Vẫn mơ hồ về Cộng đồng kinh tế Asean

Vẫn mơ hồ về Cộng đồng kinh tế Asean

Việc Việt Nam sẽ chính thức tham gia Cộng đồng kinh tế ASEAN từ năm 2015 tác động như thế nào đến môi trường kinh doanh, đặc biệt là hoạt động đầu tư? Không nhiều doanh nhân biết rõ điều...

Câu chuyện quản lý Tác giả

Việc Việt Nam sẽ chính thức tham gia Cộng đồng kinh tế ASEAN từ năm 2015 tác động như thế nào đến môi trường kinh doanh, đặc biệt là hoạt động đầu tư? Không nhiều doanh nhân biết rõ điều này.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Văn Trung kể, ông rất bất ngờ khi nhận được câu trả lời của tỷ phú Thái Lan Vikrom Kromadit, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc điều hành Tập đoàn Amata. Được hỏi về mô hình khu công nghiệp mà Việt Nam đang muốn học tập kinh nghiệm, Vikrom đáp, sao lại phải học hỏi “một cái đã chết”?

Hẳn nhà tỷ phú này muốn nói, dù đã từng rất thành công đi nữa, mọi mô hình đều chỉ có thời của nó, nếu muốn tiếp tục phát triển thì phải nghĩ ra cái mới, với tầm nhìn xa về hoàn cảnh mới. Cần nói thêm là Tập đoàn Amata của ông có doanh thu tương đương với 10% GDP Thái Lan (thống kê ở thời điểm năm 2012) và mục tiêu đến năm 2020 là sẽ chiếm 20% GDP nước này.

Trong khi đó, tại Diễn đàn Hợp tác phát triển tiểu vùng Mekong 2014 với chủ đề “Cộng đồng kinh tế ASEAN 2015 – Cơ hội và thách thức” vừa qua, sự thành lập của Cộng đồng kinh tế ASEAN được kỳ vọng là một nhân tố mới mang tính đột phá, sẽ giúp đưa khu vực trở thành một thị trường chung thống nhất với sự tự do dịch chuyển hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, lao động và sự luân chuyển vốn tự do hơn.

Vấn đề là ở chỗ, cùng với nhiều thuận lợi, tiến trình này cũng đưa đến rất nhiều thách thức mới. Vẫn Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Văn Trung kể “bên lề” rằng, tỷ phú Thái Lan bình luận, ông đánh giá cao những điều chỉnh chính sách của Việt Nam gần đây, nhưng nền kinh tế vẫn quá lệ thuộc vào đầu tư công. Và khi cơn khát đầu tư công vẫn chưa chấm dứt, còn dòng đầu tư tư nhân chưa được khơi thông, chưa dào dạt chảy trong huyết mạch của cơ thể kinh tế Việt Nam thì đó là một điều đáng lo ngại. “Tính liên kết và sự linh hoạt trong một thị trường mở vẫn đang là những dấu hỏi”, ông Trung nói thêm.

Gần 62 tỷ USD vốn đầu tư đăng ký ASEAN – Việt Nam

Tính đến nay, các nhà đầu tư thuộc khu vực ASEAN đã đầu tư tại 55/63 tỉnh, thành phố của Việt Nam với 2.431 dự án, tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 51,8 tỷ USD, chiếm 14,2% số dự án FDI và trên 21,4% tổng vốn FDI tại Việt Nam. Quy mô vốn bình quân 1 dự án của ASEAN đầu tư là 21,3 triệu USD/dự án, cao hơn so với mức bình quân chung của các dự án FDI tại Việt Nam là 14,45 triệu USD/dự án. Ở chiều ngược lại, tính đến nay các doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư sang 9 nước trong khu vực ASEAN 515 dự án, tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 9,67 tỷ USD. Trong đó, Lào, Campuchia, Myanmar là 3 quốc gia hấp dẫn các doanh nghiệp Việt Nam hơn cả.

Đó là chưa kể quy mô nền kinh tế của Việt Nam vẫn còn khá nhỏ bé so với các thị trường trong khu vực. Do hạn chế về năng lực, doanh nghiệp Việt không thể tham gia các khâu có lợi nhuận cao trong chuỗi cung ứng, cũng như người lao động trình độ thấp sẽ không thể đảm nhận các vị trí quản lý hay trở thành những chuyên gia có mức lương cao. Lực lượng lao động Việt Nam đi làm việc tại các quốc gia trong khu vực hầu hết là lao động phổ thông, hưởng lương thấp hơn so với người lao động làm cùng ngành nghề. Còn theo số liệu trong báo cáo của Bộ Lao động -Thương binh và Xã hội, hiện có khoảng 45% lao động trong lĩnh vực nông nghiệp (hầu hết chưa qua đào tạo). Lực lượng lao động có trình độ đại học trở lên chủ yếu tập trung tại các thành phố lớn.

Đáng lo ngại là cộng đồng doanh nghiệp Việt dường như vẫn khá mơ hồ và thờ ơ với những biến chuyển mới, chưa nói gì đến việc trăn trở tìm tòi để sáng tạo ra những mô hình mới nhằm tận dụng cơ hội, hạn chế thách thức. Ông Vũ Văn Chung, Cục phó Cục Đầu tư nước ngoài nói: “76% doanh nghiệp Việt Nam không biết gì về Cộng đồng kinh tế ASEAN (ACE), 94% doanh nghiệp không hiểu rõ về nội dung đàm phán trong AEC, 63% doanh nghiệp không hiểu về những cơ hội và thách thức khi Việt Nam tham gia AEC, trong khi Cộng đồng kinh tế ASEAN là một lộ trình hội nhập chắc chắn”.

Nếu những con số đã nêu (qua một mẫu điều tra) phản ánh chính xác tình hình chung thì quả thực các doanh nghiệp cần nhìn lại mình với tinh thần “tiên trách kỷ”. Trong khi đề nghị Chính phủ sớm hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư – kinh doanh, đẩy nhanh quá trình cải cách nền kinh tế, đồng thời thực hiện quyết liệt và triệt để cải cách thủ tục hành chính; tập trung phát triển ngành công nghiệp phụ trợ, thiết kế một kế hoạch tổng thể hội nhập… thì chính các doanh nghiệp cũng cần nhanh chóng tìm hiểu về ACE, tự hoàn thiện mình để đáp ứng yêu cầu tham gia tích cực vào Cộng đồng kinh tế, trong đó bao gồm cả việc chuẩn bị nguồn nhân lực cho mình.

Bình An

Bài viết liên quan