó, ngày 15/11, phiên xử phúc thẩm cũng tuyên y án ông Nguyễn Đức Kiên (bầu Kiên) 30 năm tù và tiền phạt 75 tỷ đồng. Trong khi đó, những ngày cuối tháng 12/2014, các phiên xử phúc thẩm vụ án “siêu lừa” Huyền Như vẫn tiếp tục diễn ra.

Vào top 40 thị trường tăng mạnh nhất toàn cầu

Việt Nam xếp thứ 32 trong 40 thị trường chứng khoán tăng điểm mạnh nhất toàn cầu, theo nghiên cứu của Tập đoàn Đầu tư Bespoke (Mỹ). Bespoke dựa trên mức tăng/giảm của các chỉ số chứng khoán cơ bản tính từ đầu năm 2014 đến ngày 23/12/2014 để xếp hạng. Việt Nam có chỉ số chứng khoán chuẩn tăng 6,59%. Trong năm 2014, VN-Index tăng hơn 41 điểm, tương ứng hơn 8%.

Đỏ sàn vì giá dầu

Thông tin giá dầu thế giới giảm mạnh về ngưỡng kỷ lục, thấp nhất 5 năm qua khiến thị trường chứng khoán Việt Nam cũng lao dốc theo. Trong hai phiên ngày 8 và 9/12/2014, VN-index mất hơn 23 điểm. Đà giảm này kéo dài đến ngày 18/12/2014 mới dừng lại và tăng 10 điểm. Trong tám ngày “bão tố”, VN-Index mất hơn 53 điểm. Cổ phiếu dầu khí là nhóm mất giá mạnh nhất, các cổ phiếu vốn hóa lớn gồm GAS, PVD đều giảm sàn và bị nhà đầu tư nước ngoài bán ròng. Áp lực này tạo nên hiệu ứng dây chuyền kéo hầu hết các mã khác rớt giá theo.

Tiếp tục lùi thời hạn nới “room”

Thời hạn nới “room” tiếp tục kéo dài sang năm 2015. Trả lời phỏng vấn Bloomberg ngày 28/11/2014, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, ông Vũ Bằng nói, cần chờ thêm ít nhất là 10 tháng cho đến khi Chính phủ thông qua, tức khoảng tháng 10/2015. Hồi tháng 2/2013, ông Bằng từng nói Chính phủ đang trong “giai đoạn cuối” của việc chấp thuận bản dự thảo nới “room”. Trước thông tin này, các nhà đầu tư nước ngoài cho biết, họ đã “không khỏi buồn lòng khi những đề xuất trên không có tiến triển”.

Thùy Dương

Bài viết liên quan

Ban biên tập lựa chọn

       

Video