..." /> Tiếng kèn Saranai ở thánh địa Mỹ Sơn - Tạp chí Doanh nhân Online

Tiếng kèn Saranai ở thánh địa Mỹ Sơn

Tiếng kèn Saranai ở thánh địa Mỹ Sơn

DoanhNhanOnline – Dấu ấn của cả nền văn hóa Chăm đã từng phát triển rất rực rỡ không chỉ thể hiện trên những ngôi đền, bức tượng mà còn là điệu múa huyền bí cùng tiếng kèn kêu gọi thần...

Doanh nhân Tác giả and
DoanhNhanOnline – Dấu ấn của cả nền văn hóa Chăm đã từng phát triển rất rực rỡ không chỉ thể hiện trên những ngôi đền, bức tượng mà còn là điệu múa huyền bí cùng tiếng kèn kêu gọi thần linh vẫn vang lên giữa đất trời.

Tôi cứ đi theo tiếng kèn Saranai réo rắt của chàng trai Thiên Thần Vũ để rồi lạc bước vào Mỹ Sơn, khu thánh địa thiêng liêng của nền văn hóa Chămpa rực rỡ một thời. Nằm lọt giữa bốn bề núi thiêng, khu danh thắng Mỹ Sơn ngày nay đã trở thành điểm tham quan chính trong trục du lịch Đà Nẵng – Hội An – Thánh địa Mỹ Sơn. Nếu ai đó nói rằng, thung lũng rộng chừng hơn 2km hôm nay chỉ còn lại hoang tàn phế tích, bao gồm những ngôi đền đã đổ nát thì có lẽ họ chưa hiểu hết hồn cốt của một vùng đất từng là kinh đô của một đế chế.

Thực ra, bạn sẽ không hề có quan niệm ấy nếu đã một lần đến Mỹ Sơn. Từ ngã ba Nam Phước, đi theo con đường nhựa nhỏ bé dọc dòng sông Chiêm Sơn với những con đò cặm cụi, với đồng lúa chín vàng mùa gặt, với cả những hàng cây rợp bóng hai bên đường. Qua Trà Kiệu, cũng từng là kinh đô xưa với nhiều dấu tích còn sót lại của một thời kỳ thịnh vượng, khi thấy thoảng trong gió mùi của khói lò nung gạch thì đó là lúc đến Mỹ Sơn.

Toàn bộ khu thánh địa đã được xây dựng ròng rã suốt hơn 10 thế kỷ, mỗi vị vua lên ngôi lại tiếp tục xây dựng thêm những công trình mới trong tổng thể kiến trúc vĩ đại của nền văn hóa. Còn quá nhiều bí ẩn vẫn nằm trong từng viên gạch, từng nét vẽ và ngay cả cách người xưa xây dựng chúng. Biết bao nhà khảo cổ học danh tiếng trên thế giới đã đến đây, làm việc hàng năm trời để rồi phải ngã mũ thán phục trước kỹ thuật xây dựng của người Chăm cổ. Đơn giản như việc ghép những viên gạch với nhau thôi cũng đã là một bí mật.

Thời gian hai cuộc chiến tranh đã tàn phá phần nào khu thánh địa, nhưng hôm nay, bạn vẫn có thể cảm nhận được sự hùng vĩ, linh thiêng và bí ẩn qua từng ngôi đền trong di tích. Nếu để ý, bạn sẽ thấy hầu hết các ngôi đền đều có bộ linh vật Linga và Yoni, tùy từng triều đại vua và từng đền đài mà chúng có thể lớn nhỏ khác nhau, đó là bởi vì người Chăm cổ thờ thần Shiva – đấng hủy diệt và tái tạo của Ấn Độ giáo. Một điều đặc biệt nữa là từ tháng 6/2013, bạn có thể tham quan thêm khu tháp G, vốn đã được đóng cửa để trùng tu suốt hơn 14 năm qua với nhiều chuyên gia nước ngoài và nghệ nhân Chăm. Khu tháp G là khu tháp có tượng thần Laksmì, tượng Kàla – linh vật huyền thoại với cái nhìn đầy đe dọa.

Tôi cứ mải miết đi tìm những điều “vụn vặt” nhất ở đây, những bức tường gạch đã gần 1.700 năm mà rêu mốc cũng không bám được đủ để thấy thiên tài của người xưa. Tìm trong những bức tượng, tìm cả ở những nét vẽ còn chưa hoàn thiện trên ngôi đền chính giữa. Và như một sự may mắn, tôi tình cờ được chiêm ngưỡng Linga có gắn tượng thần Shiva, đây là linga độc nhất có kiến trúc như vậy, những người làm khảo cổ ở đây coi nó là là báu vật của quốc gia. Trong mạch văn hóa đó, Mỹ Sơn không chỉ ẩn chứa trong mình những nghệ thuật xây dựng siêu việt, giá trị thẩm mỹ, khảo cổ, lịch sử mà vượt lên trên hết thảy Mỹ Sơn hôm nay vẫn giữ lại được hồn cốt của ngàn năm Văn hóa Chăm. Điều đó được thể hiện ở những điệu múa vô cùng bí ẩn của những cô gái Chăm mà du khách có thể xem hàng ngày tại đây. Nhưng với tôi, có lẽ tiếng kèn Saranai là thứ hấp dẫn hơn cả.

Đứng giữa khu thánh địa đầy linh thiêng, tôi được chính hậu duệ hàng chục đời của người Chămpa thổi cho nghe điệu kèn gọi thần linh trong những dịp lễ đặc biệt quan trọng. Chàng trai Thiên Thần Vũ đã lặn lội từ đất Ninh Thuận lên đây, mang trong mình dòng máu Chăm được thể hiện qua khuôn mặt, làn da, ánh mắt và cả sự thật thà đáng yêu. Giờ đây, anh gần như là người duy nhất còn có thể thổi được chiếc kèn Saranai linh thiêng. Nếu bạn muốn khám phá thêm nữa những bí ẩn còn lại nơi đây thì có thể ghé khu A, H, D, C và cả bốn ngọn núi ở xung quanh, dòng suối cổ Khe Thẻ được xem là mạch nguồn sự sống cho cả vùng thung lũng.

Tôi cứ đi hết từng ngôi đền một để rồi mỗi lần như thế lại giật mình và thán phục, không có hai ngôi đền nào là giống nhau, mỗi một nét vẽ, bức tượng đều ẩn chứa trong mình bao thăng trầm lịch sử. Ngược trở ra, tôi rẽ vào lò nung gạch để xem quá trình phục dựng những viên gạch phục vụ cho việc trùng tu hay ngồi hàng giờ bên một người đàn ông mù quanh năm khắc tượng thần Shiva, Linga, Yoni ở ngay bên con đường chính dẫn vào khu thánh địa… Như huyết mạch của nguồn nước, tôi cứ đi dọc dòng Chiêm Sơn rồi ra tới tận Thu Bồn, xuôi con thuyền nhỏ của cư dân để xuống Hội An rồi ra tận biển cả. Những bí ẩn của cả một vùng đất linh thiêng, những khúc ca hào hùng bi tráng của một đế chế hùng mạnh. Từng câu chuyện lịch sử gắn với số phận của mỗi người dân Chămpa cổ sẽ còn tốn biết bao thời gian công sức của con người hiện đại khi cố gắng giải mã chúng.

Chiều về trên dòng Thu Bồn, ánh hoàng hôn chiếu vàng cả khúc sông, dăm ba con thuyền nhỏ chậm rãi cùng nhịp kéo lưới nhẹ nhàng. Ánh hoàng kim của cả triều đại cứ đổ dài trong những suy nghĩ miên man của tôi. Tiếng kèn Saranai của chàng trai Chăm lại cất lên giữa bốn bề thinh không, tôi thấy đời mình thật nhẹ…

Trần Giáp

 

Bài viết liên quan

Bác sỹ doanh nhân

Là một bác sỹ có kinh nghiệm lâu năm tại Mỹ, vào năm 2008, bác sỹ Nam Trân quyết định về Việt Nam, mong muốn đóng góp thiết thực cho cộng đồng và đất nước bằng những kiến thức, kinh nghiệm và phương pháp điều trị hiệu quả nhất.

Doanh nhânNgười đăng Doanh nhan