..." /> Thủy sản Hùng Vương chèo chống vượt qua biển nợ - Tạp chí Doanh nhân Online

Thủy sản Hùng Vương chèo chống vượt qua biển nợ

Thủy sản Hùng Vương chèo chống vượt qua biển nợ

Tại đại hội cổ đông của Công ty Thủy sản Hùng Vương, các nhà đầu tư phải đối diện với một sự thật không mấy dễ chịu khi quá trình tái cấu trúc của doanh nghiệp này khởi đầu bằng...

Tiền tệ Tác giả

Tại đại hội cổ đông của Công ty Thủy sản Hùng Vương, các nhà đầu tư phải đối diện với một sự thật không mấy dễ chịu khi quá trình tái cấu trúc của doanh nghiệp này khởi đầu bằng việc bán đi các tài sản, vốn mất thời gian gây dựng rất lâu, để trang trải các khoản nợ ngày càng phình to.

Thức ăn chăn nuôi có lợi nhuận lớn nhất

Suốt trong một thời gian dài, Hùng Vương liên tục thực hiện các thương vụ M&A các doanh nghiệp trong ngành thủy sản và thức ăn chăn nuôi. Chiến lược này giúp Hùng Vương mở rộng quy mô, đa dạng hóa thị trường, gia tăng năng lực sản xuất và hoàn thiện chuỗi giá trị khép kín con giống – thức ăn – nuôi trồng – chế biến – xuất khẩu.

Lợi ích dễ thấy nhất là doanh thu của Hùng Vương tăng nhanh qua các năm. Nếu năm 2012, doanh thu đạt 7.600 tỷ đồng thì đến năm 2015 con số này đã tăng gần gấp đôi, đạt hơn 12.000 tỷ đồng. Năm 2016, mới tính lũy kế hết quý 3, doanh thu của Hùng Vương đã đạt 15.000 tỷ đồng.

Điều đáng nói là lợi nhuận của doanh nghiệp lại không tỷ lệ thuận với mức độ tăng trưởng doanh thu. Lãi ròng các năm trong giai đoạn từ 2012-2015 chỉ tương đương năm 2010, giai đoạn Hùng Vương vẫn tập trung kinh doanh thủy sản và chưa thực hiện một cuộc thâu tóm doanh nghiệp nào. 

Để chuyển các khoản vay ngắn hạn thành dài hạn Hùng Vương đã phát hành lượng trái phiếu lên đến hàng ngàn tỷ đồng trong những năm qua

Hiện nguồn thu của Hùng Vương tập trung vào 3 mảng chính là xuất khẩu thủy sản, thức ăn thủy sản và nguyên liệu thức ăn chăn nuôi. Hùng Vương cũng đang sở hữu những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực kinh doanh xuất khẩu tôm và cá tra, như Sao Ta, Tắc Vân, Agrifish… Các doanh nghiệp này vẫn kinh doanh ổn định nhưng đang phải đối diện với sức ép đáng kể từ các nước nhập khẩu áp dụng các biện pháp chống bán phá giá, dựng hàng rào kỹ thuật. Năm 2015, doanh thu từ nhiều thị trường xuất khẩu của Hùng Vương đều suy giảm so với cùng kỳ: Nga giảm 68%, Bắc Mỹ (-77%), Nam Mỹ (-57%), châu Úc (-43%), Đông Âu (-71%)… chỉ trừ thị trường châu Á tăng 6%. Thêm vào đó, chính sách neo tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước vào đồng đô la Mỹ cũng làm cho sản phẩm của Hùng Vương đắt hơn các đối thủ cạnh tranh như Ấn Độ, Thái Lan, Indonesia, Malaysia. Tất cả yếu tố này đã làm cho biên lợi nhuận của Hùng Vương không khả quan. Mặt hàng tôm vẫn duy trì kinh doanh tốt nhưng đến thời điểm này đang chịu mức thuế chống bán phá giá tại thị trường Mỹ lên đến gần 5%.

Sau khi thâu tóm Việt Thắng để chiếm hơn 40% thị phần thức ăn chăn nuôi cho thủy sản, Hùng Vương đã chính thức tham gia vào thị trường sản xuất thức ăn cho cá tra. Tuy nhiên, chỉ có 2/3 sản lượng bán ra thị trường, phần còn lại để sử dụng cho hệ thống nội bộ. Hiện nay, chỉ có mảng kinh doanh nguyên liệu thức ăn chăn nuôi là hiệu quả nhất, do Hùng Vương sở hữu hệ thống kho chứa lớn, có uy tín về tín dụng nên mua được hàng giá rẻ. Chính mảng kinh doanh này đã giúp lợi nhuận quý 3/2016 gia tăng gấp 9,4 lần so với cùng kỳ do tích trữ được nguồn nguyên liệu lớn và bán với giá rất tốt.

Gánh nặng nợ nần

Tính đến hết quý 3/2016, hàng tồn kho vẫn duy trì ở mức cao đạt 4.529 tỷ đồng, trong đó thành phẩm tồn kho rất cao, chiếm hơn một nửa giá trị. Các khoản phải thu cũng ở con số khá cao, lên đến 7.406 tỷ đồng, riêng khoản phải thu khách hàng đạt 6.600 tỷ đồng (năm 2012, khoản mục này của Hùng Vương chỉ là 1.854 tỷ đồng); khiến công ty mất nhiều chi phí cơ hội đầu tư, nguồn tiền mặt bị khách hàng chiếm giữ khiến phải vay vốn đầu tư và gánh chịu lãi vay. Điều này còn thể hiện rõ qua việc dự phòng nợ khó đòi lên đến 354 tỷ đồng.

Tuy nhiên điều đáng lo ngại nhất vẫn chính là gáng nặng nợ nần. Tính đến hết quý 3/2016, khoản nợ phải trả của Hùng Vương lên đến 12.617 tỷ đồng, trong khi đó, vốn chủ sở hữu hiện nay của Hùng Vương là 3.524 tỷ đồng, nghĩa là nợ phải trả đã gấp hơn 4 lần vốn chủ sở hữu.

2

Nợ phải trả của Hùng Vương tập trung chủ yếu ở nợ ngắn hạn với 11.577 tỷ đồng. Đặc điểm của ngành thủy sản và thức ăn chăn nuôi là sử dụng khá nhiều vốn lưu động, đẩy nợ ngắn hạn lên cao. Ngoài ra, việc tăng tốc các thương vụ M&A để mở rộng quy mô cũng gây áp lực nợ nặng nề. Trong một thời gian ngắn Hùng Vương đã liên tục gia tăng tỷ lệ sở hữu để thâu tóm Việt Thắng, Sao Ta, Trang Corp. Vào cuối tháng 7 vừa qua, Hùng Vương đã bỏ ra 15 triệu USD để thâu tóm Russian Fish với mức sở hữu 51% vốn điều lệ, cùng với đó là việc đẩy mạnh mở rộng dự án nuôi heo cả ngàn tỷ đồng thông qua việc nhập 750 con heo giống (GGP) từ Đan Mạch cùng các hoạt động đầu tư vào hệ thống kho lạnh 60.000 tấn và mua sắm tài sản cố định.

Nợ quá cao ảnh hưởng rất lớn đến việc kinh doanh. Trước hết là chi phí lãi vay đã gia tăng lên đến mức 345 tỷ đồng (tính đến hết quý 3/2016), tăng mạnh so với con số 235 tỷ đồng của cùng kỳ năm ngoái. Mặc dù biết rằng sử dụng đòn bẩy tài chính cao sẽ đem lại lợi nhuận lớn nếu thị trường hoạt động tốt, nhưng trên thực tế, nhiều năm qua, các kế hoạch kinh doanh đặt ra của Hùng Vương đều không đạt được. 

Trông chờ tương lai

Không thể phủ nhận Hùng Vương đã vững vàng ngôi vị ở thị trường nội địa và tiến rất xa trên thương trường quốc tế và sở hữu một hệ thống chuỗi nông nghiệp khép kín đáng mơ ước.

Hùng Vương đã nhìn thấy tiềm năng rất lớn trong quá trình Việt Nam đã ký 12 hiệp định thương mại tự do và đã có hiệu lực, tính đến hết năm 2015, và một loạt các hiệp định khác đang trong quá trình đàm phán như TPP, ASEAN +6, ASEAN – Hong Kong, EFTA. Theo ông Dương Ngọc Minh, Chủ tịch Hội đồng quản trị công ty, các hiệp định thương mại Việt Nam tham gia sẽ đem lại nhiều cơ hội về xuất khẩu hàng hóa. Tuy nhiên, việc tham gia vào thị trường toàn cầu buộc Hùng Vương không ngừng đầu tư cả chiều rộng lẫn chiều sâu để hoàn thiện chuỗi sản xuất khép kín của mình nhằm kiểm soát chặt chẽ chất lượng, chi phí hoạt động, khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm – những yếu tố đem lại lợi thế cạnh tranh cho công ty. Song thách thức đối với doanh nghiệp hiện nay là phải tiếp tục tạo ra dòng tiền tốt nhằm giảm áp lực trả lãi vay và bớt phụ thuộc nhiều vào tiền vay nợ.

Chiến lược và giải pháp của Hùng Vương

– Liên tục thực hiện các thương vụ M&A các doanh nghiệp trong ngành thủy sản và thức ăn chăn nuôi.

– Tham gia sâu vào thị trường sản xuất thức ăn chăn nuôi.

– Nỗ lực cơ cấu nợ, chuyển các khoản vay ngắn hạn thành dài hạn thông qua phát hành trái phiếu.

– Không ngừng đầu tư cả chiều rộng lẫn chiều sâu để hoàn thiện chuỗi sản xuất khép kín.

Hùng Vương cũng đang nỗ lực chuyển các khoản vay ngắn hạn thành dài hạn, bằng cách phát hành trái phiếu với thời hạn 3-5 năm, lãi suất 7,5-9%/năm. Động thái này cũng đã đem lại nhiều thành công khi lượng phát hành trái phiếu lên đến cả ngàn tỷ đồng trong các năm qua đã được bán gần hết.

Trong vòng vài năm tới, Hùng Vương sẽ có thêm dòng tiền đến từ hệ thống kho lạnh với sức chứa hơn 100.000 tấn. Theo ông Minh, nhu cầu kho lạnh hiện nay đang rất cao, khả năng hoàn vốn nhanh, không đầy 3 năm. Bên cạnh đó, đến năm 2017, Hùng Vương sẽ cho ra thị trường các sản phẩm thịt heo “sạch” được nuôi theo chuỗi khép kín, có thể truy xuất nguồn gốc. Việc thâu tóm Russian Fish, một công ty phân phối thủy sản chiếm 5% thị phần tại Nga, năm 2015 có doanh thu gần 200 triệu USD và lãi ròng 15 triệu USD, sẽ giúp Hùng Vương vừa hợp nhất lợi nhuận trên bảng cân đối kế toán, vừa dễ dàng đẩy mạnh việc tiêu thụ cá tra vào thị trường Nga, mà không gặp nhiều rào cản kỹ thuật.

Đăng Lãm

Bài viết liên quan