Việt Nam cần đẩy mạnh tự do thương mại quốc tế

Việt Nam cần đẩy mạnh tự do thương mại quốc tế

Trong những năm gần đây, đầu tư nước ngoài đóng vai trò lớn và góp phần vào việc tăng trưởng bền vững của nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt là khi khối đầu tư công và tư trong nước đang giảm. Điều này phản ánh một phần quá trình cải cách đang diễn ra khi Chính phủ cố gắng giảm thiểu sự kém hiệu quả của đầu tư công và đầu tư của các doanh nghiệp quốc doanh.

Lăng kính doanh nhân Tác giả

Khối doanh nghiệp tư nhân cũng đang trong quá trình thoái nợ khiến cho nhu cầu đầu tư cũng yếu hơn. Dòng vốn FDI vào Việt Nam đã giúp làm giảm các tác động tiêu cực lên quá trình tăng trưởng kinh tế. Số vốn FDI vào Việt Nam khá lớn so với GDP, tỉ lệ đầu tư nước ngoài chiếm khoảng 20% tổng vốn đầu tư. Trong số vốn FDI đang có ở Việt Nam, đa phần đến từ nhà đầu tư Nhật, Hàn Quốc, Mỹ và Đài Loan. Tuy vốn FDI đăng ký từ trung Quốc tăng lên trong những năm gần đây, nhưng tổng vốn đầu tư từ Trung Quốc vẫn còn nhỏ. Vì thế mối quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Trung Quốc đơn thuần là chuỗi cung ứng cấp 1 hơn là mối quan hệ đầu tư. Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam. Phần lớn hàng hóa nhập từ Trung Quốc dùng làm nguyên liệu cho sản xuất dệt may như vải sợi, bông và máy móc. Tuy nhiên hàng tiêu dùng nhập khẩu từ Trung Quốc cũng khá lớn. Vì thế, có thể thấy tác động kinh tế ngắn hạn từ căng thẳng địa chính trị sẽ tương đối hạn chế, nhưng với một số ngành như dịch vụ du lịch sẽ bị ảnh hưởng nhiều. Các nhà đầu tư chính vẫn không thay đổi và vốn FDI vẫn có xu hướng vào Việt Nam. Trong khi chưa thể đánh giá đầy đủ về sự tác động dài hạn, các nhà sản xuất Việt Nam sẽ cố gắng nội địa hóa nguyên liệu đầu vào để tăng cường quản lý chuỗi cung ứng của mình và giảm bớt sự phụ thuộc vào nguyên liệu từ Trung Quốc cũng như đáp ứng được yêu cầu của hiệp định TPP.

Từ lâu chúng tôi đã lập luận rằng, các nước Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam và Indonesia có cơ hội hưởng lợi từ sự dịch chuyển ra khỏi sự phụ thuộc kinh tế Trung Quốc. Các thị trường này hấp dẫn không chỉ bởi chi phí lao động mà còn ở tiềm năng tăng trưởng của họ. Tuy nhiên, FDI chỉ mang lại nhiều lợi ích cho sự phát triển dựa trên tính hiệu quả của nó, không phải nguồn vốn FDI nào cũng như nhau. Nhìn lại các phân tích về tác động của FDI lên sự phát triển cho thấy, FDI sản xuất, đặc biệt là những ngành tuyển dụng nhiều lao động địa phương là nguồn vốn đem lại nhiều lợi ích nhất. Quốc gia chủ nhà có thể sẽ không tạo được cú hích dài hạn nếu họ chỉ tìm cách thu hút FDI mà bỏ qua việc cân nhắc lợi ích của nó với nền kinh tế địa phương.

Việt Nam ở một chừng mực nào đó đang ở ngã tư đường. Xuất khẩu của Việt Nam đang dần chiếm thị phần trên thị trường quốc tế nhờ vào các nguồn đầu tư trong và ngoài nước. Do đó, các bước tiếp theo Việt Nam cần là: tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa tự do thương mại quốc tế thông qua các hiệp định thương mại: Việt Nam – Hàn Quốc; Việt Nam – châu Âu và Hiệp định Đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP). Ngoài ra cũng cần cải thiện cơ sở hạ tầng hậu cần, giảm sự thiếu hụt lao động lành nghề và tăng khả năng chuỗi cung ứng và liên kết với các công ty nước ngoài. DN